Kαι ξαφνικά, εκεί που όλος ο πλανήτης είχε μείνει άφωνος με τον… σκυλοκαβγά ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Έλον Μασκ και τους πρωτοφανείς χαρακτηρισμούς και κατηγορίες που αλληλοεκτοξεύονται, το Λος Άντζελες μετατράπηκε σε εμπόλεμη ζώνη με επίκεντρο την επιθετική μεταναστευτική πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης και οι συγκρούσεις των διαδηλωτών με τις δυνάμεις της Αστυνομίας και της Εθνοφυλακής που κατέβηκε στους δρόμους μαζί με τους πεζοναύτες, συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό. Ένα σκηνικό που, ως φαίνεται, είναι απόλυτη πολιτική επιλογή του προέδρου Τραμπ, ο οποίος εμφανίζεται αποφασισμένος να μην υποχωρήσει μπροστά στις ταραχές, ενδεχομένως για να εξυπηρετήσει (και) δικούς του σκοπούς.

Στρατός και δημοκρατία

Αυτό που δείχνει την κλιμάκωση και είναι πραγματικό γεγονός είναι πως ο στρατός κατέβηκε στους δρόμους -με εντολή Τραμπ- για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, ενώ εφαρμόστηκε και απαγόρευση κυκλοφορίας στην περιοχή όπου επικεντρώνονται οι διαδηλώσεις. Όλα τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα τόσο ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια όσο και ο γενικός εισαγγελέας της Πολιτείας να μηνύσουν τον πρόεδρο και να τον κατηγορήσουν ανοικτά ότι προκαλεί τον φόβο και τον τρόμο στην πόλη και ότι «καταστρέφει τα θεμέλια της δημοκρατίας».

Οι ενδιάμεσες εκλογές

Στην πραγματικότητα, Αμερικανοί και διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ δεν στοχεύει βασικά στο μεταναστευτικό ή στην επιβολή του νόμου και της τάξης όπως υποσχόταν προεκλογικά, αλλά στο ν’ αλλάξει την ατζέντα από την εκτός ορίων διαμάχη του με τον Έλον Μασκ και να επιτύχει άλλους, πιο σκοτεινούς σκοπούς.

Υποστηρίζουν συγκεκριμένα ότι «βλέπει» τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου του 2026 και ότι θα προσπαθήσει με την υποκίνηση ή διατήρηση των ταραχών σε Πολιτείες που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς να επιβάλει εξ αυτού του λόγου έκτακτες εξουσίες και έτσι να ελέγξει ή ακόμη και να «παγώσει» την εκλογική διαδικασία. Κάτι που πρακτικά έχει να γίνει από τον… εμφύλιο και τον 19ο αιώνα στις ΗΠΑ! Παράλληλα, για προφανείς πολιτικούς λόγους, δεν παραλείπει να ταυτίζει τους ταραξίες με τους Δημοκρατικούς και επαναφέρει με κάθε αφορμή την υπόσχεσή του να «ξεριζώσει» τους παράνομους μετανάστες και να κλείσει τα σύνορα στις ΗΠΑ.

Το… beef με τον Έλον

Όσο για την αντιπαράθεση του Τραμπ με τον Μασκ; Αν και τις τελευταίες ημέρες επιδιώκουν να ρίξουν τους τόνους, το μήνυμα από την πλευρά του Μασκ προς τον πρόεδρο Τραμπ είναι πως δύσκολα θα μπορέσει να ελέγξει, όπως θα ήθελε, όσους επιχειρηματίες έχουν επιρροή διά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης – τους οποίους και προσέγγισε αμέσως μετά την εκλογή του πέραν του Μασκ που είναι γνωστό ότι είναι ιδιοκτήτης του πρώην Twitter (νυν Χ). Ο εκκεντρικός δισεκατομμυριούχος και ιδιοκτήτης επίσης της γνωστής αυτοκινητοβιομηχανίας Tesla κατηγορείται ωστόσο από τον Τραμπ και τους συνεργάτες του για αλαζονεία και υπέρβαση εξουσίας, καθώς από τις επιθέσεις μέσω Χ σε ξένες χώρες και ηγέτες στο ξεκίνημα της θητείας του Τραμπ, πέρασε σε επιθέσεις σε υπουργούς της κυβέρνησής του – με θρυαλλίδα το νομοσχέδιο για την αύξηση των ομοσπονδιακών δαπανών.

Αποφασισμένος να κλιμακώσει τον πόλεμο με το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ εμφανίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς μετά τη διακοπή της χρηματοδότησής του από το αμερικανικό Δημόσιο επιβάλλει και απαγόρευση εγγραφής ξένων φοιτητών. Η δικαιολογία προκαλεί ασφαλώς θυμηδία -ιδίως η επίκληση της συνεργασίας του πανεπιστημίου με το… κομμουνιστικό κόμμα της Κίνας- αλλά δημιουργεί και αναστάτωση σε χιλιάδες ξένους φοιτητές. Φανερώνει δε τις προθέσεις του Τραμπ να τελειώσει αυτό που ονομάζεται «ήπια ισχύς» των ΗΠΑ με θεσμούς όπως το συγκεκριμένο ή και άλλα πανεπιστήμια, από τα οποία έχουν βγει δεκάδες ηγέτες και νομπελίστες από ολόκληρο τον κόσμο.

Ένα ακόμη μεγαλόπνοο όσο και υπερβολικό σχέδιο παρουσίασε ο Ντόναλντ Τραμπ. Ακούει στο όνομα «Χρυσός Θόλος» και δεν είναι άλλο από μια ολοκληρωμένη αντιπυραυλική άμυνα που θα «σκεπάσει» τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου και θα κοστίσει το ιλιγγιώδες ποσό των 175 δισ. δολαρίων. Οι ειδικοί ωστόσο εκτιμούν πως για μια σειρά από λόγους ο «Χρυσός Θόλος» αποτελεί ουτοπία και δεν μπορεί να γίνει πραγματικότητα. Παράλληλα, προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις, όπως αυτές που έρχονται από την Κίνα, η οποία θεωρεί την πρόταση Τραμπ ως μια ξεκάθαρη απειλή για την ανθρωπότητα.

Άραγε, μετά την καταιγίδα έρχεται τώρα η ηρεμία; Και τι είναι αυτό που πραγματικά ώθησε τον Ντόναλντ Τραμπ να αλλάξει γνώμη αναφορικά με τους δασμούς και να αναζητάει τώρα συμβιβασμούς τόσο με την Κίνα όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Μια πρώτη -και λογική- απάντηση θα μπορούσε να είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος κατάλαβε πως ακόμη και η χώρα του θα βγει ζημιωμένη από έναν τέτοιο οικονομικό και εμπορικό πόλεμο. Συνεπώς, προχώρησε σε συμφωνία με την Κίνα για αμοιβαίο πάγωμα της επιβολής δασμών για τρεις μήνες, ενώ δηλώνει τώρα πως το εξωφρενικό 145%, στο οποίο είχαμε φτάσει σαν σε μια άνευ προηγουμένου πλειοδοσία, δεν φαντάζει λογικό.

Την ίδια στιγμή, επιδιώκει διμερείς συμφωνίες με ευρωπαϊκά κράτη, όπως, για παράδειγμα, με τη Μεγάλη Βρετανία, ενώ ρίχνει γέφυρες και στην Κομισιόν για τους δασμούς που αφορούν τις εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ με την ΕΕ. Δεν αποκλείεται μάλιστα εντός των επομένων ημερών να υπάρξει συμφωνία και σ’ αυτό το πεδίο, ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί πως οι δασμοί προς το παρόν δεν βγαίνουν εντελώς από το κάδρο. Με άλλα λόγια, ο Τραμπ επιφυλάσσει στον εαυτό του το δικαίωμα να επανέλθει ανά πάσα στιγμή στα αρχικά σχέδιά του.

Ο Ντόναλντ Τραμπ τα έβαλε με τον Καναδά, αλλά ανάμεσα στα άλλα κατάφερε να επηρεάσει και το εκλογικό αποτέλεσμα. Όχι όμως προς όφελός του, καθώς νικητές αναδείχθηκαν οι Φιλελεύθεροι του Μαρκ Κάρνεϊ, οι οποίοι λίγες εβδομάδες πριν και μετά την αποχώρηση του Τζάστιν Τριντό έμοιαζαν καταδικασμένοι να συντριβούν από τους Συντηρητικούς. Η αντιαμερικανική ρητορική που ανέπτυξε όμως ο Κάρνεϊ ανέδειξαν τον ίδιο και το κόμμα του ως τους μεγάλους νικητές των εκλογών, παρ’ ότι οι Φιλελεύθεροι δεν εξασφάλισαν την αυτοδυναμία. Το ενδιαφέρον όσο και οξύμωρο είναι πάντως ότι ο Καναδάς πλέον βρίσκεται όλο και πιο κοντά στην Ευρώπη και απομακρύνεται από τις ΗΠΑ.

Τα έβαλε με τα Μέσα Ενημέρωσης, τα έβαλε με τους πολιτικούς του αντιπάλους, τα έβαλε με όσους τον κατηγόρησαν για τους δασμούς και τώρα αποφάσισε να τα βάλει και με τα αμερικανικά πανεπιστήμια! Και όλοι αναμένουν έτσι τη συνέχεια του μετώπου που άνοιξε ο Ντόναλντ Τραμπ με το ιστορικό πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, κόβοντας τη χρηματοδότησή του ύψους 2 δισ. δολαρίων! Ο λόγος; Επειδή η διοίκηση του πανεπιστημίου δεν δέχθηκε να ικανοποιήσει το αίτημα του Λευκού Οίκου να περιορίσει τις διαμαρτυρίες των φοιτητών που είχαν ξεκινήσει με αφορμή τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας και να παρέχει πληροφορίες στην κυβέρνηση για τη δράση τους.

Kαι έτσι και αλλιώς το παίζει με τους δασμούς ο Ντόναλντ Τραμπ, αφού ναι μεν δεν φαίνεται να κάνει πίσω και να συνεχίζει τον εμπορικό πόλεμο που άνοιξε με ολόκληρο τον κόσμο, αλλά η απόφασή του να εξαιρεθούν προσωρινά έστω από την επιβολή δασμών τα smartphones, οι υπολογιστές και άλλα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, δείχνει ότι μπορεί και να καταλαβαίνει τι ακριβώς έχει κάνει και να υπαναχωρεί ως ένα βαθμό. Άλλοι βέβαια πιστεύουν ότι απλώς υποκύπτει στις πιέσεις των αμερικανικών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας, καθώς τα προϊόντα τους αποτελούν περίπου το 1/4 αυτών που εισάγουν οι ΗΠΑ από την Κίνα. Όλα αυτά φυσικά είχαν ως αποτέλεσμα ένα πρωτοφανές για τις τελευταίες δεκαετίες… roller coaster των παγκόσμιων αγορών και χρηματιστηρίων, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται στις οικονομικές ισορροπίες εντός κι εκτός ΗΠΑ.

Έτρεχαν να προλάβουν

Είναι χαρακτηριστικό ότι τις προηγούμενες ημέρες υπήρξε μια υστερία με μαζικές εισαγωγές εξαρτημάτων και προϊόντων προκειμένου να προλάβουν την επιβολή των υπερ-δασμών ύψους 145% που έφτασε τελικά να επιβάλλει στα προϊόντα από την Κίνα ο Τραμπ, ενώ ανάλογη ήταν και η στάση των Αμερικανών καταναλωτών, οι οποίοι έσπευσαν να «σηκώσουν» τα καταστήματα. Από τη στιγμή μάλιστα που οι εταιρείες δεν έδειξαν να συγκινούνται από το κάλεσμα του Αμερικανού προέδρου να μεταφέρουν τα εργοστάσιά τους στις ΗΠΑ, το σενάριο να κατανόησε τι ακριβώς κάνει με τους υπέρογκους δασμούς που επιβάλλει είναι όλο και πιο πιθανό και με τις διάφορες εξαιρέσεις ν’ αρχίσει τώρα ο ίδιος να ξηλώνει το πουλόβερ.

Το τρίμηνο «πάγωμα»

Είχε προηγηθεί άλλωστε η απόφασή του να «παγώσει» για ένα τρίμηνο την επιβολή δασμών στην Ευρώπη και τη μείωση του αρχικού 25% σε 10% για κάποια προϊόντα, βαφτίζοντας μάλιστα σ’ αυτή την περίπτωση τους δασμούς ως «ανταποδοτικό τέλος» και ενώ η ΕΕ προσπαθεί να μην κόψει τις γέφυρες με τις ΗΠΑ και να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προκειμένου να πληγεί το λιγότερο δυνατό από αυτόν τον πρωτόγνωρο εμπορικό πόλεμο. Όσο πιθανός όμως φαντάζει αυτή τη στιγμή ένας αμοιβαίος συμβιβασμός ή διμερείς συμφωνίες των ΗΠΑ με μεμονωμένα ευρωπαϊκά και άλλα κράτη, τόσο πιθανή μοιάζει και η επιμονή του Τραμπ στη συνέχιση αυτής της πολιτικής και τη γενίκευση αυτού του εμπορικού και οικονομικού πολέμου.

Ανυποχώρητη Κίνα

Αποφασισμένη να αντισταθεί πάντως είναι η Κίνα, με τον πρόεδρο Σι να στέλνει μάλιστα και μήνυμα ότι δεν φοβάται και να ετοιμάζει την αντεπίθεσή του. Χαρακτηριστικό είναι πως στο προσκήνιο έρχονται πληροφορίες για προσέγγιση ΕΕ-Κίνας σε ό,τι αφορά το εμπόριο, ενώ ο Σι προχώρησε σε περιοδεία στη Ν/Α Ασία με σκοπό να ενισχύσει τους εμπορικούς δεσμούς της Κίνας με αυτές τις χώρες. Επιπλέον, επέλεξε και εκείνος να απευθύνει κάλεσμα προς ξένους επενδυτές – σε πολύ διαφορετικό τόνο βέβαια σε σχέση με το αντίστοιχο κάλεσμα του Τραμπ, αλλά και σε μια κίνηση που από πλευράς ενός Κινέζου ηγέτη θα φάνταζε αν μη τι άλλο τολμηρή, ακόμη και πριν από μερικούς μήνες.

Πρόκειται για έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο – έναν οικονομικό και εμπορικό πόλεμο; Ή απλώς για μια τρέλα; Ή και τα δύο; Όπως και να’ χει, ο Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε τον ασκό του Αιόλου με την πραγματοποίηση της απειλής του για την επιβολή δασμών σε ολόκληρο τον κόσμο και κυρίως την επιμονή του στη συγκεκριμένη πολιτική, παρά το γεγονός ότι οι αρνητικές της συνέπειες αρχίζουν να είναι με το «καλημέρα» ορατές και στην αμερικανική οικονομία. Η επιμονή του Αμερικανού προέδρου καταντά μάλλον εμμονή, αν κάποιος λάβει υπόψη του το γεγονός ότι έφτασε μετά από μια πρωτόγνωρη πλειοδοσία να ανεβάσει τους δασμούς που επέβαλε στην Κίνα στο εξωπραγματικό 125% – τουλάχιστον έως τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, καθώς τίποτε δεν μπορεί πλέον ν’ αποκλειστεί.

Στον «πάγο» για την Ευρώπη
Υποχωρώντας πάντως μετά τις αντιδράσεις και τις πιέσεις που σημειώθηκαν σε όλα τα επίπεδα, ο Τραμπ ανακοίνωσε στον αντίποδα ότι «παγώνει» προσωρινά και για ένα τρίμηνο την επιβολή δασμών στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες, προσπαθώντας στην ουσία ν’ αγοράσει χρόνο για διαπραγματεύσεις προκειμένου να πάρει αυτό που θέλει – και μόνο ο ίδιος ξέρει βέβαια τι είναι αυτό. Για την Ευρώπη -της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης ασφαλώς- οι δασμοί ευτυχώς κινούνται αυτή τη στιγμή στα επίπεδα του 25%, ενώ 10% επιβλήθηκε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Μεγάλη Βρετανία.
Όσο για την ΕΕ; Αποφάσισε να επιβάλει και εκείνη δασμούς ύψους 25% σε όλα τα αμερικανικά προϊόντα, αλλά η εφαρμογή του μέτρου θα γίνει σε τρεις διαφορετικές φάσεις έως το τέλος του έτους. Προφανώς στο πίσω μέρος του μυαλού των Ευρωπαίων αξιωματούχων και ηγετών βρίσκεται το ενδεχόμενο μιας διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ και η εξεύρεση μιας πιθανής λύσης.

Δεν κάνουν τους… Κινέζους
«Δεν θέλουμε εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, αλλά θ’ αναγκαστούμε να δώσουμε τη μάχη από τη στιγμή που επιλογή του Τραμπ είναι ν’ αυξάνει τις εμπορικές εντάσεις», ήταν η απάντηση που ήρθε από την Κίνα, η οποία δηλώνει έτοιμη να μπει σε αυτή την πρωτόγνωρη οικονομική «πολεμική» κατάσταση, δίχως δισταγμούς.
Το «πάγωμα» πάντως των δασμών για τρεις μήνες, το οποίο αφορά και τον Καναδά και το Μεξικό -απ’ όπου άρχισε δηλαδή η καταιγίδα- συνοδεύεται από μείωση του συντελεστή στο 10% για όλους, πλην Κίνας, η οποία προφανώς και αποτελεί την κύρια εστία των αμφιλεγόμενων αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου.

Απώλειες τρισεκατομμυρίων
Σε κάθε περίπτωση, οι χρηματαγορές και η αγορά συναλλάγματος ζουν πρωτοφανείς στιγμές, με τρισεκατομμύρια να έχουν χαθεί από τις ισχυρές απώλειες που ακολούθησαν την απόφαση Τραμπ για την επιβολή δασμών. Παράλληλα, μια-μια οι χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση αρχίζουν ν’ ανακοινώνουν τα αντίποινα στις ΗΠΑ, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η προσέγγιση της ΕΕ με την Κίνα, με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Κετσιάνγκ να προαναγγέλλουν ύστερα από τηλεφωνική τους επικοινωνία τη δημιουργία κοινού μηχανισμού για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες από τους αμερικανικούς δασμούς.

Το σοκ που προκάλεσε ο Ντόναλντ Τραμπ στην παγκόσμια οικονομία με την επιβολή δασμών είναι απολύτως φυσιολογικό να αγγίζει και την Ελλάδα, η οποία δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από όσα έχει εξαγγείλει ο Αμερικανός πρόεδρος – ακόμη και στην πιο light εκδοχή τους, με την επιβολή «ανταποδοτικού τέλους» 10% για τρεις μήνες πριν από την εφαρμογή του εξοντωτικού 25%. Από την κυβέρνηση τονίζουν πάντως ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας, καθώς οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν περίπου το 5% του συνόλου σε όλο τον κόσμο και η αξία τους είναι λίγο παραπάνω από 1 δισ. ευρώ. Αγωνία ωστόσο είναι λογικό να έχουν όλοι όσοι δραστηριοποιούνται ή εργάζονται σε κλάδους που συμπεριλαμβάνονται στις ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ – κυρίως στον κλάδο των τροφίμων.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ήδη υπάρχουν σκέψεις να γίνουν διαπραγματεύσεις και να εξεταστεί το περιθώριο μιας διμερούς συμφωνίας με τις ΗΠΑ για εξαίρεση κάποιων ελληνικών προϊόντων. Η θετική αντίδραση άλλωστε του Αμερικανού προέδρου στις σχετικές δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη έφερε μια πρώτη ικανοποίηση στο Μαξίμου, ωστόσο το οικονομικό επιτελείο έχει τώρα να διαχειριστεί άλλου είδους πονοκεφάλους: πώς θα μπορέσει να βγει ο λογαριασμός για το πακέτο ελαφρύνσεων και παροχών που σχεδίαζε για τη ΔΕΘ και είχε προαναγγείλει ο ίδιος ο πρωθυπουργός.

Η εκτίμηση που υπάρχει πάντως έως αυτή τη στιγμή είναι ότι ο σχεδιασμός δεν θ’ αλλάξει σημαντικά και στο τραπέζι μπορούν να παραμείνουν κατ’ αυτόν τον τρόπο τολμηρά μέτρα, όπως η μείωση των φορολογικών συντελεστών ή η επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο και της 13ης σύνταξης – έστω με τη μορφή επιδόματος. Ο «λογαριασμός» όμως θα βγει τους επόμενους μήνες και σίγουρα κάθε εξέλιξη που αφορά τους δασμούς και επηρεάζει ευθέως ή εμμέσως την ελληνική οικονομία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Αν άλλωστε η κατάσταση εξελιχθεί -όπως όλα δείχνουν- σε έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, τότε σίγουρα θα υπάρξουν επιπτώσεις και επανασχεδιασμοί και «εντός των τειχών».

«Ημέρα της Απελευθέρωσης» ή ημέρα κατά την οποία ξεκίνησε η επόμενη παγκόσμια οικονομική κρίση; Τι από τα δύο ήταν η περασμένη Τετάρτη – ή μήπως και τα δύο τελικά, ύστερα από την (επίσημη) ανακοίνωση της επιβολής δασμών σε όλο τον κόσμο από τον Ντόναλντ Τραμπ και μάλιστα σε παγκόσμια τηλεοπτική και διαδικτυακή μετάδοση; Ο Αμερικανός πρόεδρος επιμένει πως με την κίνησή του κάνει στην πραγματικότητα την Αμερική ξανά μεγάλη και πλούσια, ωστόσο την αισιοδοξία του και γενικότερα την άποψή του ουδόλως συμμερίζονται οι αγορές, οι οποίες βιώνουν πρωτοφανείς κλυδωνισμούς.

Σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο πάντως όλοι θεωρούν ότι η κίνηση Τραμπ ισοδυναμεί με παγκόσμιο εμπορικό και οικονομικό πόλεμο, με το ενδεχόμενο της ύφεσης να μη μπορεί ν’ αποκλειστεί ακόμη και για τις ΗΠΑ, όπως δηλώνουν αναλυτές. Το πλήρες σχέδιο περιλαμβάνει την επιβολή δασμών 25% σε όλα τα εισαγόμενα αυτοκίνητα στις ΗΠΑ, ενώ οι δασμοί που επιβάλλονται από τις ΗΠΑ σε άλλες χώρες για όλα τα υπόλοιπα προϊόντα ποικίλλουν. Για παράδειγμα, ο Τραμπ επέλεξε να επιβάλει δασμούς μόνο 10% στη Βρετανία και 20% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο στην Κίνα ανέρχονται σε 34% και στο Βιετνάμ σε 46%.