Υπό το βάρος της στεγαστικής κρίσης που πλήττει εκατομμύρια νοικοκυριά σε όλη την Ελλάδα, είχαμε την κυβέρνηση να ενεργοποιεί για πρώτη φορά ένα νέο μόνιμο μέτρο – όπως λέει –  επιστροφής ενοικίου. Η εξαγγελία αυτή έφερε με το καλημέρα στο προσκήνιο ένα μεγάλο πρόβλημα που έχει να κάνει με το ποιοι ή μάλλον πόσοι δηλώνουν το ακριβές αντίτιμο του ενοικίου, αφού είναι δεδομένο ότι στην πλειοψηφία του οι δηλώσεις των ενοικίων στην εφορία που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της αγοράς.

Το γεγονός αυτό βέβαια έχει τη βάση του στο γεγονός ότι αυτός που πληρώνει ενοίκιο δεν έχει καμία φοροαπαλλαγή σε αντίθεση με αυτόν που εισπράττει,  ο οποίος φορολογείται και μάλιστα υψηλά. Έτσι μοιραία χρόνια τώρα υπάρχει αυτή η «συνδιαλλαγή» , άλλο να δηλώνουμε άλλο να πληρώνουμε.

Η ψαλίδα αυτή αρχικά πήγε να καλυφθεί με την καταβολή των ενοικίων μόνο ηλεκτρονικά, μια προσπάθεια που όμως από μόνο της δεν αρκούσε, έτσι μοιραία επιστρατεύτηκε το μέτρο της «επιστροφής του ενοικίου», σε μια προσπάθεια να απαιτούν πλέον οι ενοικιαστές να δηλώνεται κανονικά το ενοίκιο.

Σκέφτηκαν λοιπόν στην κυβέρνηση ότι αυτό το «800άρι» θα γυρίσει πίσω στα ταμεία, με την αύξηση, των δηλωθέντων ενοικίων που όπως αποκάλυψε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, το μέσο ενοίκιο που δηλώνεται σήμερα στην Ελλάδα ανέρχεται μόλις στα 255 ευρώ τον μήνα.

Το νέο μέτρο προβλέπει την επιστροφή του 1/12 του ενοικίου (έως 800 ευρώ), πράγμα που σημαίνει ότι για τα δηλωμένα 255 ευρώ, ο ενοικιαστής θα λαμβάνει μόλις 21,25 ευρώ τον μήνα. Την ώρα που πληρώνει, στην πράξη, τριπλάσιο ποσό, η επιδότηση είναι συμβολική – και σε καμία περίπτωση ουσιαστική στήριξη, εκτός αν υπάρξει εκ νέου συμφωνία κάτω από το τραπέζι, μέρος της «επιδότησης» να καλύπτει ο ιδιοκτήτης μειώνοντας τα «μαύρα» που εισπράττει.

Ένα μέτρο που θα μπορούσε να εξισορροπήσει κάπως τα πράγματα – κάτι έχει ακουστεί – είναι να μειωθεί η φορολογήσει των ενοικίων, η οποία να ξεκινάει πιο χαμηλά από το 15% που ισχύει σήμερα, με την δημιουργία μιας κλίμακας που να αρχίζει από το 5% και να ανεβαίνει.

Βέβαια πρέπει να πούμε ότι μεγάλο θέμα είναι και το χαμηλό διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, αλλά και η ανεξέλεγκτη βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, παράλληλα με την διατήρηση του προγράμματος «Χρυσή Βίζα», που έχουν ωθήσει τις τιμές ενοικίασης σε επίπεδα απαγορευτικά για τον μέσο Έλληνα.

Με αυτά τα δεδομένα, το μέτρο της επιδότησης όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα αλλά ίσως και να το διογκώνει…

Όταν συναντιέται μια παρέα, ιδίως νέων ανθρώπων, είναι θέμα χρόνου να ανοίξει η συζήτηση για το θέμα της στέγης. Ιστορίες παράνοιας στην αναζήτηση σπιτιού, ενοίκια μεζονέτας για… τρύπες και αγωνία πώς θα βγει ο μήνας μετά την πληρωμή του μισθώματος.

Πριν από λίγες μέρες, αίσθηση προκάλεσε αγγελία στην Αγία Παρασκευή για ακίνητο 17 τετραγωνικών μέτρων, με ζητούμενη τιμή ενοικίου 700 ευρώ (!), χωρίς θέρμανση, αλλά και δίχως ασανσέρ παρότι είναι 4ου ορόφου στούντιο. Η δημοσιογράφος του Σκάι, που «δεν πίστευε στα μάτια της», πήρε στο τηλέφωνο επικοινωνίας όπου την ενημέρωσαν ότι το διαμέρισμα (με… θέα, πάντως, όπως έδειξαν οι φωτογραφίες του) είχε ήδη νοικιαστεί. Άγνωστο παραμένει αν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, μεσολάβησε και μεσιτικό γραφείο, που συνήθως, ζητεί για τον εαυτό του άλλο ένα ενοίκιο αμοιβής, ενώ δεν αποκλείεται να δόθηκε και άμεση εγγύηση, με σκοπό την πολυπόθητη μίσθωση.

Λίγες ώρες αργότερα, ένα άλλο τηλεοπτικό ρεπορτάζ απασχόλησε λιγότερο. Όπως ανέφερε στην ΕΡΤ εκπρόσωπος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), όλο και αυξάνονται οι ενοικιαστές που αδυνατούν να καταβάλουν μίσθωμα. Μάλιστα, οι κάτοχοι των σπιτιών, όχι μόνο δεν εισπράττουν τα χρήματα, αλλά φορολογούνται κανονικά.

Τη ρίζα του ζητήματος ανέδειξε ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Προστασίας Ενοικιαστών, τονίζοντας τα παράλογα χρήματα που ζητούν πολλοί ιδιοκτήτες ακινήτων. «Οι μισθωτές αναγκάζονται να δεχτούν υπερβολικά ενοίκια, περιορίζοντας άλλα έξοδα για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες στέγης».

Σε παλαιότερο σημείωμα της στήλης αναφέρονταν παραδείγματα και τρόποι παρεμβάσεων στο συγκεκριμένο ζήτημα από το Κεντρικό Κράτος και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Πέρα από προγράμματα στέγης για περιορισμένο αριθμό νέων με συγκεκριμένες παραμέτρους, υπάρχει και η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας.

Για παράδειγμα, «παγωμένη» παραμένει η οριζόντια μείωση των αντικειμενικών αξιών ακινήτων στο Χαλάνδρι, παρότι σχετικό αίτημα του Δήμου έγινε αποδεκτό από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών… πέρσι. Μάλιστα, με την ανηφόρα που συνεχίζουν να παίρνουν οι τιμές, είναι αβέβαιο αν και ποια ελάφρυνση θα έχουν οι ιδιοκτήτες κατοικιών. Λόγω της κωλυσιεργίας, κανείς στην πόλη δεν είδε διαφοροποίηση στον φετινό ΕΝΦΙΑ ή στους φόρους μεταβίβασης σε αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές.

Δεν αποκλείεται, λοιπόν, σύντομα να αναβιώσουν στην πραγματική ζωή σκηνές από την ελληνική κωμωδία του 1959 «Οι δοσατζήδες». Θανάσης Βέγγος και Νίκος Σταυρίδης, ως περιπλανώμενοι έμποροι, πουλούσαν είδη σπιτιού σε γειτονιές της Αθήνας. Τα φέσια έπεφταν… σύννεφο, με αποτέλεσμα στο φινάλε της ταινίας οι δύο πρωταγωνιστές να τραγουδούν: «Ποτέ με δόσεις, ό,τι θα πάρεις… να το πληρώσεις».