Ο Ρόμπερτ Φράνσις Πρέβοστ ήταν αυτός που έκανε τελικώς την έκπληξη και πλέον ως Λέων 14ος είναι ο νέος Πάπας – ο πρώτος μάλιστα προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας που κατάγεται από τις ΗΠΑ, καθώς έχει γεννηθεί στο Σικάγο. Υπήρξε στενός συνεργάτης του Πάπα Φραγκίσκου και όσοι τον γνωρίζουν καλά λένε πως ήταν εκείνος που είχε αναλάβει να διαχειριστεί το ανθρώπινο δυναμικό της και την εκλογή νέων επισκόπων. Απομένει ωστόσο να φανεί εάν θα βαδίσει στα χνάρια του και θα συνεχίσει την πολιτική του και τα ανοίγματα που είχε πραγματοποιήσει ο προκάτοχός του. Παράλληλα, πολλοί είναι εκείνοι που αναμένουν με ανάλογο ενδιαφέρον τη στάση του απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ.

Στα τέλη της ερχόμενης εβδομάδας πρόκειται να συγκληθεί το Κονκλάβιο και οι δεκάδες καρδινάλιοι της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας ν’ αποφασίσουν ποιος θα είναι ο νέος Πάπας, καθώς ο Φραγκίσκος αναπαύεται πλέον στη βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε. Η κηδεία του και η τελετή της ταφής του συγκέντρωσε τα βλέμματα όλου του κόσμου, με την παρουσία στο Βατικανό και τη Ρώμη αρκετών ηγετών και χιλιάδων πιστών που κατέκλυσαν τους δρόμους για το τελευταίο αντίο στον «Πάπα των φτωχών», σύμφωνα με το προσωνύμιο που συνόδευε και θα συνεχίσει να συνοδεύει τον κληρικό από την Αργεντινή, ο οποίος έγραψε τη δική του ιστορία.

Μια σπουδαία προσωπικότητα: αυτό ήταν ο Πάπας Φραγκίσκος, ο οποίος από το πρωί της περασμένης Δευτέρας του Πάσχα 21 Απριλίου πέρασε στην ιστορία. Ο κατά κόσμον Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, γνωστός και «Πάπας των φτωχών» τα τελευταία 12 χρόνια που διετέλεσε προκαθήμενος της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, είχε γεννηθεί το 1936 στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής και γι’ αυτό κατόρθωσε να γίνει ο πρώτος Πάπας που προερχόταν από τη Λατινική Αμερική και γενικότερα από το νότιο ημισφαίριο.

Τολμηρός και προοδευτικός

Ταπεινός, ήπιος και γενικότερα προοδευτικός, προσπάθησε κατά τη διάρκεια της θητείας του να ενισχύσει τον διαθρησκευτικό διάλογο και να γιατρέψει τις πληγές της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας από τα σκάνδαλα που την είχαν συνταράξει και είχαν κλονίσει την εμπιστοσύνη των πιστών. Προχώρησε όμως και σε τολμηρές κινήσεις, αγκαλιάζοντας για παράδειγμα τους πρόσφυγες και τους ομοφυλόφιλους, ενώ δεν δίστασε να ζητήσει συγγνώμη ακριβώς γι’ αυτές τις αμαρτίες και τα σκάνδαλα του παρελθόντος. Είναι εξάλλου χαρακτηριστικό ότι έγινε κατόπιν επιθυμίας του ο πρώτος Πάπας που δεν θάβεται στο Βατικανό, αλλά στη βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε της Ρώμης.

Πώς θα βγει «λευκός καπνός»

Τι ακολουθεί όμως το θάνατό του; Η εκλογή νέου Πάπα ήταν ανέκαθεν μια διαδικασία βαθιά μυστικιστική όσο και παράξενη. Το περιβόητο Κονκλάβιο που θα συγκληθεί στην Καπέλα Σιξτίνα και αποτελείται από τους καρδινάλιους θα κληθεί να ψηφίσει για τον νέο προκαθήμενο της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας και η διαδικασία αυτή μπορεί να πάρει ολόκληρα μερόνυχτα έως ότου να εμφανιστεί στην καμινάδα ο περίφημος λευκός καπνός και ν’ ακουστεί το «habemus papam», δηλαδή «έχουμε Πάπα». Η ψηφοφορία είναι μυστική, απαιτείται πλειοψηφία 2/3 και ουδείς δικαιούται να εγκαταλείψει τον χώρο έως ότου υπάρξει τελικό αποτέλεσμα.

Η διαδοχή

Ποιος μπορεί να είναι όμως ο νέος Πάπας; Δεδομένου ότι ο Φραγκίσκος ήταν αυτός που είχε διορίσει 110 από τους συνολικά 138 καρδινάλιους, τούτο αναμένεται να επηρεάσει ή ακόμη και να κρίνει το αποτέλεσμα. Διότι οι περισσότεροι εξ αυτών προέρχονται από την Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική και όχι από την Ευρώπη, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, συμβολίζοντας έτσι την προσπάθειά του να κάνει πιο προσιτή σε όλο τον κόσμο τη ρωμαιοκαθολική εκκλησία. Έτσι, θεωρείται εξαιρετικά πιθανό να έχουμε, για παράδειγμα, Πάπα από την Αφρική ή από την Ασία, παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή φαίνεται να υπάρχουν ισχυρές υποψηφιότητες και από την Ευρώπη.

Κάθε εκτίμηση ωστόσο φαντάζει πρόωρη αυτή τη στιγμή και επισφαλής και το βέβαιο είναι ότι έως την τελευταία στιγμή θα υπάρξουν πολλές παρασκηνιακές διαβουλεύσεις μέσα στο Κονκλάβιο – όπως συνηθίζεται άλλωστε σ’ αυτές τις περιπτώσεις.

Την είδηση γνωστοποίησε με ανακοίνωσή του το Βατικανό.

Ο καρδινάλιος Γιόζεφ Φάρελ, προσωρινός διοικητής του Βατικανού, ανακοίνωσε επίσημα τον θάνατο του πάπα Φραγκίσκου με την ακόλουθη γραπτή δήλωση:

«Αγαπητές αδελφές και αδελφοί, με βαθύ πόνο πρέπει να ανακοινώσω τον θάνατο του Αγίου Πατέρα μας Φραγκίσκου. Στις 7:35 σήμερα το πρωί, ο επίσκοπος της Ρώμης Φραγκίσκος επέστρεψε στον Οίκο του Πατρός. Το σύνολο της ζωής του αφιερώθηκε στην υπηρεσία προς τον Κύριο και την Εκκλησία του.

«Μας δίδαξε να ζούμε τις αξίες του Ευαγγελίου με πίστη, θάρρος και οικουμενική αγάπη. Ειδικά υπέρ των φτωχότερων και περιθωριοποιημένων. Με απεριόριστη ευγνωμοσύνη για το παράδειγμά του, πραγματικού μαθητή του Κυρίου Ιησού, παραδίδουμε την ψυχή του Πάπα Φραγκίσκου στην πλήρη ελέους αγάπη του Θεού»

O πάπας Φραγκίσκος είχε πάρει εξιτήριο από το νοσοκομείο Αγκοστίνο Τζεμέλι της Ρώμη πριν από τέσσερις εβδομάδες. Η κατάσταση της υγείας του ήταν βεβαρημένη και είχε εισαχθεί σ’ αυτή την καθολική πολυκλινική (όπου παρέμεινε επί 38 ημέρες) εξαιτίας διπλής πνευμονίας και πολυμικροβιακής λοίμωξης.

Μετά την επιστροφή του στο Βατικανό, στις 23 Μαρτίου, ο Φραγκίσκος έκανε καθημερινές ασκήσεις για την αναπνοή, την ανάκτηση κινητικής ικανότητας, όπως και για την εκφορά του λόγου. Οι γιατροί ήταν αισιόδοξοι, αλλά του είχαν συστήσει δυο μήνες ανάρρωσης.

Ο Αργεντινός πάπας, κατά τον τελευταίο μήνα παραμονής του στο Βατικανό, είχε σύντομη συνάντηση με το βασιλικό ζεύγος της Βρετανίας και χθες, Κυριακή του Πάσχα, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.

Ο Φραγκίσκος θέλησε παράλληλα να επιθεωρήσει τα έργα συντήρησης στο εσωτερικό του Αγίου Πέτρου, να μεταβεί στην καθολική βασιλική εκκλησία Σάντα Μαρία Ματζιόρε, αφιερωμένη στην Παρθένο, ενώ την Μεγάλη Πέμπτη είχε συναντηθεί με εβδομήντα φυλακισμένους στο σωφρονιστικό ίδρυμα της Ρώμης Ρετζίνα Τσέλι.

Κατά την λήξη της χθεσινής λειτουργίας στον Αγιο Πέτρο, ο Φραγκίσκος ευλόγησε τους πιστούς από τον εξώστη της εκκλησίας, ευχήθηκε καλό Πάσχα και στην συνέχεια έκανε τον γύρο της πλατείας με το ανοικτό τζιπ του, το Papamobile. Πολλοί πιστοί και σχολιαστές είχαν όμως προσέξει ότι ο «πάπας των φτωχών» ήταν πολύ αδύναμος και καταβεβλημένος.

Ποιος ήταν ο πάπας Φραγκίσκος

O Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, o πρώτος πάπας προερχόμενος από την Λατινική Αμερική, ο θάνατος του οποίου ανακοινώθηκε σήμερα από το Βατικανό, είχε γεννηθεί στις 17 Δεκεμβρίου του 1936 στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Η οικογένειά του καταγόταν από το Πεδεμόντιο της βόρειας Ιταλίας: λογιστής στους αργεντίνικους σιδηρόδρομους ο πατέρας του, νοικοκυρά η μητέρα του.

Αφού πρώτα πήρε απολυτήριο τεχνικού λυκείου, αποφάσισε να μπει σε καθολική ιερατική σχολή. Στην συνέχεια έγινε μέλος του τάγματος των Ιησουιτών και σπούδασε φιλοσοφία. Το 1965 άρχισε να διδάσκει λογοτεχνία και ψυχολογία στο καθολικό κολέγιο του Σάντα Φε και, μετά από ένα χρόνο, σε θρησκευτικό ίδρυμα του Μπουένος Άιρες. Το 1969 χειροτονήθηκε ιερέας και έπειτα από ένα χρόνο ολοκλήρωσε και τις σπουδές του στην θεολογία.

Επί δεκαπέντε χρόνια δίδαξε σε καθολικά πανεπιστημιακά ιδρύματα, ενώ το 1986 μετέβη στην Γερμανία, όπου ολοκλήρωσε το διδακτορικό του. Το 1992 ορίσθηκε από τον πάπα Ιωάννη Παύλο Β’, επίσκοπος της πόλης Άουκα και αναπληρωτής επίσκοπος του Μπουένος Άιρες. Στις 28 Φεβρουαρίου του 1992, επελέγη ως αρχιεπίσκοπος του Μπουένος Άιρες και ολόκληρης της Αργεντινής.

Το 2001 ο Ιωάννης Παύλος ο Β’ τον όρισε καρδινάλιο και τον Απρίλιο του 2005 συμμετείχε στην εκλογή του πάπα Βενέδικτου από το Κονκλάβιο.

Ως αρχιεπίσκοπος του Μπουένος Άιρες, έδωσε έμφαση στην στήριξη των φτωχότερων πολιτών, στην διάδοση του λόγου του Θεού σε κάθε γωνιά της πόλης, στο να παραμείνουν «πάντα ανοικτές» οι πύλες όλων των εκκλησιών και στην στενή συνεργασία κληρικών και λαϊκών.

Ο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο εξελέγη πάπας στις 13 Μαρτίου του 2013. Αποφάσισε να επιλέξει το όνομα Φραγκίσκος -δίνοντας έμφαση, κυρίως, στον τίτλο του επισκόπου Ρώμης- και να φορέσει σιδερένιο και όχι χρυσό σταυρό. «Tα αδέλφια μου, οι καρδινάλιοι, για να διαλέξουν τον νέο πάπα, έφτασαν μέχρι την άλλη άκρη του κόσμου», είπε στον πρώτο χαιρετισμό του προς τους πιστούς.

Σύμφωνα με όλους τους αναλυτές, αλλά και με τις καρδιές εκατομμυρίων πιστών, ήταν «ο πάπας των φτωχών», ο Άγιος Πατέρας των Καθολικών που έδωσε έμφαση στην βοήθεια και στην αλληλεγγύη προς τους μετανάστες, τους «τελευταίους» και τους ξεχασμένους. Έδωσε εντολή στις αρχές του Βατικανού να αφήνουν τους άστεγους να κοιμούνται στους δρόμους γύρω από τον Άγιο Πέτρο, αλλά και μέσα στην Πλατεία της βασιλικής εκκλησίας. «Ποιος είμαι εγώ για να κρίνω έναν ομοφυλόφιλο, όταν ο ίδιος αναζητά τον δρόμο του Θεού;», ήταν η απάντηση που έδωσε σε δημοσιογράφο, επιστρέφοντας αεροπορικά από ένα από τα πρώτα ταξίδια του ως ποντίφικα.

Με αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και στην ανθρωπιστική κρίση στην Γάζα, ο Φραγκίσκος επανέλαβε αμέτρητες φορές ότι «ο πόλεμος αποτελεί πάντα ήττα και κανείς δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνά». Μια ημέρα μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, ο Αργεντινός πάπας πήγε πεζός στην πρεσβεία της Ρωσίας παρά το Βατικανό για να ζητήσει με έμφαση από τον διπλωματικό εκπρόσωπο της Μόσχας να σιγήσουν τα όπλα.

Η σχέση του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ήταν στενότατη. Τον προσκάλεσε και τον είχε στο πλευρό του σε όλες τις πρωτοβουλίες διαθρησκειακού διαλόγου, αποκαλώντας τον «αγαπητό αδελφό». Εμπνεύστηκε από το έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη για την Εγκύκλιο υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος «Laudato sii» και ετοιμαζόταν να τον συναντήσει, τον ερχόμενο Μάιο, στην Μικρά Ασία για τα 1.700 χρόνια από την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας. Βαθιά του επιθυμία, όπως και του Προκαθήμενου της Ορθοδοξίας, ήταν να επιστρέψουν σύντομα οι δυο Εκκλησίες σε μόνιμο, κοινό εορτασμό του Πάσχα.

Δεν έλειψαν οι συγκρούσεις και οι επικριτές, εκείνοι που κατηγόρησαν τον λατινοαμερικανό πάπα, ότι δεν έδωσε το αναγκαίο βάρος στην ιεραρχία και στην τελετουργία, ότι μιλούσε μια γλώσσα υπερβολικά απλή η οποία θύμιζε, πολλές φορές, απλό ιερέα και όχι τον θρησκευτικό ταγό άνω του ενός δισεκατομμυρίου πιστών. Αυτή, όμως, ήταν η πραγματική δύναμη του Φραγκίσκου: η αναφορά στην ουσία του χριστιανικού μηνύματος, η επίγνωση ότι ένας καλός πιστός και άνθρωπος κρίνεται, πρώτα απ’ όλα, από την καθημερινή ζωή και τα έργα του. Μια στροφή προς μια αυθόρμητη, βαθιά ανθρωπιά, η οποία πολύ δύσκολα θα μπορέσει να ξεχαστεί τα επόμενα χρόνια από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Πηγή: Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων