«Η 5η Ιουνίου δεν είναι γιορτή για το περιβάλλον. Είναι κάλεσμα επαγρύπνησης, κάλεσμα για δράση. Διότι η κλιματική κρίση είναι εδώ. Το βλέπουμε με τις τεράστιες πυρκαγιές σε όλο τον πλανήτη. Το βλέπουμε με τη λειψυδρία. Το βλέπουμε με φαινόμενα τα οποία είναι τόσο πρωτόγνωρα και δεν είχαν παρατηρηθεί όλες τις προηγούμενες δεκαετίες», ανέφερε αρχικά ο Κ. Χατζηδάκης και πρόσθεσε:  «Έχουμε υποχρέωση, πρωτίστως εμείς στην κυβέρνηση, όχι να γιορτάζουμε προφανώς, αλλά να επαγρυπνούμε και να σχεδιάζουμε για το μέλλον».  Στη συνέχεια παρουσίασε 10 συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προστασία του περιβάλλοντος που, όπως τόνισε, «αποδεικνύουν ότι όχι μόνο δεν μείναμε με σταυρωμένα χέρια, αλλά κάναμε πολλά βήματα μπροστά, ορισμένα από αυτά μάλιστα με σοβαρές αντιδράσεις».

Οι 10 άξονες

Ο περιβαλλοντικός «δεκάλογος» που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έχει ως εξής:

1. Απολιγνιτοποίηση: Μέσω του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, έχουν εκδοθεί προσκλήσεις συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, προχωρούν έργα στον τομέα των ΑΠΕ. Ενώ η ΔΕΗ ανακοίνωσε ότι η «Πτολεμαΐδα 5», η τελευταία λιγνιτική μονάδα, θα αποσυρθεί στα τέλη του 2026. Δείχνοντας πρόνοια να είναι παρούσα στο πεδίο και να κάνει ουσιαστικές επενδύσεις στον χώρο των ΑΠΕ, μαζί με άλλες επενδύσεις που θα γίνουν από άλλες επιχειρήσεις.
2. Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας: Η Ελλάδα είναι 7η σε όλο τον πλανήτη στις ΑΠΕ. Το 2024 το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ενώ η χώρα έγινε, την ίδια χρονιά, καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
3. Υποθαλάσσιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών: Προχωρεί η διασύνδεση των Κυκλάδων, που θα ολοκληρωθεί το 2026. Η «μικρή» Κρήτη, μέχρι τα Χανιά, ολοκληρώθηκε το 2021. Ενώ η «μεγάλη» διασύνδεση Κρήτη-Αττική έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Και τα εγκαίνια θα γίνουν σε ένα μήνα περίπου.
4. Βήματα για την ηλεκτροκίνηση: Ο κ. Χατζηδάκης, αφού σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει όσο άλλες χώρες, ανέφερε ότι, χάρη στα κίνητρα που έχει δώσει η κυβέρνηση, τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν φτάσει τα 50.000 από μόλις 500 το 2019. Παράλληλα, τα σημεία φόρτισης έχουν ξεπεράσει τις 8.000.
5. Δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης: Αφού αναγνώρισε τις καθυστερήσεις στις πληρωμές του «Εξοικονομώ», ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι «τα τελευταία χρόνια έχουν δοθεί 3 δισ. για δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης».
6. Πολεοδομικός και Χωροταξικός Σχεδιασμός: Προχωρούν, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, 245 Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια σε ολόκληρη τη χώρα. «Όταν ολοκληρωθούν, θα είναι σίγουρα η μεγαλύτερη πολεοδομική μεταρρύθμιση, αλλά ενδεχομένως και η μεγαλύτερη σιωπηλή, ειρηνική μεταρρύθμιση που θα έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα», σημείωσε ο κ. Χατζηδάκης.
7. Σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων: Το 2019 λειτουργούσαν μόνο 3 σύγχρονες μονάδες. Σήμερα, λειτουργούν 13 σύγχρονες μονάδες, 24 κατασκευάζονται, ενώ 6 ακόμη ξεκινούν φέτος.
8. Εθνικό Σχέδιο Αναδασώσεων-Antinero: Mέσω του προγράμματος διατίθενται 600 εκατ. ευρώ, ένα ποσό που, όπως επισήμανε ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, «δεν έχει καμία σχέση με το παρελθόν». Παράλληλα, στους δασικούς χάρτες η κύρωση έχει φτάσει στο 90% της έκτασης της χώρας. Επιπλέον, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Αναδασώσεων, έχει ήδη ολοκληρωθεί η αναδάσωση της Βόρειας Εύβοιας και ακολουθούν τον Οκτώβριο δύο αναδασώσεις στη Θεσσαλονίκη, μία στην Πάρνηθα και μία στην Πεντέλη.
9. Απάτητα Τοπία: Με τα προγράμματα «Απάτητα Βουνά» και «Απάτητες Παραλίες», θεσπίστηκε καθεστώς απόλυτης προστασίας σε 9 βουνά και 238 παραλίες, ξεχωριστού φυσικού κάλλους.
10. Σύγχρονος περιβαλλοντικός νόμος: Εδώ, ο Κ. Χατζηδάκης σημείωσε: «Είχα δεχτεί κριτική τότε ως αρμόδιος υπουργός. Είχαν γίνει προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Απορρίφθηκαν». Στη συνέχεια προσέθεσε ότι χάρη σε αυτό τον νόμο έχουν προχωρήσει οι δασικοί χάρτες, υιοθετήθηκε ένα νέο ευρωπαϊκό μοντέλο για τις περιοχές Natura, απλοποιήθηκαν ριζικά οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις. Και ιδρύθηκε ο ΟΦΥΠΕΚΑ, αντικαθιστώντας 36 διάσπαρτους φορείς για τις προστατευόμενες περιοχές. Ο Κ. Χατζηδάκης εξήρε τον ρόλο του ΟΦΥΠΕΚΑ ως επιτελικής μονάδας με υψηλού επιπέδου στελέχη, σημειώνοντας: «Τα πράγματα έχουν αλλάξει. Χαίρομαι που εγώ ο ίδιος είχα την πρωτοβουλία για τη σύσταση του ΟΦΥΠΕΚΑ και πλέον η λειτουργία του με έχει δικαιώσει», ενώ ήδη υλοποιεί έργα συνολικού ύψους 80 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης».

«Να έχουμε το περιβάλλον πάρα πολύ ψηλά»

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης τόνισε ότι «η Ελλάδα δεν έχει λύσει όλα τα προβλήματα όσον αφορά το περιβάλλον» και συνέχισε: «Η προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί. Και είναι πολύ ψηλά στην ατζέντα μας. Η κυβέρνηση της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ έχει κάνει πάντως για το περιβάλλον, πολύ περισσότερα από αρκετές κυβερνήσεις που προηγήθηκαν. Μπορεί να μην φέρνουν ψήφους όπως άλλα θέματα, ωστόσο οι δράσεις για το περιβάλλον είναι δράσεις συνείδησης! Και ιδιαίτερα όσοι από εμάς έχουμε παιδιά και μικρά παιδιά, που θέλουμε να ζήσουν σε μια ανθρώπινη χώρα και σε έναν ανθρώπινο πλανήτη, έχουμε υποχρέωση συνειδησιακή να έχουμε το περιβάλλον πάρα πολύ ψηλά».

Με αφετηρία το Διονυσοβούνι και αφορμή έναν σωρό από σκουπίδια, τρεις ενεργοί πολίτες του Διονύσου, αποφάσισαν ότι η «αδιαφορία τελειώνει εδώ» και ανέλαβαν δράση.

Στην πορεία, η «παρέα» τους μεγάλωσε και πλέον οι παρεμβάσεις που διοργανώνει η ομάδα Go For Dionysos, σε διάφορα σημεία του Δήμου -καθαρισμοί δημόσιων χώρων, δράσεις για πυρασφάλεια, ενημερώσεις για την οδική ασφάλεια, βάρδιες στα πυροφυλάκια και πολλά ακόμα- κινητοποιούν όλο και περισσότερους συμπολίτες τους.

Με «όπλο» τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και χειροπιαστά τα αποτελέσματα των δράσεών τους, αποδεικνύουν ότι η φωνή του πολίτη μπορεί να φτάσει εκεί που πρέπει.

«Είμαστε εδώ γιατί θεωρούμε αυτονόητο να συμμετέχουμε», τονίζουν η Ναταλία Δεληγιώργη, ο Αλέξανδρος Κοκκόλας και ο Γιάννης Κακούρης, μιλώντας στην Αμαρυσία, «αλλά πάνω απ’ όλα, θέλουμε να εμπνεύσουμε. Αν ένας άνθρωπος κάθε φορά, πάρει το μήνυμα και το κάνει πράξη, αυτό για τον τόπο μας, είναι κέρδος».

Με ποια αφορμή συγκροτήθηκε η ομάδα και ποιος είναι ο πυρήνας της;
Η ομάδα Go For Dionysos ξεκίνησε από μια παρέα φίλων -τη Ναταλία Δεληγιώργη, τον Αλέξανδρο Κοκκόλα και τον Γιάννη Κακούρη- που σε μια Κυριακάτικη βάρδια πυροφύλαξης στο φυλάκιο του Διονυσοβουνίου, αντίκρισαν δεκάδες σκουπίδια στον περιβάλλοντα χώρο και είπαν: «Φτάνει η αδιαφορία, δεν θα μείνουμε άλλο με σταυρωμένα τα χέρια, κάτι πρέπει να κάνουμε». Την ίδια εβδομάδα επέστρεψαν με σακούλες και καθάρισαν το σημείο. Από τότε, με μόνο εφόδιο την πίστη ότι «δεν χρειάζονται πολλοί για να γίνει η αρχή», ξεκίνησε κάτι μεγαλύτερο.

Σήμερα, ο πυρήνας της ομάδας αποτελείται από ενεργούς κατοίκους απ’ όλες τις Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου. Δεν είμαστε «ιδρυτές» ή «διοίκηση», είμαστε απλοί πολίτες που αγαπάμε τον τόπο μας και συμμετέχουμε ισότιμα.

Πού δραστηριοποιείστε και πώς μπορεί να συμμετέχει κάποιος;
Από το Διονυσοβούνι, επεκταθήκαμε σε όλο τον Δήμο Διονύσου. Άνοιξη, Σταμάτα, Δροσιά, Ροδόπολη, Άγιο Στέφανο, θέλουμε να βοηθήσουμε στο Κρυονέρι. Οργανώνουμε καθαρισμούς δημόσιων χώρων, δράσεις για πυρασφάλεια, ενημερώσεις για την οδική ασφάλεια, συντηρούμε στάσεις λεωφορείων, αντικαθιστούμε φθαρμένες πινακίδες, καλύπτουμε βάρδιες στα πυροφυλάκια και συγκεντρώνουμε είδη πρώτης ανάγκης για ευπαθείς ομάδες. Παράλληλα συμμετέχουμε ενεργά και αγκαλιάζουμε την κάθε σημαντική δράση που οργανώνεται στον δήμο μας.

Πολλές από τις παρεμβάσεις μας συνοδεύονται από επιστολές προς τον Δήμο, στις οποίες εντοπίζουμε προβλήματα, για παράδειγμα στην οδική ασφάλεια, την πυρασφάλεια ή την καθαριότητα, το περιβάλλον, τα πάσης φύσεως έργα υποδομών, την παραβατικότητα και προτείνουμε λύσεις.

Αυτές οι επιστολές ουσιαστικά αποτυπώνουν τις έννοιες των εκατοντάδων μελών της ομάδας Go For Dionysos, όπως διαμορφώνονται από τις συζητήσεις στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο Δήμος ανταποκρίνεται, πράγμα που μας δίνει την αίσθηση ότι η φωνή του πολίτη μπορεί να φτάσει εκεί που πρέπει.

Επίσης, μέσα από την ομάδα μας στο viber που αριθμεί περίπου 900 μέλη, υπάρχει επικοινωνία για ζητήματα που αφορούν τις γειτονιές του Δήμου, τα έκτακτα περιστατικά και πόσα ακόμα. Με αυτό τον τρόπο οι πολίτες νιώθουν ότι δεν είναι μόνοι τους, ότι είμαστε πραγματικά κοινότητα.

Κάθε δράση ανακοινώνεται στα social media της ομάδας, στο Facebook, στο Instagram, στο LinkedIn, στο viber, και είναι ανοιχτή σε όλους. Δεν υπάρχουν μέλη, εγγραφές ή όρια. Αν θες να συμμετέχεις, απλώς έρχεσαι!

Γιατί «ενεργοί πολίτες» και όχι «εθελοντές»;
Κάνουμε μία δράση επειδή πιστεύουμε ότι πρέπει, όχι γιατί κάποιος μας το επιβάλλει. Δρούμε με ανιδιοτέλεια, αυθόρμητα, δεν είμαστε μέλη παρατάξεων ή αιρετοί. Ο ενεργός πολίτης έχει διαρκή σχέση με τον τόπο του – δεν είναι «καλεσμένος» ή «υποχρεωμένος» να προσφέρει. Είναι υπεύθυνος απέναντι στη γειτονιά του, τους ανθρώπους, το περιβάλλον, ολόκληρο το οικοσύστημα, που περιλαμβάνει και τα ζώα, οικόσιτα ή άγρια.

Είμαστε εδώ γιατί θεωρούμε αυτονόητο να συμμετέχουμε. Ο ρόλος του «ενεργού πολίτη» περιλαμβάνει και αυτόν του εθελοντή, είναι όμως πολύ πιο δυνατός.

Από πού πηγάζει αυτή η ανάγκη για προσφορά;
Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε σε γειτονιές του Διονύσου όπου η έννοια της κοινότητας ήταν ζωντανή και οι κάτοικοι ενεργοί. Τότε, οι δραστηριότητες γίνονταν σε δημοτικούς ή σχολικούς χώρους, και τα γήπεδα της περιοχής γέμιζαν με κατοίκους κάθε φορά που έπαιζε η τοπική ομάδα.

Υπήρχε σύνδεση μεταξύ των γειτόνων, μια αίσθηση συνύπαρξης που φαινόταν στην καθημερινότητα. Αυτό το «μαζί» μάς διαμόρφωσε. Το «μικρόβιο» της προσφοράς, λοιπόν, έχει τις ρίζες του σε εκείνες τις εμπειρίες, αλλά εξελίσσεται καθημερινά – όταν βλέπουμε πως, ακόμα και με μια απλή δράση, μπορούμε να έχουμε αποτέλεσμα και να εμπνεύσουμε και άλλους να συμμετέχουν.

Σας στηρίζουν ο Δήμος ή άλλοι φορείς;
Ο Δήμος Διονύσου είναι αρωγός, όταν πρόκειται για πρακτικά ζητήματα που διευκολύνουν τις δράσεις μας. Όταν χρειαζόμαστε σακούλες αποκομιδής, γάντια ή φορτηγό για τη μεταφορά των απορριμμάτων, χρώματα για τον καλλωπισμό των στάσεων, είμαστε σε συνεργασία μαζί του, και συνήθως υπάρχει ανταπόκριση.

Σύμμαχος είναι και ο Εμπορικός Σύλλογος Διονύσου. Επιπλέον, και είναι πολύ σημαντικό να το αναφέρουμε, τοπικές επιχειρήσεις στηρίζουν τις προσπάθειές μας με χορηγίες – και αυτό είναι από μόνο του ενθαρρυντικό.

Ποιες προκλήσεις έχετε κληθεί να αντιμετωπίσετε;
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η αδράνεια. Η νοοτροπία του «δεν αλλάζει τίποτα» ή «δεν είναι δική μου δουλειά» αποτελεί το πρώτο εμπόδιο που καλούμαστε να ξεπεράσουμε. Το να κινητοποιήσεις ανθρώπους να συμμετέχουν σε κάτι συλλογικό, χωρίς άμεσο προσωπικό όφελος, απαιτεί συνέπεια και σταθερή παρουσία.

Σε πρακτικό επίπεδο, υπάρχουν δυσκολίες σε κάθε δράση – από την εξασφάλιση υλικών και τη διαχείριση του χρόνου μέχρι την ασφάλεια των συμμετεχόντων.

Η συνεργασία με τον Δήμο και άλλους κυβερνητικούς φορείς, όταν είναι απαραίτητη, δεν είναι πάντα εύκολη. Υπάρχουν γραφειοκρατικές καθυστερήσεις ή διαφορές στον ρυθμό και την προσέγγιση. Παρ’ όλα αυτά, όταν υπάρχει καλή πίστη και αμοιβαίος σεβασμός, επιτυγχάνεται συνεννόηση. Η άτυπη συνεργασία πολλές φορές αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική από την τυπική, καθώς βασίζεται στην κοινή διάθεση για λύσεις και αποτέλεσμα.

Από την μέχρι τώρα εμπειρία σας, θεωρείτε ότι συντελείται -έστω και με αργά βήματα- κάποια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο πολίτης την ευθύνη του απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και τον τόπο του;

Ναι, και το βλέπουμε όλο και πιο συχνά. Μπορεί να είναι αργή η διαδικασία, αλλά είναι ουσιαστική. Βλέπουμε συμπολίτες να ρωτούν, να εκφράζουν ενδιαφέρον, να έρχονται για πρώτη φορά σε μια δράση. Και μόλις δουν από κοντά πόσο εύκολα μπορείς να προσφέρεις, επιστρέφουν.

Η ευαισθητοποίηση μεταδίδεται – και όταν κάτι γίνεται τακτικά, με συνέπεια και αγάπη, αρχίζει να αλλάζει και ο τρόπος που ο κόσμος βλέπει τον δημόσιο χώρο, τη γειτονιά του, την ίδια του την ευθύνη.

Πώς ανταποκρίνονται οι μικρότερες ηλικίες, παιδιά και έφηβοι, στο κάλεσμα για προσφορά;
Τα παιδιά ανταποκρίνονται θετικά και με ενθουσιασμό. Συμμετέχουν αυθόρμητα, με ειλικρινή διάθεση να βοηθήσουν, και συχνά εμπλέκονται περισσότερο από τους μεγάλους. Μαζεύουν σκουπίδια, ξεχωρίζουν ανακυκλώσιμα, βοηθούν στην τακτοποίηση, ρωτούν πότε είναι η επόμενη δράση.

Οι έφηβοι είναι δύσπιστοι, αντιδρούν σε κοινές δράσεις, αμφισβητούν. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό της ηλικίας. Υπάρχουν και εκείνοι που πολλές φορές λειτουργούν υποστηρικτικά, είτε οργανώνοντας μικρές ομάδες, είτε βοηθώντας νεότερα παιδιά.

Αυτό μας κάνει αισιόδοξους, γιατί δείχνει πως υπάρχει μια νέα γενιά πολιτών που καταλαβαίνει από νωρίς τι σημαίνει συμμετοχή και σεβασμός στον κοινό χώρο. Όλα ξεκινούν από το σπίτι. Οι γονείς δίνουν το παράδειγμα. Εάν η μαμά, ο μπαμπάς μένουν στον καναπέ και κουνάνε το δάχτυλο ότι τίποτα δεν γίνεται σωστά και οι άλλοι φταίνε, πως νομίζετε ότι θα μεγαλώσει το παιδί;

Ποιος είναι ο απώτερος στόχος της ομάδας Go For Dionysos;
Στόχος μας είναι να χτίσουμε κουλτούρα συμμετοχής. Να φτάσουμε στο σημείο όπου οι δράσεις μας δεν θα χρειάζονται «οργάνωση», γιατί θα αποτελούν φυσική προέκταση της καθημερινότητας των πολιτών.

Η ομάδα Go For Dionysos δεν είναι εδώ για να αντικαταστήσει τον Δήμο, να αναλάβει τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες του. Δεν προσπαθούμε να πάρουμε τη θέση κανενός. Θέλουμε, όμως, να δείξουμε ότι η πρωτοβουλία του πολίτη είναι απαραίτητο συμπλήρωμα της θεσμικής λειτουργίας.

Και πάνω απ’ όλα, θέλουμε να εμπνεύσουμε. Αν ένας άνθρωπος κάθε φορά, πάρει το μήνυμα και το κάνει πράξη, αυτό για τον τόπο μας, είναι κέρδος. Ακόμα και μία ώρα τον χρόνο να αφιέρωνε ο καθένας μας, η αλλαγή θα ήταν ορατή.

Ειδήσεις από τον Διόνυσο στο amarysia.gr

Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook