Με τη νέα του ποιητική συλλογή με τον τίτλο «Μπρέντα», έρχεται να μας δώσει μια γερή «γροθιά στο στομάχι», σε μια εποχή σκληρότητας και αναισθησίας, με σελίδες γεμάτες συναίσθημα, πόνο, έρωτα και αίμα.

Ο Ευάγγελος Ρήγας κατάγεται από τον Βόλο Μαγνησίας και είναι μηχανικός πετρελαίου και αερίου, ένα επάγγελμα που έχει καθορίσει τον ίδιο και την ποίησή του. Ύστερα από πολλές ανασκαφές του υπεδάφους, σειρά είχε αυτή της ανθρώπινης ψυχής. Μέσα από τον ποιητικό του λόγο, με τη γύμνια και μερικές φορές την ουτοπία των λέξεών του, θέλει να δείξει ποιος είναι ο δρόμος που οδηγεί στον άνθρωπο.

Έχοντας μεγαλώσει σε σιδηροδρομικούς σταθμούς, καθώς ο πατέρας του ήταν σταθμάρχης των τρένων του σιδηροδρόμου την εποχή του ‘60, η «Μπρέντα» ενσαρκώνει αναμνήσεις, αναστοχασμό, παρελθόν, μια άγρια κραυγή της ψυχής.

Η «Μπρέντα», είναι το τρίτο κατά σειρά ποιητικό του βιβλίο, μετά από τον «Κήπο του Ανάγερτου» και τον «Κωπηλάτη του καιρού».

Συνέντευξη ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΑΡΑΜΟΥΤΑ

Πείτε μας μερικά λόγια για την τελευταία σας ποιητική συλλογή. Αρχικά γιατί «Μπρέντα»;

«Μπρέντα» λεγόταν η ατμάμαξα, η μεγαλύτερη ίσως στην Ευρώπη, που κυκλοφορούσε στο σιδηροδρομικό δίκτυο από το 1954 έως το 1971. Ξεχώριζε για τον μεγάλο θόρυβο, τη μεγάλη δύναμη, το αγκομαχητό, τις ράγες που έτρεμαν.

Για μένα όμως που μεγάλωσα δίπλα της, καθότι έμενα σε σιδηροδρομικούς σταθμούς λόγω της δουλειάς του πατέρα (σταθμάρχης του σιδηροδρόμου), συμβολίζει και άλλα πολλά όπως, αναμνήσεις, αναστοχασμό, παρελθόν, αντίσταση, παρακίνηση ανόδου, άγρια κραυγή της ψυχής μου. Στοιχεία που εκφράζουν την ποίησή μου. Αυτός λοιπόν είναι ο λόγος που όταν ήρθε η ώρα να επιλέξω τίτλο, σκέφτηκα το όνομα αυτό.

Πότε πρωτογράψατε ποίηση; Και τι ήταν αυτό που σας ώθησε;

Ποίηση πρωτοέγραψα το 2010. Βέβαια, μέχρι τότε οι αγωνίες μου, τα καθημερινά προβλήματα, οι αδικίες και η βαναυσότητα της ζωής, εκδηλώνονταν σαν ποιητικές σκέψεις στο μυαλό μου. Ίσως γιατί, το βοηθούσαν να δημιουργεί πιο εύκολα εικόνες, που είναι πιο δυνατές από τα λόγια.

Αυτό τώρα που με ώθησε να γράψω, ήταν οι πολλές ώρες μοναχικότητας που βίωσα, λόγω μεγάλων μεταβολών της ζωής μου. Έτσι, ο ελεύθερος χρόνος μου, έγινε χρόνος σκέψης, χρόνος ποιητικής σκέψης που είχα πάντα. Απλά τότε, μου δόθηκε η ευκαιρία να τις αποτυπώσω στο χαρτί.

Ο πατέρας σας υπήρξε σταθμάρχης τρένων και υπηρέτησε στους σιδηρόδρομους σε μια εποχή που, παρά τις δυσκολίες, η έννοια της ευθύνης είχε άλλο βάρος. Εσείς από τη μεριά σας δώσατε στη συλλογή σας το όνομα της θρυλικής «Μπρέντα». Πώς βιώσατε, λοιπόν, εσείς -ένας άνθρωπος με βαθιές προσωπικές και συμβολικές ρίζες στους σιδηρόδρομους- το δυστύχημα των Τεμπών;

Πολύ σωστά τα λέτε. Σε μια εποχή που υπήρχε αίσθημα ευθύνης! Αν και μικρός τότε, οι μνήμες και οι θύμησες που έχω, μου επιτρέπουν να ξεχωρίζω το αίσθημα ευθύνης του τότε με το τώρα. Σε μια εποχή μάλιστα, που ο σιδηρόδρομος, ως το κύριο μέσο μεταφοράς ανθρώπων, ζώων και εμπορευμάτων, είχε κίνηση πολύ μεγαλύτερη από τη σημερινή.

Με τον καιρό όμως, παράλληλα με την αδιαφορία και την εγκατάλειψη του δικτύου και όλων των υποδομών από το επίσημο κράτος, ήρθε και η αδιαφορία του στην τοποθέτηση ικανών ατόμων, ειδικά σε θέσεις κλειδιά. Νομοτελειακά δηλαδή η καταστροφή θα συνέβαινε. Όπως και θα ξανασυμβεί αν συνεχιστεί η σημερινή φθίνουσα πορεία. Και όχι μόνο στον σιδηρόδρομο, αλλά παντού. Είμαστε ίσως, το μοναδικό κράτος στον κόσμο με τέτοιο σιδηροδρομικό δίκτυο εγκατάλειψης.

Πώς βίωσα εγώ το δυστύχημα των Τεμπών; Με μια απέραντη θλίψη για την κατάσταση στη χώρα μου, όσον αφορά τις υποδομές, έναν απέραντο πόνο για τον θάνατο αθώων και νέων ανθρώπων και μια τεράστια οργή για την προσπάθεια συγκάλυψης, για την αναλγησία και τον προσβλητικό εμπαιγμό των γονιών που έχασαν τα παιδιά τους.

Ειλικρινά αισθάνομαι ανυπεράσπιστος, σε μια χώρα όπου νοιώθω τη Δικαιοσύνη να μη λειτουργεί, ή να το πω καλύτερα, να λειτουργεί επιλεκτικά.

Τα τρένα συχνά συμβολίζουν τη φυγή, τον ερχομό, το πέρασμα του χρόνου· συναισθήματα ανάμεικτα. Είναι και στη δική σας συλλογή ο σιδηρόδρομος ένα μέσο μετάβασης, ένα ποιητικό μοτίβο που κουβαλά όλα αυτά;

Εννοείται. Ο σιδηρόδρομος, με τις μηχανές και τα βαγόνια του που σου δείχνουν το δρόμο της φυγής μέσα σε καθορισμένη ασφυκτικά πορεία πάνω σε ράγες, διαμόρφωσε την ψυχοσύνθεσή μου και κατ’ επέκταση τη σκέψη μου και την ποίησή μου.

Έτσι, αφού αγωνίστηκα να ξεφύγω ο ίδιος πρώτα, απ’ το σφιχταγκάλιασμα της ανάγκης που γίνεται ματαίωση, προσπάθησα και προσπαθώ να το μεταδώσω και στους άλλους.

Να δείξω δηλαδή, πως ο μόνος δρόμος, είναι ο δρόμος της αντίστασης και της φυγής προς τα μπρος, ελεύθερα και όχι ανάμεσα σε καθορισμένα όρια, σε καθορισμένα πλαίσια που δημιουργεί η εκάστοτε εξουσία.

Μέσα από τα ποιήματά σας αντικρίζει κανείς την ασχήμια και τη φθορά του πολέμου. Είναι εικόνες που προέρχονται από προσωπική εμπειρία, ή πρόκειται για εσωτερικά «τοπία» που ο πόνος του άλλου έχει φωτίσει μέσα σας;

Την ασχήμια, όσον αφορά την εξωτερική αισθητική των πραγμάτων, των συμπεριφορών, της εξουσίας κ.λπ., ναι την έζησα και τη ζω. Την ασχήμια και τη φθορά του πολέμου, ευτυχώς δεν την έζησα πάνω μου. Την έζησα όμως και τη ζω, μέσω εικόνων που συνταράσσουν το μέσα μου, όχι μόνο από την κτηνωδία του πολέμου, μα και από την υποκρισία κρατών και οργανισμών, καθώς και την αδιαφορία των λαών.

Δεν μπορώ να δεχθώ, να χύνεται αθώο αίμα παιδιών -δεν παραβλέπω το αίμα των άλλων, μιλώ για το αίμα των παιδιών, που στο άκουσμα και μόνο συγκλονίζεσαι- και αδιάφορα να συνεχίζεται η ζωή, χωρίς ο κόσμος να ξεχειλίζει τους δρόμους, να βλέπει τις εικόνες και να μην εξεγείρεται, να πίνει το ποτό, ή τον καφέ του αδιάφορα, βλέποντας ποδόσφαιρο ή οτιδήποτε άλλο, χωρίς καν να σκέφτεται τι γίνεται. Είναι τρομερό. Αυτή η αποκτήνωση, πέρα από τη θλίψη, με τρομάζει πολύ.

Ποια δικά σας βιώματα έχετε περάσει σε έργα σας; Και ποιος είναι ο πυρήνας γύρω από τον οποίο περιστρέφονται τα ποιήματά σας;

Δικά μου βιώματα, πρώτα στη σειρά, αυτά που αφορούν την παιδική μου ηλικία. Από αυτά, την πρώτη θέση έχει η μοναξιά, που μου επέτρεψε να σκέφτομαι βαθιά, να σκαλίζω την ψυχή μου, να αισθάνομαι τι σημαίνει να είσαι μόνος, τι δυνατότητες έχεις να «δραπετεύεις» και πώς, να ονειρεύεσαι.

Στη δεύτερη θέση έρχονται, οι διηγήσεις βιωματικών καταστάσεων άλλων, γονέων ή συγγενών. Μεγαλώνοντας τώρα, προστέθηκαν και άλλα βιώματα, ερωτικά κυρίως. Όλα αυτά λοιπόν τα βιώματα, συν άλλες προσλαμβάνουσες μέσα στο χρόνο, συν το ευαίσθητο και ανθρώπινο της ψυχής μου, έγιναν η αστείρευτη πηγή έμπνευσης για μένα. Έτσι, γράφω για ό,τι ταράζει το μέσα μου από συναίσθημα και ιδανικά. Από έρωτα, δικαιοσύνη, ελευθερία, ισότητα και ειρήνη.

Το «αίμα» διατρέχει σαν υπόγειο ρεύμα πολλά από τα ποιήματά σας – είτε ως μνήμη, είτε ως πληγή, είτε ως δεσμός. Πώς γεννήθηκε αυτή η λέξη στη γραφή σας και τι ζητά να πει στον αναγνώστη;

Πράγματι το «αίμα» παίζει ρόλο πρωτεύοντα στην ποίησή μου. Τουλάχιστον στην «Μπρέντα» μου. Δεν γεννήθηκε ξαφνικά, απλά είναι η μνήμη μου που κουβαλά το παρελθόν μου, την ιστορία των προγόνων μου. Είναι η πληγή που συμβολίζει το τραύμα μου, την απώλεια. Είναι ο δεσμός, σαν σύμβολο ζωής και θανάτου. Είναι η ωμή αλήθεια, η αφύπνιση της συνείδησης, το μελάνι που δεν γράφει, αλλά σημαδεύει.

Τα ποιήματά σας είναι φορτισμένα συναισθηματικά, με βλέμμα στραμμένο στον άνθρωπο και τις κοινωνικές του πληγές. Πιστεύετε πως η ποίηση μπορεί ακόμη να συγκινεί -ή και να αλλάζει- μια κοινωνία που μοιάζει ολοένα και πιο σκληρή;

Έχετε δίκιο. Τα ποιήματά μου έχουν επίκεντρο τον άνθρωπο και είναι φορτισμένα συναισθηματικά. Γιατί δεν γίνεται να μιλάς για ελευθερία, ισότητα, έρωτα, ειρήνη και να μην είσαι φορτισμένος. Οι λέξεις αυτές από μόνες τους κουβαλούν όλη τη φόρτιση του κόσμου. Από την άλλη, όσο κι αν φαίνεται ουτοπικό στις μέρες μας, πιστεύω πως η ποίηση, μπορεί ακόμα να συγκινήσει, να γίνει η χαραμάδα, να μπει το φως σε φυλακή χωρίς παράθυρα.

«Μόνο η ελευθερία και η φαντασία μπορούν να ζωγραφίσουν το αύριο». Το δίστιχο που αναγράφεται στο οπισθόφυλλο της τελευταίας σας ποιητικής συλλογής. Στη σημερινή εποχή, τι ρόλο καλείται να παίξει ο σύγχρονος ποιητής;

Στη σημερινή εποχή, την εποχή της σκέψης των αλγόριθμων, το πρώτο που καλείται να κάνει ο ποιητής, όπως και ο καθένας που ασχολείται με τη γραφή, είναι, με τα γραπτά του, να αγωνισθεί να μην μπει σε δεύτερη μοίρα η ανθρώπινη σκέψη. Να κρατηθεί άσβεστη η μνήμη, η εσωτερική ορμή της ελευθερίας. Να δώσει ερεθίσματα, να κρατηθεί η φαντασία ζωντανή. Δυο βασικά συστατικά της ανθρώπινης ύπαρξης. Τα βασικά συστατικά της ανθρώπινης ζωής.

Αν σας ζητούσα να ορίσετε τι είναι ποίηση για εσάς, ποια θα ήταν η απάντησή σας;

Ποίηση για μένα, είναι το άλμα προς την ελευθερία. Είναι η κραυγή που ξυπνά, που ερεθίζει, που ξεσηκώνει. Είναι συμπυκνωμένες λέξεις, που λειτουργούν άλλοτε σαν σφαίρες κι άλλοτε σαν σπόροι. Είναι η σκέψη, που πολεμά για τη ζωή αψηφώντας τον θάνατο.

Έχετε κάποιους ποιητές που έχουν «χαράξει» ανεξίτηλα τη δική σας ψυχή; Θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας κάποια ονόματα – ή έστω κάποιους στίχους;

Στην Ελλάδα γεννήθηκαν αξιόλογοι ποιητές. Όλοι τους, έχουν βάλει τον δικό τους σπόρο στην ψυχή μου.

Επειδή όμως με ρωτάτε ποιοί με επηρέασαν περισσότερο, ενδεικτικά θα αναφέρω μερικά ονόματα.

Λειβαδίτης («Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι για την ειρήνη και για το δίκαιο»)

Ρίτσος («Αὐτὰ τὰ δέντρα δὲ βολεύονται μὲ λιγότερο οὐρανό, αὐτὲς οἱ πέτρες δὲ βολεύονται κάτου ἀπ’ τὰ ξένα βήματα, αὐτὰ τὰ πρόσωπα δὲ βολεύονται παρὰ μόνο στὸν ἥλιο, αὐτὲς οἱ καρδιὲς δὲ βολεύονται παρὰ μόνο στὸ δίκιο»)

Βρεττάκος, Αναγνωστάκης, Καββαδίας, Καβάφης… Από ξένους, ενδεικτικά οι Μαγιακόφσκι και Ρίλκε. Μη αναφέροντας άλλους, δεν τους αδικώ. Είναι πολλοί οι αξιόλογοι. Σεφέρης, Ελύτης, Καρούσος, Χιόνης… Απλά ανέφερα αυτούς, που οι στίχοι τους έκαναν να πάλλεται η ψυχή μου με μεγαλύτερη ένταση.

Αν σας δινόταν η δυνατότητα να απευθυνθείτε σε έναν νέο άνθρωπο που γράφει ποίηση, ποια φράση θα του δίνατε σαν πυξίδα;

Η φράση που θα του έλεγα, είναι μια φράση της «Μπρέντας»:

«Δεν είναι τα λόγια,

μήτε τα ρούχα που φοράς,

είναι το αύριο που φέρνεις».

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια; Έχετε στα σκαριά και άλλη ποιητική συλλογή;

Μελλοντικά μου σχέδια, όσον αφορά ποιητική συλλογή, δεν υπάρχουν. Και δεν υπάρχουν, γιατί η ποίηση δεν είναι διήγημα ή μυθιστόρημα.

Για μένα, η ποίηση είναι κατάθεση. Γράφεις, όταν έχεις να πεις κάτι καινούργιο. Αν δεν έχεις, είναι καλύτερα να σιωπάς. Θεωρώ, πως είναι πολύ νωρίς τώρα, να μιλήσουμε για άλλη ποιητική συλλογή.

Να νιώθετε πάντα την αγάπη και να τη μοιράζεστε.

Δεν υπάρχουν αυτονόητες μέρες, ούτε στιγμές»

Η Ομάδα της Αμαρυσίας

Για την Ημέρα του Πατέρα, λίγοι άνθρωποι θα μπορούσαν να μιλήσουν με τόση αγάπη για το τι σημαίνει να είσαι μπαμπάς

Γιάννης Τοπαλούδης, ο πατέρας της Ελένης και του Πέτρου. Τον κύριο Γιάννη τον ένιωσα από το πρώτο λεπτό δικό μου άνθρωπο. Όπως συνέβη και με όλη την ελληνική κοινωνία, μέσα από την αδιανόητη απώλεια της κόρης του, Ελένης Τοπαλούδη.

Λύπη και οργή που άγγιξε τους πάντες, όσο λίγες υποθέσεις στυγνής αφαίρεσης ζωής.

Γνήσιος Εβρίτης, ανοιχτόκαρδος και βαθιά ευγενής, θέλησε να ξεκινήσουμε την κουβέντα μας με ένα ευχαριστώ.

Συνέντευξη

BIBIAN ΜΑΡΓΕΛΛΟΥ

Γ.Τ.: Θα με λες Γιάννη και πες μου για τα παιδιά σου!

Βίβιαν, θέλω να ευχαριστήσω και εσένα προσωπικά και την ΑΜΑΡΥΣΙΑ και όλους όσους ενδιαφέρεστε για την οικογένειά μας. Όλους σας ευχαριστώ!

Θέλω πρώτα, με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα, να ευχηθώ μέσα από την ψυχή μου να μην υπάρξει ποτέ και κανείς πατέρας, καμία οικογένεια να μη βιώσει ποτέ τον πόνο να χάνει το παιδί του.

Ξέρεις ο γονιός μας, όταν φύγει από τη ζωή, γίνεται στάχτη. Το παιδί σου όμως γίνεται κάρβουνο και σε καίει κάθε μέρα για το υπόλοιπο της δικής σου ζωής…

Να είμαστε κατάλληλοι για γονείς! Αλλά άλλαξε το θαυμαστικό σε παρακαλώ και βάλε ένα ερωτηματικό. Είμαστε κατάλληλοι για γονείς;

Και επειδή με ρώτησες για κλασικούς μπαμπάδες, εμείς οι παλαιότεροι έναν πατέρα ξέραμε. Αυτόν που αγαπούσε τη σύζυγο, τα παιδιά του, τους γονείς της συζύγου του, έβαζε την οικογένεια πάνω από τα πάντα, αυτός ήταν ο μπαμπάς! Και αυτός πρέπει να είναι.

Αγάπη, το πιο σημαντικό, κατανόηση και αλληλοκατανόηση με τη μάνα, αλλά και υπομονή. Ένα ενιαίο σύνολο, ένα ενιαίο dna που δεν διασπάται.

Μοιάζετε καθόλου με τον δικό σας πατέρα κύριε Γιάννη;

Δεν μοιάζω ιδιαίτερα, νομίζω σχεδόν κανείς δεν μοιάζει με αυτές τις γενιές των πατεράδων του ’50, του ’60, του ’70. Θεωρώ προς το καλύτερο, κάποιες περιπτώσεις εκείνων των εποχών καλύτερα να εξαφανίζονται με το πέρασμα των χρόνων.

Σήμερα οι ρόλοι στην οικογένεια είναι ισότιμοι. Έτσι πρέπει να είναι· είναι όμως; Από αυτά που βλέπουμε και ακούμε καθημερινά για την έμφυλη και την ενδοοικογενειακή βία, την πατριαρχία και τα κατάλοιπά της, δεν συμβαίνει. Και κάνω τον συσχετισμό με την ερώτηση που σου έκανα πριν, είμαστε κατάλληλοι για γονείς; Η ανατροφή του «νταή» είναι επιλογή. Έχουμε όλοι υποχρέωση να το περιορίσουμε, να το εξαφανίσουμε. Το μεγάλο θέμα είναι τι εκπέμπουμε στην κοινωνία. Δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών, είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Τους βλέπουν από το απέναντι σπίτι και σιωπούν, τους ακούνε και πάλι σιωπούν, άρα είναι έμμεσα συνένοχοι σε ότι κακό συμβεί.

Σε τι μοιάζω με τον δικό μου πατέρα; Στην αγάπη!

Έζησε με αγάπη και λίγο μετά την πρωτόδικη απόφαση, την πρόλαβε ευτυχώς, έφυγε τον Ιούνιο του 2020. Αυτό που έβλεπα εγώ στον πατέρα μου ήταν η αγάπη. Να περάσουμε και ένα σημαντικό μήνυμα για τους μεγάλους ανθρώπους: Να μην τους χαλάμε τα χατήρια! Προσωπικά, το έκανα και με τον πατέρα μου και με τα πεθερικά μου. Δεν πειράζει αν φαίνεται ότι δεν καταλαβαίνουν μερικές φορές, σου λέω αλήθεια το εκτιμάνε, το βλέπεις στα μάτια τους. Να μην τους στερούμε αυτές τις τελευταίες μικρές χαρές…

Νιώσατε το κύμα συμπαράστασης, την αγάπη του κόσμου;

Να είναι όλοι καλά, ευχαριστώ όλους τους συνανθρώπους μας. Πολλοί κακοχαρακτηρίζουν τους δημοσιογράφους, τους οπερατέρ, τους ανθρώπους του Τύπου. Εγώ ένιωσα συμπόνοια, συμπαράσταση και μεγάλη συγκίνηση από όλους. Στέκονταν κοντά μας σχεδόν με ευλάβεια! Με σεβασμό. Ειδικά τις πρώτες μέρες, τους έβλεπα να κλαίνε, μας συγκλόνισαν. Ο κόσμος, παντού, στο δρόμο που περπατούσαμε, δυστυχώς γίναμε γνωστοί, μας σταματούσαν συνέχεια, ακόμη και σήμερα έξω από το εξεταστικό κέντρο στις πανελλήνιες! Χωρίς να πουν κάτι τις περισσότερες φορές. Μόνο με το βλέμμα τα έλεγαν όλα.

Πήγαμε παντού, όπου μπορούσαμε, ειδικά σε εκδηλώσεις για μαθητές να μιλήσουμε στους αυριανούς γονείς. Να σέβονται την ανθρώπινη ζωή, το άλλο φύλο, να δείχνουν έμπρακτα την αγάπη τους και φυσικά να σέβονται το ΟΧΙ. Όσοι δεν σέβονται το όχι, δεν έχουν πάρει και δεν παίρνουν εμπράκτως αγάπη από την οικογένεια, όλα εκεί γυρίζουν. Δίπλα στο παιδί είναι το κλειδί. Όχι στην ανατροφή νταήδων. Δεν είναι πατρική αγάπη αν η συμπεριφορά σου «φτιάχνει» ένα νταή. Και επανέρχομαι, είμαστε κατάλληλοι για γονείς;

Θεωρώ ότι πρέπει ΟΛΟΙ, υποχρεωτικά, να περνάμε από σχολές γονέων. Και οι ήδη γονείς και οι εν δυνάμει. Εμείς οι ενσυνείδητοι γονείς, εμείς χάνουμε τα παιδιά μας! Όχι αυτοί που αδιαφορούν. Αυτός που αδιαφορεί, πώς θα μπει στη θέση του άλλου, πώς θα διδάξει το παιδί του, πώς θα αναπτύξει ενσυναίσθηση;

Σας έχουν πει κάτι τα παιδιά σας, που δεν θα ξεχάσετε ποτέ;

Ότι και να μου έχουν πει, τα θυμάμαι όλα. Όταν ήταν φοιτήτρια η Ελένη μας, μου ζητούσε όπως όλα τα παιδιά, να πάρει κάτι, λίγα χρήματα παραπάνω κλπ. Πάντα, πάντα μου έλεγε «σε ευχαριστώ καλέ μου πατέρα», με πραγματική ευγνωμοσύνη. Ήθελε, προσπαθούσε πάντα να βοηθήσει, όπου και όπως μπορούσε. Τα λόγια της μένουν και θα μένουν στα αυτιά μου μέχρι το τέλος μου.

Αυτό όμως που είπε η Ελένη μας, και είναι αξέχαστο, πιστέψτε με, ειπώθηκε μέσα στο δικαστήριο από τους ίδιους τους δολοφόνους της. Τα τελευταία της λόγια «Θα σας βρει ο μπαμπάς μου». Μπορεί αυτό να βγει ποτέ από το μυαλό ενός γονιού; Έτσι και έγινε, τους βρήκαμε.

Διαφέρει η στάση και το μπράβο του μπαμπά από της μαμάς;

Την ίδια βαρύτητα έχει! Ίσως καμιά φορά, τα παιδιά να προσκολλώνται λίγο παραπάνω σε έναν από τους δύο γονείς, και τα κορίτσια και τα αγόρια, η στάση όμως των γονιών πρέπει να είναι ΕΝΙΑΙΑ, ει δυνατόν να ταυτίζονται. Μόνο έτσι εμπιστεύονται τα παιδιά τους γονείς τους. Και για τους νέους μπαμπάδες, αγάπη, αγάπη, αγάπη! Να τη μεταδίδετε στα παιδιά σας, αγάπη από εδώ ως τον ουρανό.

Ποια συμβουλή θα δίνατε σε ένα νέο πατέρα, στους νέους γονείς;

Δύο λέξεις μόνο, αυτές που κάνουν τον κόσμο μας καλύτερο. Συγγνώμη και Ευχαριστώ! Αυτές οι λέξεις μπορούν να ξεκινήσουν και να σταματήσουν τα πάντα, όλες τις καταστάσεις. Και εμείς πρέπει να τις λέμε στα παιδιά μας και τα παιδιά μας σε εμάς. Και όλοι σε όλους.

Εμείς ως οικογένεια, μέσα από τον πόνο μας προσπαθήσαμε και πάντα θα προσπαθούμε εκτός από συμβουλές, να κάνουμε και προτάσεις, χρήσιμες προς τους αρμόδιους. Για να συνδράμουν τις οικογένειες που ανεβαίνουμε καθημερινά το δικό μας γολγοθά.

Τρεις είναι οι σημαντικότερες προτάσεις μας, επί της ουσίας, προς την Πολιτεία:

Πρώτον, να συμπεριληφθούν οι όροι γυναικοκτονία και οικογενειοκτονία στον Ποινικό Κώδικα. Είναι όροι ηθικής, οι δράστες δεν δολοφονούν μόνο τα παιδιά μας αλλά και όλη την οικογένεια. Έχουμε μεταφέρει παντού την πρότασή μας ακόμη και στον ίδιο τον πρωθυπουργό αλλά και στην π. Πρόεδρο της Δημοκρατίας που μας επισκέφθηκαν.

Δεύτερον, να υπάρξει οικονομική υποστήριξη για τις ατελείωτες δίκες, τα τεράστια δικαστικά έξοδα, τις μετακινήσεις, τις πραγματογνωμοσύνες. Η γιαγιά της Ελένης μας, διέθεσε όλο το κομπόδεμα που μάζευε για το γάμο της… Είναι απαραίτητη η αλληλοβοήθεια για τα θύματα τέτοιων εγκληματικών ενεργειών, για τις οικογένειες που παλεύουν να δικαιώσουν τις ψυχές των ανθρώπων τους. Ταμείο διακομματικό, που να λογοδοτεί στον κρατικό προϋπολογισμό.

Τέλος καλώ την Πολιτεία να πάρει επιτέλους την απόφαση, τα ισόβια να είναι ισόβια. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΣΟΒΙΑ. Έτσι θα προστατέψουμε λίγο περισσότερο τα παιδιά μας, την ελληνική νεολαία, σε συνδυασμό φυσικά και με κατάλληλα μέτρα κοινωνικής ευαισθητοποίησης και προστασίας της ελληνικής οικογένειας.

 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΤΑΣΟΣ ΜΕΡΓΙΑΝΝΗΣ

 Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του βιβλίου «Εξομολογήσεις ενός σελιδοδείκτη»;

Η αγάπη μου για την ανάγνωση αλλά και για το βιβλίο ως έμψυχο ον  που μπορεί κανείς να βυθιστεί στις σελίδες του , να το χαϊδέψει, να το μυρίσει, να το ακούσει,  έφερε μπροστά μου και τον σελιδοδείκτη – αναπόσπαστο μέρος των βιβλιοφιλικών τελετουργικών. Από τη στιγμή που μου φανερώθηκε, το να γράψω μια ιστορία γι` αυτόν, στην πραγματικότητα όμως μια ιστορία για την γραφή και την ανάγνωση, ήταν σχεδόν αναπόφευκτο.

Πώς γεννήθηκε η ανάγκη να εκφράσετε στο χαρτί σκέψεις και συναισθήματα; Με άλλα λόγια, πως και γίνατε συγγραφέας;

Πάνω από όλα είμαι αναγνώστρια. Από κει και πέρα η πράξη της γραφής προκύπτει από έναν συνδυασμό συνειδητών  αλλά και ασυνείδητων διεργασιών. Θα μπορούσα να πω πως δεν το επιδιώκεις. Έρχεται, σε βρίσκει κι εσύ ακολουθείς.

 Πώς ήταν η συνεργασία σας με την ζωγράφο Μάρια Μπαχά που υπογράφει την εικονογράφηση του βιβλίου;

Δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε με τη Μάρια Μπαχά.  Πάντα η συνάντησή μας  είναι ένα σημείο δημιουργικών αναζητήσεων με απρόσμενη  έκβαση. Η Μαρία φιλοτέχνησε με  μοναδικό τρόπο και αυτό το βιβλίο.

Ποιο πιστεύετε ότι είναι το μέλλον του χαρτιού στη ψηφιακή εποχή που διανύουμε;

H ψηφιακή καθημερινότητα βαδίζει παράλληλα με ενέργειες που έχουν στο κέντρο τους το χαρτί.  Εκατοντάδες βιβλία εκδίδονται καθημερινά. Βιβλία που θα διαβαστούν  από αφοσιωμένους αναγνώστες. Ανοίγουν νέα πανέμορφα βιβλιοπωλεία και καινούργιοι εκδοτικοί οίκοι. Φαίνεται πως το χαρτί και οι επιτελέσεις που συνδέονται μαζί του είναι ακόμα ολοζώντανα. Θέλω να είμαι αισιόδοξη για το μέλλον του χαρτιού και  του βιβλίου.

«Η ανάγνωση δεν χωράει περισπασμούς, θέλει αφοσίωση» λέτε στο βιβλίο. Στην εποχή του  multitasking και της κουλτούρας του σκρολαρίσματος που χωράει η Τέχνη (εάν την θεωρείτε Τέχνη) της Ανάγνωσης;

Φυσικά και την θεωρώ Τέχνη και μάλιστα σπουδαία. Κι εκεί που λες πως στους καιρούς μας λιγοστεύει η ύπαρξή της, την ίδια στιγμή  βλέπεις γύρω σου  την τέχνη της ανάγνωσης να ανθίζει. Υπάρχει το σκρολάρισμα   αλλά οι περισσότεροι -κι αυτό το δείχνουν και οι έρευνες- στέργουν στην έντυπη μορφή του βιβλίου για την αναγνωστική τους απόλαυση.

Έχετε γράψει ουκ ολίγα βιβλία για παιδιά. Αυτό ήλθε ως απότοκο από την επαφή σας με την μαθητιώσα νεολαία (καθώς θητεύσατε επί σειρά ετών στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση) ή από την ανάγκη σας να απευθυνθείτε σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό;

Γράφω βιβλία για παιδιά και για ενήλικες. Δεν είναι η πρώτη φορά που απευθύνομαι σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Θα έλεγα δε πως αρκετά  βιβλία μου είναι δι ηλικιακά, απευθύνονται ταυτόχρονα σε πολλές ηλικιακές κατηγορίες. Σίγουρα η επαφή μου με τους νέους με ενέπνευσε αρκετές φορές.

Σε παλαιότερη συνέντευξή μας στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ, είχατε χαρακτηρίσει τα Βριλήσσια «τόπο αγάπης και έμπνευσης». Αλήθεια, τι είναι αυτό που αγαπάτε περισσότερο στο προάστιο αυτό και τι θα αλλάζατε εάν είχατε την δυνατότητα;

Τα Βριλήσσια είναι η μικρή πατρίδα μέσα στη μεγάλη πόλη. Ως εκ τούτου τρέφω γι` αυτά τρυφερότητα και αγάπη. Αγαπώ ιδιαίτερα το πράσινο , τα μεγάλα σκιερά τους δέντρα που κάνουν τη ζωή  πιο ανθρώπινη και λειτουργική. Τα ωραία  τους σχολεία, σε κάποια από τα οποία εργάστηκα επί σειρά ετών, την πολύβουη κεντρική πλατεία.  Θα βελτίωνα τα πεζοδρόμια και κατά τόπους το οδόστρωμα. Να γίνουν πιο φιλικά και στοργικά για τον περιπατητή, για τον κάθε δημότη.

Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια;

Γράφω  και δεν κάνω σχέδια. Πάντως έχω έτοιμο το επόμενο βιβλίο μου.

Μια φράση που έχετε διαβάσει σε κάποιο βιβλίο και δεν θα ξεχάσετε ποτέ;

Όλα τα βιβλία που έχω διαβάσει, αλλά και αυτά που διαβάζω, με τα κείμενά τους, λογοτεχνικά ή δοκιμιακά, με το ύφος   της γραφής τους, με το αίσθημα που μεταγγίζουν,  δημιουργούν ένα πολύτιμο μάγμα – δημιουργικό καταφύγιο για τη γραφή μα κυρίως για τη ζωή.

 Ποια είναι η Χριστίνα Φραγκεσκάκη

-Έχει καταγωγή από τη Ρόδο, σπούδασε στη Νομική Σχολή της Αθήνας και δίδαξε για πολλά χρόνια μαθήματα κοινωνικής και πολιτικής κατεύθυνσης  στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

-Παράλληλα , ασχολήθηκε με τη μελέτη και την αφήγηση ιστοριών προφορικής παράδοσης απ` όλο τον κόσμο.

-Γράφει βιβλία για παιδιά και μεγάλους. Πολλά απ` αυτά  υπήρξαν υποψήφια  για λογοτεχνικά βραβεία.

-Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου (2011) για το «η Ορτανσία φυλάει τα μυστικά» (εκδόσεις Κέδρος) και με το βραβείο «Πηνελόπη Μαξίμου» του Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2014) για το «Να το πάρει το ποτάμι;» (εκδόσεις Κέδρος).

– Ζει και εργάζεται στα Βριλήσσια.

Πατήστε πάνω στη ΦΩΤΟ

Ένα θεατρικό φεστιβάλ για το περιβάλλον και την κλιματική κρίση.

Επτά κορυφαία θέατρα από την Ευρώπη ενώνουν τις δυνάμεις τους, συμμετέχοντας στο εξαιρετικό αυτό καλλιτεχνικό γεγονός.

Η ΑΜΑΡΥΣΙΑ μίλησε γι’ αυτή την πρωτοβουλία με τον σκηνοθέτη Νίκο Καμτσή, ιδρυτή του θεάτρου «Τόπος Αλλού» και της παιδικής σκηνής του «Αερόπλοιο», ο οποίος είναι η ψυχή του φεστιβάλ. Για το πώς προέκυψε η ιδέα. Για τα θέατρα που συμμετέχουν, αλλά και για το τι θα δουν οι μικροί αλλά και οι μεγάλοι φίλοι της τέχνης, σε μια ενδιαφέρουσα κουβέντα με έντονο περιβαλλοντικό χρώμα.

Συνέντευξη: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΦΡΑΓΚΟΥΛΑΚΗ

Πώς προέκυψε η ιδέα για το «Fallen Trees»;

Η ιδέα για το φεστιβάλ «Fallen Trees» προήλθε από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Creative Europe και από την επαφή με τα εκτεινόμενα στην Ευρώπη και στον κόσμο ολόκληρο.

Οκτώ ευρωπαϊκοί οργανισμοί που έχουν στενή επαφή μεταξύ τους διαπίστωσαν την ανάγκη να συνδεθεί η τέχνη με την περιβαλλοντική κρίση. Με πρωτοβουλία του θεάτρου DAH από το Βελιγράδι κατατέθηκε μια πρόταση στις Βρυξέλες που έγινε δεκτή.

Ζώντας σε μια εποχή όπου η κλιματική αλλαγή απειλεί τη φύση, βλέπουμε ότι τα δέντρα, σύμβολα ζωής και ανθεκτικότητας, συχνά γίνονται θύματα ανθρώπινης αδιαφορίας και απληστίας. Οι θεατρικοί οργανισμοί που συμμετέχουν χρησιμοποιούν την τέχνη ως μέσο αφύπνισης. Οραματίστηκαν λοιπόν ένα φεστιβάλ που θα ενώσει καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη για να αφηγηθούν ιστορίες με ένα τέτοιο περιεχόμενο. Το Άλσος Γαλατσίου, η αντιδημαρχία Πολιτισμού με αντιδήμαρχο τον Σπύρο Αργυρός, και η διεύθυνση Πολιτιστικών Εκδηλώσεων με διευθυντή τον Σπύρο Παπαδάτο δέχθηκαν την πρότασή μας με ενθουσιασμό και έτσι ένας πράσινος πνεύμονας στην καρδιά της Αθήνας επιλέχθηκε ως ο ιδανικός χώρος για να φιλοξενήσει αυτή τη συνάντηση, με ελεύθερη είσοδο για όλους.

Ποια είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από αυτή τη θεατρική σύμπραξη;

Οι προσωπικές εμπειρίες του κάθε καλλιτέχνη είναι αυτές που μας έκαναν να συνεργαστούμε όλα αυτά τα θέατρα και πολιτιστικοί οργανισμοί που μοιράζονται το όραμα για έναν κόσμο, όπου η τέχνη γίνεται καταλύτης αλλαγής. Έτσι το φεστιβάλ δεν είναι μόνο καλλιτεχνικό γεγονός, αλλά μια «εξέγερση» ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή, καλώντας μικρούς και μεγάλους να συμμετάσχουν σε παραστάσεις, εργαστήρια και συζητήσεις. Μέσα από αυτά, το κοινό μαθαίνει να σέβεται τη φύση και να οραματίζεται έναν βιώσιμο πλανήτη. Η ιδέα, είναι να «ακούσουμε τα δέντρα, και να δράσουμε για να τα προστατεύσουμε, μετατρέποντας την τέχνη σε φωνή για τη Γη».

Η είσοδος είναι ελεύθερη. Σωστά;

Βεβαίως! Στο πράσινο Άλσος Γαλατσίου το κοινό μπορεί να παρακολουθήσει με ελεύθερη είσοδο τις παραστάσεις και να συμμετάσχει στις δράσεις, εμπνέοντας συν-δημιουργία και προβληματισμό. Το φεστιβάλ προσκαλεί μικρούς και μεγάλους να ακούσουν ιστορίες δέντρων, να σκεφτούν την απώλεια και να οραματιστούν έναν κόσμο όπου η φύση είναι σύντροφος, όχι θύμα, ενισχύοντας την ελπίδα για έναν βιώσιμο πλανήτη.

Στο φεστιβάλ συμμετέχουν 7 κορυφαία θέατρα από την Ευρώπη· από την ψυχρή Σκανδιναβία έως τη θερμή Μεσόγειο. Τι θα «κερδίσει» το κοινό παρακολουθώντας αυτή την ένωση θεατρικών δυνάμεων και διαφορετικών προελεύσεων;

Το κοινό του «Fallen Trees» θα βιώσει μια μοναδική εμπειρία, συνδυάζοντας τέχνη και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. Μέσα από παραστάσεις αυτών των επτά κορυφαίων ευρωπαϊκών θεάτρων θα εξερευνήσει τη σχέση ανθρώπου-φύσης και την κλιματική κρίση.

Μιλάμε για θέατρα από την Ευρώπη, από τις παγωμένες σκηνές της Σκανδιναβίας έως τις ζωντανές πλατείες της Μεσογείου, τα οποία ενώνουν τις δυνάμεις τους στο καταπράσινο Άλσος Γαλατσίου, προσφέροντας παραστάσεις με ελεύθερη είσοδο. Μέσα από τις θεατρικές παραστάσεις με μουσική, τραγούδια, video προβολές και κυρίως με καταπληκτικούς ηθοποιούς και συντελεστές, οι θεατές θα βυθιστούν σε ιστορίες δέντρων που συμβολίζουν τη ζωή, την απώλεια και την ανθεκτικότητα, προκαλώντας έντονα συναισθήματα αλλά ελπίδας για έναν βιώσιμο πλανήτη. Το φεστιβάλ όμως δεν περιορίζεται μόνο στις θεατρικές παραστάσεις…

Πράγματι, στο ξεκίνημα αναφερθήκατε και σε δράσεις που θα εξελίσσονται στο Άλσος Γαλατσίου, σε ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους. Τι άλλο θα περιλαμβάνουν οι εκδηλώσεις;

Το πρόγραμμα συνδυάζει τέχνη, εκπαίδευση και έμπνευση, καλώντας όλους να οραματιστούν έναν κόσμο όπου η φύση προστατεύεται και τιμάται. Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ θα προσφέρονται εργαστήρια, συζητήσεις και διαδραστικές δράσεις για μικρούς και μεγάλους, ενισχύοντας τη συν-δημιουργία και την ευαισθητοποίηση για την περιβαλλοντική κρίση. Οι δράσεις αυτές ενθαρρύνουν το κοινό να αναλογιστεί τον ρόλο του στην προστασία της φύσης και να οραματιστεί έναν κόσμο όπου τα δέντρα και ο άνθρωπος συνυπάρχουν αρμονικά. Η διαπολιτισμική διάσταση του φεστιβάλ, με τη συνεργασία θεάτρων από επτά διαφορετικές ευρωπαϊκές κουλτούρες, αναδεικνύει την παγκόσμια ευθύνη απέναντι στην κλιματική αλλαγή, ενώ προάγει την ενότητα και τη συνεργασία.

Παρακολουθώντας το «Fallen Trees» το κοινό θα αποκομίσει όχι μόνο μια αισθητική απόλαυση, αλλά και έμπνευση για ενεργό συμμετοχή στη διάσωση του πλανήτη. Θα φύγει με μια βαθύτερη κατανόηση της αξίας της φύσης, νέες ιδέες για βιώσιμες πρακτικές και την αίσθηση ότι ανήκει σε μια κοινότητα που νοιάζεται για το μέλλον. Το φεστιβάλ αποτελεί μια πρόσκληση να ακούσουμε τα δέντρα, να τιμήσουμε τη σύνδεσή μας μαζί τους και να δράσουμε συλλογικά για έναν κόσμο όπου η φύση δεν είναι θύμα, αλλά σύμμαχος.

Έχετε πει πως το φεστιβάλ «δεν είναι απλώς ένα πολιτιστικό γεγονός, αλλά μια πρόσκληση σε εξέγερση» κι αυτό επισημάνατε και νωρίτερα στη συζήτησή μας. Πώς μπορούν κατά τη γνώμη σας οι γονείς να εκπαιδεύσουν τα παιδιά να φέρονται με ευγένεια απέναντι στη φύση;

Όντως, όπως ανέφερα και πριν, το «Fallen Trees» προωθεί μια «εξέγερση» υπέρ της φύσης και οι γονείς μπορούν να εμπνεύσουν τα παιδιά τους να φέρονται με ευγένεια στο περιβάλλον μέσα από καθημερινές πρακτικές. Αλλά και τα παιδιά μπορούν να επηρεάσουν τους γονείς και δεν πρέπει να υποτιμούμε τον ρόλο τους. Τα παιδιά μέσα από ευαισθητοποιημένους εκπαιδευτικούς ξέρουν πολλές φορές περισσότερα και είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένα σε σχέση με το περιβάλλον. Μπορούν να μάθουν και να επηρεάσουν στη συνέχεια τους μεγάλους αλλά και το αντίθετο: να σέβονται τα δέντρα και τα φυτά, φροντίζοντας μαζί έναν κήπο ή υιοθετώντας ένα δέντρο.

Η συμμετοχή, επίσης, σε δράσεις όπως η ανακύκλωση, η εξοικονόμηση νερού και η μείωση πλαστικών καλλιεργεί περιβαλλοντική συνείδηση. Επιπλέον, οι βόλτες στη φύση, με ιστορίες για τη σημασία των οικοσυστημάτων, ενισχύουν τη σύνδεση με το περιβάλλον. Τέλος, η παρακολούθηση εκδηλώσεων όπως το φεστιβάλ, με εργαστήρια για παιδιά, τα εμπνέει να δουν τη φύση ως σύμμαχο, όχι πόρο, προάγοντας ενσυναίσθηση και δράση για έναν βιώσιμο πλανήτη.

Η τέχνη αποτελεί ένα είδος επανάστασης;

Φυσικά. Η τέχνη μπορεί να είναι επαναστατική και το φεστιβάλ «Fallen Trees» το αποδεικνύει. Μέσα από τις παραστάσεις και τα δρώμενα που θα λάβουν χώρα στο Άλσος Γαλατσίου, η τέχνη γίνεται φωνή για την κλιματική κρίση, προκαλώντας το κοινό να αναλογιστεί και να δράσει. Οι ιστορίες δέντρων που παρουσιάζονται δεν είναι απλές αφηγήσεις, αλλά κραυγές για την προστασία της φύσης, ενισχύοντας την περιβαλλοντική συνείδηση. Με εργαστήρια και διαδραστικές δράσεις, το φεστιβάλ μετατρέπει την τέχνη σε εργαλείο ευαισθητοποίησης, εμπνέοντας μικρούς και μεγάλους να επαναστατήσουν ενάντια στην καταστροφή του πλανήτη. Η τέχνη εδώ δεν παραμένει παθητική· γίνεται καταλύτης για αλλαγή, καλώντας σε συλλογική δράση για έναν βιώσιμο κόσμο.

INFO

FALLEN TREES – the agony of existence

Θέατρο | Εκθέσεις | Εκδηλώσεις για παιδιά

Διοργάνωση:

Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ – Αερόπλοιο

Με την υποστήριξη του CREATIVE EUROPE, υπό την Αιγίδα του Δήμου Γαλατσίου και με τη συνεργασία της Διεύθυνσης Πολιτισμού.

Πότε:

Από Τετάρτη 18 έως και Κυριακή 22 Ιουνίου

Πού: Άλσος Γαλατσίου (πάνω από το κολυμβητήριο)

Εργαστήρια για παιδιά και workshops: 18.00

Έναρξη παραστάσεων: στις 21.00

Είσοδος δωρεάν

Διαβάστε ακόμα

Ανακοινώθηκε το πλούσιο πρόγραμμα του“Fallen Trees”

Ο αγαπητός ηθοποιός έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 80 ετών την Δευτέρα 19 Μαϊου νικημένος από την επάρατο νόσο.

Ο Νίκος Γαλανός που μετρούσε πάνω από μισό αιώνα πορείας στο θεατρικό σανίδι το 2019 είχε μιλήσει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ με αφορμή το υπέροχο έργο του David Berry «Οι φάλαινες του Αυγούστου» στο οποίο τότε πρωταγωνιστούσε στο θέατρο «Χώρα».

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ που είχε δώσει ο κορυφαίος ηθοποιός στον δημοσιογράφο Τάσο Μεργιάννη

Τι πραγματεύεται το έργο του Ντέιβιντ Μπέρρυ;

Πρόκειται για την ιστορία δυο αδελφών, της Σάρα και της Λίμπυ, που ζουν τα καλοκαίρια τους σε ένα νησί μαζί με μια φίλη τους. Παράλληλα, υπάρχει ένας έκπτωτος της αριστοκρατίας της τσαρικής Ρωσίας, ο κύριος Μαρανόφ, τον οποίο υποδύομαι εγώ. Είναι ένας πολύ ενδιαφέρων ρόλος που δημιουργεί μια έντονη αίσθηση στον θεατή.

Αυτός ο χαρακτήρας, λοιπόν, ζει από κάποια χρήματα που του άφησε η μητέρα του αλλά και παρασιτικά, γυρνώντας όλο τον κόσμο φιλοξενούμενος σε φιλικά σπίτια. Έχοντας ζήσει στο νησί αυτό για δέκα χρόνια, χάνει τη γυναίκα του και αρχίζει να προβληματίζεται για το πού θα ζήσει. Προσπαθεί να φιλοξενηθεί στο σπίτι των δυο αδερφών, όμως στο τραπέζι που του κάνουν προσμένοντας να δουν τις φάλαινες που θα περάσουν, εκείνος συνειδητοποιεί κάποια πράγματα και κάνοντας ένα φλας μπακ στη ζωή του αποφασίζει να μη μείνει μαζί τους και να φύγει ακολουθώντας τον δικό του δρόμο.

Τι συναισθήματα έχετε διαπιστώσει ότι προκαλεί στο κοινό το έργο;

Πρόκειται για ένα έργο που αφήνει σπουδαία μηνύματα στην ψυχή και το μυαλό και προκαλεί πολύ έντονη αίσθηση σε όποιον το δει ή το διαβάσει σε βιβλίο. Ο αναγνώστης ή ο θεατής παίρνει τόσα ερεθίσματα και ανακαλύπτει τόσα πολλά πράγματα που μπορεί να έχει βιώσει ή σκεφτεί και ο ίδιος, που στο τέλος φτάνει σε σημείο να αγαπήσει αυτό το έργο. Αυτό που «πάθαμε» όλοι εμείς οι συντελεστές αυτής της παράστασης.

Προσωπικά, είχα δει το συγκεκριμένο έργο πριν από 18 χρόνια στο Εθνικό και μου είχε μείνει μια δυνατή αίσθηση. Δουλεύοντας με τον Πέτρο Ζούλια για τις ανάγκες της δικής μας παράστασης, όλοι οι ηθοποιοί πραγματικά το αγαπήσαμε. Όλοι οι ρόλοι έχουν φοβερό ενδιαφέρον για τον ηθοποιό, ο οποίος ευχαριστιέται να παίζει τον ρόλο του και «ταυτίζεται» μαζί του, γιατί έχει μια απλότητα και δημιουργεί στους θεατές ένα υπέροχο συναίσθημα.

Ποιο είναι το μήνυμα του έργου;

Ενώ θα μπορούσαμε να κατατάξουμε το έργο στην κατηγορία «δράμα» και παρόλο που το θέμα του έχει να κάνει με δυο αδερφές μεγάλης ηλικίας, ο θεατής δεν «ψυχοπλακώνεται». Αντιθέτως, είναι ένα έργο που δίνει στον θεατή την ελπίδα για ζωή και περνάει μηνύματα για το πώς αντιμετωπίζονται οι δυσκολίες. Μπορεί η νιότη και τα καλύτερα χρόνια ενός ανθρώπου να έχουν περάσει, μπορεί τα γηρατειά να έχουν δυσκολίες, αλλά όταν ανακαλύπτεις καινούργια πράγματα ακόμα και σε μεγάλη ηλικία, αυτό σου δίνει το δικαίωμα να ζεις και να παλεύεις. Μπορούμε και πρέπει να ζούμε την κάθε στιγμή της ζωής μας, λοιπόν. Αυτό είναι το μήνυμα. Μήνυμα ζωής και ελπίδας.

Μετράτε πάνω από μισό αιώνα στο θεατρικό σανίδι. Τι είναι αυτό που σας κινητοποιεί; Που σας κάνει να είστε ακόμα ενεργός;

Υπάρχει μια αντικειμενική αλήθεια στον χώρο μας. Εάν ένας ηθοποιός δεν αγαπήσει αυτό που κάνει, δεν νομίζω ότι μπορεί να μείνει στον χώρο. Όταν αγαπάς κάτι, δεν σε πειράζει να παραμένεις ενεργός, ανεξάρτητα από την ηλικία σου. Αρκεί να μπορείς να το κάνεις. Η αγάπη γι’ αυτό που κάνεις είναι που σου προκαλεί τα ερεθίσματα και σου δίνει την ώθηση να ξεπερνάς τα οποιαδήποτε εμπόδια. Και στη δική μου περίπτωση, η αγάπη για το θέατρο είναι αυτή που με κινητοποιεί.

Είναι το θέατρο η μεγαλύτερη αγάπη σας σε σχέση με τον κινηματογράφο και την τηλεόραση;

Ε, βέβαια. Είμαι υπέρ του θεάτρου. Ο ηθοποιός εκεί μπορεί να δημιουργήσει. Εκεί παιδεύεται και εκεί εκπαιδεύεται.

Μπορείτε να φανταστείτε τον εαυτό σας μακριά από το θέατρο;

Όχι. Θα μπορούσα να κάνω κάτι άλλο, αν με ενδιέφερε. Ποτέ όμως δεν μου πέρασε από το μυαλό να κάνω κάτι άλλο πλην του θεάτρου.

Είναι αλήθεια ότι πριν ασχοληθείτε με την υποκριτική είχατε αποφασίσει να γίνετε ναυτικός;

Στην εφηβεία σκεφτόμουν διάφορα. Τελικά, όμως κατέληξα να πάω σε δραματική σχολή και να ασχοληθώ συστηματικά με το θέατρο.

Πώς πήρατε αυτήν την απόφαση;

Όταν αρχίζεις να συνειδητοποιείς πράγματα για τον εαυτό σου και τον χαρακτήρα σου, ξεκινάς να πάρεις σημαντικές αποφάσεις για το μέλλον σου. Από τη στιγμή που μπορείς να κάνεις κάτι, θα το κάνεις. Εάν για κάποιο λόγο δεν μπορείς (είτε επειδή δεν κάνεις για τη δουλειά, είτε επειδή δεν σε αφήνουν οι γονείς σου, είτε για κάποιον άλλον λόγο) αναγκάζεσαι να κάνεις κάτι άλλο από αυτό που αγαπάς. Όπως, δυστυχώς, αναγκάζονται να κάνουν πολλοί νέοι άνθρωποι σήμερα.

Βλέπουμε παιδιά να ξενιτεύονται για να βρουν δουλειά ή να κάνουν κάτι άλλο απ’ αυτό που αγαπούν. Αν δεν κάνεις αυτό που θέλεις, στην πορεία της ζωής δεν θα γίνεις ευτυχισμένος. Θα καταπιέζεσαι και δεν θα περνάς καλά. Το ερώτημα, λοιπόν είναι: μήπως είναι καλύτερο να κάνεις αυτό που αγαπάς και ας ζεις με ένα ξερό ψωμί; Εγώ είμαι υπέρ αυτού.

Σε ποιους οφείλετε ένα «ευχαριστώ» για όσα έχετε κάνει στην καριέρα σας;

Στο θέατρο με έβγαλε η Τζένη Καρέζη, λίγο αφού είχα τελειώσει τη δραματική σχολή. Μετά από λίγους μήνες ο Νίκος Φώσκολος με επέλεξε για την πρώτη μου ταινία. Εκεί με είδε ο Φίνος, του άρεσα και με κράτησε κοντά τους με ένα εξαετές συμβόλαιο. Από εκεί και πέρα δούλεψα αρκετά χρόνια με τον θίασο Καρέζη – Καζάκου, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη τόσο στο θέατρο όσο και τον κινηματογράφο, με τον Δημήτρη Μυράτ, με τη Τζένη Ρουσσέα, στο Εθνικό, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας, στα περισσότερα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. της χώρας…

Θέλω να πω ότι μια καριέρα αποτελείται από μια συγκυρία γεγονότων. Ένα οικοδόμημα χτίζεται σιγά σιγά. Οπότε, τα «ευχαριστώ» που μπορείς να πεις είναι πολλά και απανωτά. Από ανθρώπους που πέρασαν από τη ζωή σου μέχρι και στον ίδιο σου τον εαυτό.

Ποια είναι η σχέση σας με τον χρόνο;

Θεωρώ πως έχω σύμμαχο τον χρόνο. Δεν είμαι αρνητικός απέναντί του, ούτε εκείνος απέναντι σε εμένα. Έχουμε καλή σχέση. Θα έλεγα πως είμαστε… φιλαράκια.

«Δεν είμαι φίλος της τηλεόρασης»

Φέτος, μετά από χρόνια, σας είδαμε στη μικρή οθόνη και συγκεκριμένα στη σειρά «Έρωτας μετά». Πώς ήταν η εμπειρία;

Ήταν μια ωραία εμπειρία που κράτησε για δέκα επεισόδια. Στην ουσία έκανα ένα «γκεστ» όπως λένε, γιατί έτσι ήταν το σενάριο.

Παρακολουθείτε τηλεόραση σήμερα;

Όχι, δεν είμαι φίλος της τηλεόρασης. Είμαι πιο πολύ της μουσικής, του σινεμά, του θεάτρου και του βιβλίου. Οπότε, δεν έχω γνώμη για το τι γίνεται στην τηλεόραση, αν και μαθαίνω ότι γυρίζονται και προβάλλονται αρκετές ελληνικές σειρές.

Τι ονειρεύεστε από εδώ και πέρα σε επαγγελματικό επίπεδο;

Δεν κάνω ποτέ όνειρα. Ούτε ξέρω που θα βρίσκομαι σε τρεις μήνες από τώρα. Αποφασίζω και προχωράω με βάση τις προτάσεις που έχω κάθε φορά.

H σύγχρονη ελληνική ιστορία είναι γεμάτη από τραγωδίες, ξεριζωμούς και προσφυγιά. Μια από τις πλέον τραγικές περιόδους που σημαδεύτηκαν από τον βίαιο ξεριζωμό των Ελλήνων από τις πατρογονικές τους εστίες, αφηγείται ο συγγραφέας Κωνσταντίνος Τριανταφυλλάκης στο βιβλίο του με τίτλο «Η Έξοδος των Θρακών».

Μέσα από τις αληθινές ιστορίες, που του αφηγήθηκαν ο παππούς, η γιαγιά του και πολλοί άλλοι ξεριζωμένοι Έλληνες, παρουσιάζει τον βάναυσο ξεριζωμό των Ελλήνων από την Ανατολική Θράκη, ένα από τα πιο δραματικά γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, μια «Γενοκτονία», όπως ο ίδιος αναφέρει, που ακόμα αναζητά τη δικαίωση για τους ανθρώπους που είδαν σε μια νύχτα να χάνονται οι πατρίδες τους.

Ο συγγραφέας μίλησε στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για τις ιστορίες και τις εικόνες που σημάδεψαν μια γενιά προσφύγων, τα μεγάλα πολιτικά λάθη και τον «βρώμικο» ρόλο των συμμάχων, που έφεραν μια ακόμα σύγχρονη τραγωδία, οι πληγές της οποίας παραμένουν ακόμα ανοικτές.

Συνέντευξη: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΑΠΟΓΛΟΥ

Το βιβλίο σας αφηγείται μια ακόμα πτυχή της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας. Μια ακόμα ιστορία ξεριζωμού, αυτή τη φορά των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης. Η οικογενειακή ιστορία ήταν η πηγή της έμπνευσης;

Το βιβλίο αυτό κατά μια έννοια το γράφω από τότε που ήμουν παιδί. Μεγάλωσα ακούγοντας ιστορίες του παππού μου, του Αναστάση, που έδωσε και το όνομα στον κεντρικό ήρωα του βιβλίου. Όμως δεν ήθελα να γράψω μόνο τη δική του ιστορία. Ήθελα να γράψω τις ιστορίες όλων των Θρακιωτών. Είναι μια ιστορία δύσκολη. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας πέρασαν βάσανα, για τα οποία δεν υπάρχουν λόγια. Και μέσα από αυτά, τα οποία προσπάθησα να τα παρουσιάσω όσο πιο λεπτομερώς μπορούσα, παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο της εποχής, οι συνέπειες του εθνικού διχασμού, ο ρόλος των συμμάχων και τα λάθη που έγιναν. Εγώ θεωρώ πως η Ανατολική Θράκη μπορούσε να σωθεί. Μέσα από τις ιστορίες που παρουσιάζονται, οι οποίες είναι όλες αληθινές, εκπληρώνω ένα χρέος και αποτίω έναν φόρο τιμής στους προγόνους μου και στην ιστορία τους που δεν πρέπει να αφήσουμε να ξεχαστεί.

Συνήθως, οι άνθρωποι που έχουν ζήσει αυτές τις εμπειρίες δεν μιλούσαν γι’ αυτά. Ήταν έτσι και ο παππούς σας;

Ήταν έτσι ακριβώς. Ο παππούς μου είχε μια φοβερή προσωπική ιστορία. Ήταν πεχλιβάνης, παλαιστής, πολύ δυνατός άνθρωπος. Σε πολύ νεαρή ηλικία έφυγε και πήγε στο μέτωπο της Μικράς Ασίας να πολεμήσει. Έφτασε, μάλιστα, ψηλά στην ιεραρχία, ήταν κοντά σε μεγάλους στρατηγούς της εποχής. Σε μια μάχη τραυματίστηκε, με ένα σοβαρό, διαμπερές τραύμα, λίγο πάνω από την καρδιά. Επιβίωσε, ανάρρωσε και μόλις τελείωσε η πρώτη φάση του πολέμου, επέστρεψε στην Ανατολική Θράκη. Ο ίδιος, ωστόσο, δεν μιλούσε ποτέ γι’ αυτά. Για μένα ήταν ένας ήρωας, αλλά εκείνος δεν το έβλεπε έτσι. Πίστευε ότι όλα αυτά τα έκανε γιατί αυτό πρόσταζε το καθήκον προς την πατρίδα. Αυτή ήταν η θεώρησή του για τα πράγματα. Όλες τις ιστορίες που μου έλεγε, του τις έβγαζα με πολλή δυσκολία.

Δεν ήθελε να μας αποκαλύψει το ένδοξο κομμάτι του. Του ξέφυγαν κάποια πράγματα. Γιατί θεωρούσε ότι έπρεπε να τα κάνει. Δεν είναι ότι το έκανε για να φανεί σπουδαίος. Δεν τον ενδιέφερε. Οι άνθρωποι είχαν μια αίσθηση προσωπικής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα. Η πατρίδα ήταν η ασφάλεια. Να κυκλοφορείς και να είσαι ελεύθερος άνθρωπος. Αυτό δεν μπορούμε να το καταλάβουμε εμείς γιατί γεννηθήκαμε ελεύθεροι.

Τι συνέβη μετά την επιστροφή του;

Επέστρεψε, γνώρισε τη γιαγιά μου, έκαναν έξι κόρες, ζούσαν όμορφα. Και σε μια στιγμή, υποχρεώθηκε να φορτώσει σε ένα κάρο την οικογένεια και ό,τι χωρούσε ακόμα από το βιός τους και μέσα σε 15 μέρες, να εγκαταλείψουν το σπίτι τους! Τι να πάρεις σ’ ένα κάρο και τι ν’ αφήσεις; Ήταν τραγικές στιγμές.

Η οικογένεια απεικονίζεται στο εξώφυλλο του βιβλίου σας.

Ναι, είναι ο παππούς μου ο Αναστάσιος, η γιαγιά Ευπραξία και οι κόρες τους: η θεία Δήμητρα, η μάνα μου Καλλιόπη, η Θεοδώρα, η Τριάδα, η Δήμητρα και η Ελένη. Έξι κόρες. Βεβαίως, υπήρξαν και κάποια άλλα παιδιά που χάθηκαν. Και ένα που έπεσε στον ποταμό ενώ περνούσαν.

Ο «καπετάνιος» του βιβλίου, που έχει τη μαύρη πέτρα πίσω του, είναι ο παππούς Αναστάσης;

Ναι. Αλλά, όχι μόνο αυτός. Είναι όλοι μαζί. Ο χαρακτήρας αυτός, που έχει το όνομά του, έχει και πολλά στοιχεία του παππού μου, αλλά τα περισσότερα στοιχεία δεν είναι δικά του. Είναι από ιστορίες που άκουσα, τόσο από τον ίδιο, όσο και από τη μητέρα του, τη Θεοπούλα, στο πρόσωπο της οποίας βλέπω όλες τις γυναίκες του χωριού. Η Ευγενία του βιβλίου, που υποτίθεται ότι είναι η γιαγιά μου, είναι κι αυτή συνισταμένη πολλών άλλων ανθρώπων. Αυτό με προβλημάτισε, αλλά έτσι ήθελα να γίνει.

Να μην αφήσετε κάποιον απ’ έξω…

Ακριβώς. Και γιατί δεν ήθελα να αισθανθούν οι άλλοι αδικημένοι. Εγώ να γράψω για τον παππού μου, αλλά ποιος θα γράψει για τους άλλους; Οπότε αποφάσισα να γράψω για τους παππούδες όλους.

Σίγουρα έχετε συλλέξει συγκλονιστικό υλικό. Υπάρχουν, ωστόσο, ιστορίες που σας συγκίνησαν ιδιαίτερα;

Δύο είναι πολύ συγκλονιστικές ιστορίες και με παίδεψαν πάρα πολύ στο να τις γράψω.

Η μία αναφέρεται στον Απρίλιο του ’14, το «Μαύρο Πάσχα των Θρακών», που ήταν και η πρώτη έξοδος. Τους άνδρες από 15 ετών και πάνω, τους έστελναν στα τάγματα εργασίας. Οι ηλικιωμένοι και οι γυναίκες αποφάσισαν να φύγουν για την Ελλάδα. Στο λιμάνι της Ραιδεστού -και αυτή είναι μια ιστορία καταγεγραμμένη από αυτόπτες μάρτυρες- είχαν αγόρια και κορίτσια στα κρεοπωλεία, κρεμασμένα σε τσιγκέλια και περνούσαν οι έμποροι για τα αγόραζαν. Δεν το χωράει ο νους. Και επειδή τα πήγαιναν ξένοι πρέσβεις εκεί για να τους δουν και δεν ήθελαν να χαλάσει η… εικόνα, φόρτωναν σε άμαξες ζωντανούς, πεθαμένους, άρρωστους και τους έθαβαν όλους μαζί.

Τη δεύτερη, την αφηγείται ο Καζαντζάκης. Μέσα στην αγριάδα των στιγμών, πετάλωναν τους ηλικιωμένους ανθρώπους. Ειδικά τους Έλληνες. Τους ξεγύμνωναν τα πόδια, έπαιρναν ένα ξύλο και τους κάρφωναν. Είναι το πιο οδυνηρό πράγμα που μπορείς να φανταστείς.

Μια επίσης, πολύ μεγάλη στιγμή μεγαλείου, την οποία αναφέρω και στο βιβλίο, είναι όταν το «Αβέρωφ» πήγαινε στην Ουκρανία, σταμάτησε στην Κωνσταντινούπολη. Κατέβηκαν όλοι οι Έλληνες στην προκυμαία γιατί νόμιζαν ότι θα τους βοηθούσαν. Παιάνισαν τον Εθνικό Ύμνο και επικρατούσε μια αγαλλίαση ότι μετά το 1453 ήρθε η ώρα μας. Ένας Κρητικός παπάς, μαζί με έξι αξιωματικούς πήγαν και λειτούργησαν στην Αγία Σοφιά. Και έψαλλαν τον Ακάθιστο Ύμνο. Ήταν στιγμές συγκίνησης. Την άλλη μέρα, όταν ξύπνησαν το πρωί, το «Αβέρωφ» είχε φύγει για την Ουκρανία. Η γιαγιά μου μου είπε πως η μάνα της παραδέχθηκε ότι δεν θυμάται να έχει κλάψει άλλη φορά πιο πολύ.

Σε μια ακόμα αληθινή ιστορία που περιλαμβάνεται στο βιβλίο, μια γιαγιά όταν της είπαν να φύγει, βγήκε από το σπίτι, έχοντας στην ποδιά της μια κασέλα με τα οστά του άντρα της. Πήγε στο νεκροταφείο και περίμενε να τη σκοτώσουν εκεί.

Όταν, μάλιστα, έφευγε ο παππούς μου με τη γιαγιά μου, αυτός που έκλαιγε πιο πολύ από όλους ήταν ο επιστάτης τους, ο Ισμαήλ. Καθώς έβλεπε το κάρο από μακριά, είχε κάτσει αποκαμωμένος, εκεί απόμερα έκλαιγε και έλεγε έναν αμανέ… ο παππούς μου δεν τον ξέχασε ποτέ.

Είναι ιστορίες που ουσιαστικά δένουν τους ανθρώπους και αναδεικνύουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των λαών.

Ακριβώς. Θα αναφέρω ένα παράδειγμα. Όταν μπήκε ο ελληνικός στρατός το 1920 και έγινε η τελετή παράδοσης, πήραν όλοι λαμπάδες, κεριά, φαναράκια και πήγαν στα νεκροταφεία. Κάθισαν εκεί για να πούνε και στους νεκρούς ότι αναστήθηκαν, ότι ελευθερώθηκαν. Την ίδια ιστορία μετά από χρόνια, άκουσα να την αφηγείται, ο καθηγητής και προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας στη Μεταπολίτευση Μιχαήλ Στασινόπουλος. Ήταν αυτόπτης μάρτυς όταν έγινε η τελετή ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου, όταν οι άνθρωποι έκαναν το ίδιο που έγινε το 1920 και στην Ανατολική Θράκη.

Είναι το… γονίδιο των λαών;

Το γονίδιο, ο σεβασμός τους νεκρούς. Αυτό ως εικόνα ήταν συγκλονιστική. Μια παρόμοια εικόνα επίσης αφηγείται και ο Καζαντζάκης στον «Καπετάν Μιχάλη». Είναι μέρος του συλλογικού μας υποσυνείδητου.

Θα πρέπει να δυσκολευτήκατε πολύ να επιλέξετε μέσα από τόσο πλούσιο υλικό.

Η ιστορία αυτή έχει τόσες στιγμές μεγαλείου που δεν χωρούν σε ένα βιβλίο. Οι άνθρωποι αυτοί ζούσαν σε μια περίοδο με πολύ πυκνά γεγονότα. Κάθε μέρα ήταν μια νίκη. Γιατί δεν ήταν βέβαιο ότι θα ξημερώσουν. Κάθε μέρα ήταν ένας τιτάνιος αγώνας επιβίωσης.

Αγώνας, ανάμεσα σε πολλούς θανάσιμους εχθρούς…

Η γιαγιά μου έλεγε κάτι που δεν το είχα συνειδητοποιήσει, παρά μονάχα τα τελευταία χρόνια. Πάντα θεωρούσε τους Βούλγαρους χειρότερους από τους Τούρκους. Η περιοχή ήταν για μια διετία υπό βουλγαρική κατοχή. Οι Βούλγαροι ήταν πολύ πιο αυστηροί, τους έπαιρναν βαριές φορολογίες, έκαναν παιδομάζωμα, παρόλο που είχε καταργηθεί εδώ και αιώνες. Εν έτει 1912 έπαιρναν παιδιά για να φτιάξουν τη Μεγάλη Βουλγαρία. Ήταν δύο πολύ μαύρα χρόνια.

Ο Βενιζέλος πάντα φοβόταν τους Βουλγάρους. Κι ένας από τους λόγους που άφησε τις 70 χιλιάδες στρατού εκεί, ήταν γιατί φοβόταν πάντοτε ότι μπορούν να κατέβουν. Δεν ξεπέρασαν ποτέ ότι εμείς τους φράζαμε την έξοδο στο Αιγαίο.

Τι είναι αυτό που σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, εξακολουθεί να τροφοδοτεί αυτή την έχθρα, κυρίως με την Τουρκία;

Όπως έλεγε ο παππούς μου και πλέον έχω πειστεί, η Τουρκία μας θεωρούσε πάντα σαν πρώην υποτακτικούς της. Ακόμα και τώρα. Μας είχαν 400 χρόνια. Επιπλέον, η Τουρκία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία, στα τελευταία της χρόνια τουλάχιστον, ήταν μια πολυ-πολιτισμική αυτοκρατορία, όταν αρχίζει να εκσυγχρονίζεται βλέπει τον Ελληνισμό ως μια από τις πολύ ισχυρές μειονότητες που αναπτύσσονταν. Υπήρχαν ισχυρές φωνές που θεωρούσαν ότι οι Έλληνες μπορούσαν να ευημερήσουν καλύτερα στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και υπήρχαν και κάποιοι που ήθελαν και τη συνένωση των δύο χωρών. Επίσης, μην ξεχνάμε ότι ο Κεμάλ ήταν έτοιμος να συνθηκολογήσει και αυτό θα συνέβαινε αν το μέτωπο άντεχε λίγες μέρες ακόμα. Στο συλλογικό υποσυνείδητό τους, αυτό ήταν μεγάλο πλήγμα. Δεν ξεπερνιέται εύκολα.

Όσο για τις συνεχείς απειλές τους, πάντα θα σκέφτομαι κάτι που μου έλεγε η γιαγιά μου: Όταν είσαι μόνος το βράδυ και φοβάσαι, να τραγουδάς. Γιατί και εσύ αισθάνεσαι καλύτερα και ο άλλος σε υπολογίζει καλύτερα. Οι Τούρκοι, λοιπόν, λέγοντας όλα αυτά, περισσότερο τα λένε για να τα ακούνε οι ίδιοι. Για να τονώσουν το ηθικό τους. Αυτό όμως, με τον καιρό δημιουργεί μια γενιά φανατικών. Και, αντίθετα, σε εμάς, μια γενιά που μπαίνει σε άμυνα. Δυστυχώς, δεν βλέπω στα επόμενα χρόνια και δεκαετίες αυτό να φύγει από την τουρκική ρητορική.

Δεν παίζει ρόλο το γεωγραφικό; Αν η Τουρκία βρισκόταν σε άλλο σημείο, θα συμπεριφερόταν ίσως διαφορετικά;

Όχι, δεν είναι έτσι. Είναι η κουλτούρα του Ισλάμ. Εγώ θυμάμαι ως νεαρός μεταπτυχιακός φοιτητής, με μια φίλη μου κάναμε μια πολύ πρωτοποριακή εργασία για τα δεδομένα της εποχής. Το συμπέρασμα ήταν ότι το δυτικό σύστημα διακυβέρνησης δεν μπορεί να επιβληθεί σε μια μουσουλμανική χώρα. Ο αντίλογος τότε ήταν ότι, υποτίθεται ότι αυτό γίνεται στην Τουρκία. Το λεγόμενο κοσμικό Ισλάμ. Το κοσμικό Ισλάμ είναι ένας μύθος. Παίρνω από τα δύο τι με συμφέρει και κάνω ένα χειρότερο πράγμα. Το Ισλάμ είναι σε ευθεία αντίθεση με όλα· πολιτισμικά, πολιτιστικά, πολιτικά, όπως από όποια πλευρά και να το πάρεις με αυτό που λέμε εμείς δυτικό πολιτισμό. Αν διαβάσετε το Κοράνι, θα καταλάβετε γιατί δεν μπορούμε να συνυπάρξουμε. Η ευχή του Μωάμεθ του Προφήτη είναι η επέκταση. Αλλιώς δεν είσαι καλός μουσουλμάνος.

Συνεπώς, καταλήγουμε πάλι ότι το θέμα είναι θρησκευτικό;

Θα ανοίξουμε πολύ μεγάλη συζήτηση. Εγώ δεν πιστεύω στον πόλεμο των θρησκειών. Όχι ότι είναι παράγοντες που μπορείς να τους υποτιμήσεις. Είναι μια από τις κινητήριες δυνάμεις της ανθρώπινης προόδου. Αλλά πιστεύω ότι ειδικά στα δικά μας δεδομένα, εμείς υποτιμήσαμε -επιστρέφω στον Θουκυδίδη- τη δυνατότητα της υποβολής της ισχύος. Εμείς θα έπρεπε να έχουμε επενδύσει πάρα πολύ σε αυτό που λέγεται πολιτιστική διπλωματία. Να είμαστε μια χώρα που θα έχει τον πολιτισμό στην πρώτη της γραμμή, γιατί αυτό είναι το ισχυρό μας πλεονέκτημα. Και αυτό θα μας επέτρεπε να έχουμε συμμαχίες, να δημιουργούμε φιλίες και να έχουμε οικονομική άνοιξη. Αντίθετα, το ελληνικό κράτος ποτέ δεν ήταν αντάξιο των προσδοκιών ή των δυνατοτήτων του λαού. Και πολλές φορές τον εκμαύλιζε, για να τον έχει ως διαχειριστή της πολιτικής του εξουσίας. Δεν ξέρω πώς μπορεί να αλλάξει αυτό το πράγμα.

Στο βιβλίο μιλάτε και για τον «βρώμικο» ρόλο του συμμάχων.

Ο Βενιζέλος έκανε το λάθος να νομίζει ότι οι συμμαχίες διαρκούν… Ο Πάλμερ έχει πει ότι «η Μεγάλη Βρετανία δεν έχει ούτε μόνιμους φίλους ούτε μόνιμους εχθρούς. Έχει μόνιμα συμφέροντα». Και απορώ με το Βενιζέλο, που και ως μεταφραστής του Θουκυδίδη έπρεπε να πάρει το βασικό μάθημα που αναφέρεται στην ισχύ.

Ο Βενιζέλος έκανε το απονενοημένο με την εκστρατεία στην Ουκρανία για να ανατρέψουμε τον Λένιν και στείλαμε τον ανθό του ελληνικού στρατού. Δεν είχαμε λόγο να πάμε. Πήγαμε, όμως, και καταστράφηκε η Ομογένεια της Οδησσού. Αλλά αυτό δεν ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Αυτό ήταν η συμφωνία Λένιν – Κεμάλ. Η Τουρκία πήρε σε στρατιωτική ενίσχυση έναν σημαντικό προϋπολογισμό από τη Ρωσία.

Αμέσως μετά άρχισε η εγκατάλειψη. Οι πρώτοι που μας εγκατέλειψαν ήταν οι Ιταλοί. Όταν εμείς αποδεκατιστήκαμε, μας εγκατέλειψαν. Οι επόμενοι ήταν οι Γάλλοι, που όχι μόνο φεύγουν, αλλά παραδίδουν στον Κεμάλ και όλο τον οπλισμό. Και όχι μόνο αυτό. Του έδωσαν και ένα μεγάλο δάνειο. Μέχρι και στολές για τους φαντάρους τού χάρισαν. Άρα, λοιπόν, αυτή η συμμαχία που μας έστειλε να εφαρμόσουμε στην πράξη τη Συνθήκη των Σεβρών, την οποία κανείς δεν επικύρωσε, ήταν αυτοί που μας τράβηξαν το χαλί.

Πώς, λοιπόν, χαρακτηρίζετε τον Βενιζέλο ιδιοφυία με τόσο τραγικά λάθη;

Ο Βενιζέλος νόμιζε ότι μπορούσε να τα διαχειριστεί όλα αυτά. Ένας από τους λόγους που έχασε τις εκλογές του 1920, δεν είναι μόνο η υποχώρηση του στρατού, αλλά ότι, όντας σχεδόν για ένα χρόνο στο εξωτερικό, είχε χάσει την επαφή με την πραγματικότητα. Είχε παραμυθιαστεί ότι θα κάνει περίπατο στις εκλογές. Οι πολιτικοί που περιστοιχίζονται από κόλακες, ακούν μια πραγματικότητα, η οποία δεν έχει καμία σχέση με την αλήθεια. Ο Βενιζέλος πίστευε ότι είχε τη δυνατότητα, αλλά από την άλλη ο Κλεμανσό της Γαλλίας και ο Τσόρτσιλ της Αγγλίας, δεν το έβλεπαν έτσι. Στη δε Ιταλία, είχε ανέβει στην εξουσία ο Μουσολίνι. Άρα και οι φίλοι του έφυγαν από το προσκήνιο. Γι’ αυτό είπα ότι οι συμμαχίες δεν είναι μόνιμες. Όλες πάντα ως πρώτη προτεραιότητα είχαν τα συμφέροντά τους. Και η Αγγλία ήθελε τα πετρέλαια της Μοσούλης. Η Γαλλία ήθελε επίσης να έχει πρόσβαση εκεί. Και η Ιταλία είχε πάντα φιλοδοξίες. Αυτές οι χώρες ήταν μαζί μας όσο η ελληνική πολιτική εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους. Όταν η ελληνική πολιτική ή αδυνάτισε ή έπαψε να εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους ή άλλαξε τα δικά της συμφέροντα, όλες αυτές οι χώρες επαναπροσδιόρισαν τα δικά τους.

Επιστρέφοντας στο βιβλίο, νιώθετε την ικανοποίηση ότι είπατε την ιστορία του παππού, όπως θα ήθελε να ειπωθεί;

Δεν θα το έγραφα αυτό το βιβλίο, αν δεν ήταν ο παππούς μου. Το έγραψα για τον παππού μου και τη γιαγιά μου. Για κανέναν άλλο. Ήταν μια επιτέλεση ενός χρέους. Στο χωριό μου όλοι τέτοιες ιστορίες είχαν. Δεν ήταν μόνο ο παππούς μου. Απλά, εγώ, κάθε μέρα άκουγα τις ιστορίες του παππού μου. Και αυτοί οι άνθρωποι, επειδή πέρασαν από τη φωτιά, ήταν πολύ φειδωλοί. Δεν μιλούσαν εύκολα. Τον παππού μου έπρεπε να τον τσιγκλήσω πολύ για να μου πει δυσάρεστα πράγματα. Οι άνθρωποι που έχουν ταλαιπωρηθεί στη ζωή τους, δεν διαλαλούν την ταλαιπωρία τους. Την κρατάνε για την εαυτό τους. Άρα, σε κάποια από αυτά που έγραψα, ο παππούς μπορεί και να διαφωνεί. Γιατί μου τα είπε σε μια στιγμή αποκάλυψης. Δεν πήρα την άδειά του. Και είμαι βέβαιος ότι δεν θα του αρέσουν, με την έννοια ότι δεν θα ένιωθε πολύ άνετα να είναι το επίκεντρο.

Ποιο ήταν το πιο επώδυνο από όλα όσα σας διηγήθηκαν;

Σε αντίθεση με τους πρόσφυγες από τη Σμύρνη, όπου έφυγαν μακριά από τον τόπο τους και υπήρξε μια απόσταση, στην περίπτωση των Θρακών, τους χώριζε μόνο το ποτάμι. Θυμάμαι τον παππού να καθόμαστε σε ένα ύψωμα και να κοιτάει απέναντι και να βλέπει το σπίτι του. Αυτό δεν ξέρω πόσο δύσκολο ήταν να το διαχειριστεί.

Επέστρεψαν ποτέ έστω για λίγο;

Η γιαγιά, είμαι βέβαιος, ποτέ. Δεν το άντεχε. Ήταν ξεκάθαρη ότι δεν άντεχε να πάει ως «ξένη» στο σπίτι της. Για τον παππού, το μόνο που ξέρω και του ξέφυγε κάποια φορά σε μια συζήτηση, ήταν ότι πήγε μόνο μια φορά νύχτα, να κόψει ένα κλήμα και να το φυτέψει. Από αυτή την κληματαριά έχουμε καρπό μέχρι σήμερα. Αν ξαναπήγε, δεν ρώτησα και δεν  θα το μάθω ποτέ. Αν το έκανε, είμαι σίγουρος ότι θα ήταν μόνο νύχτα, γιατί δεν θα ήθελε να τον δει κανείς.

Πιστεύετε στο ότι κάποιος πεθαίνει πραγματικά όταν σταματάμε να μιλάμε για αυτόν;

Ο Κικέρων έχει πει ότι «η ζωή των νεκρών επαφίεται στη μνήμη των ζωντανών». Άρα όσο τους θυμόμαστε εμείς, ζουν και αυτοί. Εγώ το βιβλίο αυτό το έγραψα για τον παππού μου, αλλά και για τους άλλους παππούδες που μου έλεγαν επίσης ιστορίες. Άλλοι θα με βρίζουν, άλλοι θα με μαλώνουν, άλλοι θα γελάνε και θα λένε «τι έκανε»! Αλλά κατά βάθος πιστεύω ότι όλοι θα είναι ευχαριστημένοι. Γιατί όλοι θα βρουν κάποιο κομμάτι που θα τους άρεσε που το έγραψα.

Οι «Μαύροι Πίνακες» η υπέροχη αστυνομική σειρά μυστηρίου που παρακολουθούσαμε στους τηλεοπτικούς μας δέκτες τον φετινό χειμώνα γίνεται βιβλίο και κυκλοφορεί στις 16 Μάϊου από τις εκδόσεις «Κάκτος».

Λίγο πριν την κυκλοφορία του, οι σεναριογράφοι και ηθοποιοί Μάριος Ιορδάνου και Σοφία Καζαντζιάν που υπέγραψαν την ανατρεπτική σειρά καθώς και το βιβλίο μίλησαν στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για το νέο τους εγχείρημα, για τον τρόπο που δουλεύουν μαζί (συνοδοιπόροι όχι μόνο στην δουλειά αλλά και στη ζωή) καθώς και για τα αγαπημένα τους Μελίσσια, στα οποία έχουν επιλέξει να ζουν.

ΣΥΝΕΝΕΥΞΗ: ΤΑΣΟΣ ΜΕΡΓΙΑΝΝΗΣ

Σε λίγες ημέρες, οι  «Μαύροι πίνακες» κυκλοφορούν και σε βιβλίο.  Η έκδοσή του ήταν προαποφασισμένη πριν την έναρξη της σειράς ή βλέποντας την επιτυχία της νιώσατε την ανάγκη να υπάρχει και σε έντυπη μορφή;

Σοφία: Η πρόταση ήρθε από τον εκδοτικό οίκο «Κάκτο» μετά την προβολή της σειράς. Η συγγραφή ενός βιβλίου ήταν πάντα στα σχέδιά μας και είμαστε ιδιαίτερα συγκινημένοι που το πρώτο μας μυθιστόρημα θα βασιστεί σε μια ιστορία της σειράς «Μαύροι Πίνακες» που αγαπάμε τόσο πολύ.

To βιβλίο ακολουθεί την πλοκή της σειράς ή υπάρχουν ανατροπές;

Μάριος: Είναι διασκευή του σεναρίου της σειράς, με λογοτεχνική ματιά, έντονα ψυχογραφήματα και επιπλέον πληροφορίες για τους ήρωες, αποσυμβολισμούς και αποκωδικοποιήσεις, αλλά και έντονο σασπένς, συγκίνηση και δράση.

Έχω την αίσθηση ότι οι αστυνομικές σειρές του σήμερα ξεφεύγοντας από την λογική του «whodunnit» πηγαίνουν προς την λογική του «whydunit» κάτι που είδαμε και στους «Μαύρους πίνακες».  Για ποιο λόγο πιστεύετε;

Μάριος: Εμείς μπορούμε να μιλήσουμε για η δική μας πρόθεση να γράψουμε μία αστυνομική σειρά, που ναι μεν έχει να κάνει σε πρώτο επίπεδο με το ποιος κρύβεται πίσω από τις δολοφονίες, αλλά αυτό είναι η αφορμή για να μιλήσουμε για το τέρας που όλοι κρύβουμε μέσα μας, για την κοινωνία που προετοιμάζει το έγκλημα και για τον τρόπο που η Τέχνη αποκωδικοποιεί την ανθρώπινη φύση.

 Πώς σας ήρθε η έμπνευση για τους «Μαύρους πίνακες»; Η ιδέα  το έγκλημα να αποκωδικοποιείται επί της ουσίας μέσα από την Τέχνη υπήρχε εξ’ αρχής στο μυαλό σας ή προέκυψε στην πορεία;

Μάριος: Η ιδέα να αποκωδικοποιείται το έγκλημα και κυρίως η ανθρώπινη φύση μέσα από την Τέχνη ήταν από την πρώτη στιγμή στο μυαλό μας.

Σόφια: Κάθε επεισόδιο είχε και τον τίτλο ενός χρώματος. Το μήνυμα για εμάς ήταν ότι η ζωή και ο άνθρωπος είναι αποχρώσεις του σκότους. Με τη σειρά ρίξαμε φως σε αυτό το σκοτάδι, έτσι όπως εμείς το αντιλαμβανόμαστε.

Υπάρχει περίπτωση να δούμε τους «Μαύρους πίνακες» στο Netflix; Έχετε δεχτεί πρόταση από την συνδρομητική πλατφόρμα;

Σοφία: Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι η σειρά θα κινηθεί στο εξωτερικό από τους ιθύνοντες.

Με ποιο τρόπο δουλεύετε μαζί όταν πρόκειται για την συγγραφή ενός σεναρίου; Πώς είναι μια τυπική συγγραφική σας ημέρα;      

Σοφία: Κάθε μέρα είναι συγγραφική ημέρα για εμάς, γιατί ακόμα κι αν δεν γράφουμε, συζητάμε και οραματιζόμαστε την επόμενη ιστορία. Το κάθε σενάριο το έχουμε «δει» πολύ πριν αποτυπωθεί στο χαρτί.

Εκτός από συνοδοιπόροι στη δουλειά είστε και στη ζωή.  Αλήθεια, σας έχει τύχει να διαφωνήσετε έντονα για επαγγελματικούς λόγους;

Σοφία: Το σενάριο είναι επιλογές. Όταν οι επιλογές αυτές βασίζονται σε μία κοινή κοσμοθεωρία και αντίληψη των πραγμάτων δεν υπάρχει διαφωνία. Μόνο διλήμματα για το πώς θα ειπωθεί ιδανικά αυτό που έχουμε στο μυαλό μας.

Έχετε παρουσιάσει αρκετές δουλειές σας στο Μέγαρο Δουκίσσης Πλακεντίας -ακόμα θυμάμαι την «Σονάτα του Σεληνόφωτος» το καλοκαίρι του 2018. Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι το εμβληματικό αυτό κτήριο παραχωρείται για 20 χρόνια στον Δήμο Πεντέλης προκειμένου να αξιοποιηθεί για πολιτιστικές δράσεις. Πώς σας ακούγεται η είδηση;

Σοφία: Έχουμε υπέροχες αναμνήσεις από παραστάσεις μας στο Μέγαρο Δουκίσσης Πλακεντίας και χαιρόμαστε ιδιαίτερα για αυτή την κίνηση. Σίγουρα θα οργανώσουμε στο μέλλον ακόμα μία θεατρική βραδιά.

Μάριε, θυμάμαι πως σε συνέντευξή μας για λογαριασμό της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ για την «Σονάτα του Σεληνόφωτος»  όταν σε είχα ρωτήσει εάν είναι ρίσκο να ανεβάζεις ποίηση του Ρίτσου στο θέατρο, μου απάντησες «Είναι κάτι που ήθελα πάρα πολύ. Σκέφτηκα ‘’ή θα το κάνεις ή θα πεθάνεις. Και επειδή έτσι κι αλλιώς θα πεθάνεις, τουλάχιστον κάντο’’». Αλήθεια, πόσο εύκολο είναι μια καλλιτεχνική δουλειά να συνδυάζει την ποιότητα με την εμπορικότητα; Αυτός ο συγκερασμός είναι πάντα το ζητούμενό σας;

Μάριος: Στόχος είναι να κάνεις αυτό που θέλεις με τον τρόπο που θέλεις. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία. Εμείς τόσο στο θέατρο όσο και στη συγγραφή έχουμε πάρει την απόφαση να μη νερώνουμε το κρασί μας. Αν αγαπάς το κρασί και το νερώσεις, τότε παύει να είναι αυτό που αγαπάς.

Μένετε στα Άνω Μελίσσια. Τι σας αρέσει στην περιοχή και τι θα αλλάζατε εάν είχατε την δυνατότητα;  

Μάριος: Όλοι θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο, αλλά κανείς δεν αλλάζει τον εαυτό του. Από εμάς ξεκινάει η αλλαγή και περνάει μετά και στο σύνολο. Σίγουρα, το κομμάτι που έχει να κάνει με τα ζώα είναι αυτό που μας ενδιαφέρει και τους δύο πολύ. Ο σεβασμός στα αδέσποτα πρέπει να είναι δεδομένος. Τυχαία γεννηθήκαμε άνθρωποι. Θα μπορούσαμε να είμαστε εμείς ο αδέσποτος σκύλος ή αδέσποτη γάτα εκεί έξω. Εγώ στα μάτια κάθε αδέσποτου βλέπω τον εαυτό μου. Θα μπορούσα να είμαι εγώ αυτός που πεινάει, διψάει και ψάχνει καταφύγιο.

Είναι τα Μελίσσια μια pet friendly περιοχή;

Σοφία: Νομίζω πως ναι. Πρόσφατα είδα και μία καμπάνια που έλεγε «αγκαλιάζουμε τα αδέσποτα» και χάρηκα ιδιαίτερα. Σίγουρα, με τη στήριξη όλων, μπορούν να γίνουν κι άλλα πράγματα. Θα ήταν για παράδειγμα σημαντικό να υπάρχουν παντού ποτίστρες και ταΐστρες για τα αδέσποτα.

Αλήθεια, τι αγαπάτε περισσότερο ο ένας στον άλλον;

Σοφία: Τα πάντα αγαπάω στον Μάριο.

Μάριος: Αυτό που νιώθω για τη Σοφία ξεπερνάει την αγάπη. Είναι αυτό που λέμε και στους «Μαύρους Πίνακες». Νιώθω ευγνωμοσύνη που την έχω στη ζωή μου.

 Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Σοφία: Να συνεχίσουμε τα ταξίδια μέσα μας και να ετοιμάσουμε να πούμε συγγραφικά, σεναριακά και θεατρικά πολλές ακόμα ιστορίες μας.

H ιστορία της ανθρωπότητας μέσα από το ποδόσφαιρο… Εφτά διαφορετικοί μονόλογοι που λειτουργούν σαν την ενοχλητική αλογόμυγα του Σωκράτη, βάζοντας τους θεατές να σκεφτούν τα μεγαλύτερα εγκλήματα που έχουν διεξάγει οι δυνατοί έναντι των αδυνάτων.

Αυτή είναι η ιστορία του υπέροχου θεατρικού έργου του Θανάση Τριαρίδη με τίτλο «Football» που ανεβαίνει από τις 30 Απριλίου και για έξι μόνο Τετάρτες στο θέατρο «Olvio».

Ο πρωταγωνιστής του έργου Σήφης Πολυζωίδης μιλάει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για τις τρεις παραστάσεις στις οποίες συμμετέχει αυτήν την περίοδο και εξηγεί για ποιόν λόγο τα τελευταία χρόνια επιλέγει να πρωταγωνιστεί σε έργα με έντονο πολιτικοκοινωνικό περιεχόμενο.

Ακόμα, ο αεικίνητος ηθοποιός μας μιλάει για τον κίνδυνο να εισβάλει η Τεχνητή Νοημοσύνη (και) στο θέατρο, ενώ εξηγεί για ποιόν λόγο δεν εντάσσεται σε κομματικές νόρμες και κανόνες, προτιμώντας την ελευθερία σκέψης και δράσης που του προσφέρει το θέατρο.

Συνέντευξη: Τάσος Μεργιάννης

Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Το «Football» χαρακτηρίζεται ως μια «σκληρή ματωμένη κωμωδία». Εσείς πώς θα την συστήνατε στο κοινό;

Δεν ξέρω αν θα άλλαζα αυτόν τον χαρακτηρισμό. Θεωρώ ότι είναι ακριβώς το κέντρο του έργου, γιατί το κείμενο μιλάει με πολύ χιούμορ για το αίμα που έχει χυθεί στους αιώνες που πέρασαν με αφορμή το ποδόσφαιρο. Και στο ποδόσφαιρο κυριαρχεί η βία. Κωμικοτραγική βία.

Το έργο αναλύει την ιστορία της ανθρωπότητας μέσα από την ιστορία του ποδοσφαίρου. Από την άποψη ότι «τα πάντα είναι πολιτική», είναι ένα πολιτικό έργο. Άλλωστε, έχω την αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια επιλέγετε να συμμετέχετε σε παραστάσεις που διαθέτουν μια έντονη πολιτική ματιά. Ποιος είναι ο λόγος;

Ίσως επειδή είναι κι αυτός ένας τρόπος να εκφράσω την ανησυχία μου για όσα συμβαίνουν γύρω μας, και όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στον κόσμο ολόκληρο. Και επειδή όπως είπατε «τα πάντα είναι πολιτική», το θέατρο ιδανικά για μένα, πέρα από την ψυχαγωγία και την ιστορία που έχει να σου αφηγηθεί, πρέπει να βάζει και ερωτήματα, να σου δίνει ερεθίσματα, να σου προτείνει να σκεφτείς κάτι καινούργιο, κάτι που μπορεί και να σου αλλάξει τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα. Έστω και ένας θεατής να το νιώσει αυτό, σου δίνει την ικανοποίηση ότι άξιζε να το κάνεις.

Πολιτικό είναι και το άλλο έργο στο οποίο πρωταγωνιστείτε. Πρόκειται για το «New order» του Ισπανού Σέρτζι Πομπερμάγιερ. Ένα έργο ανατριχιαστικά επίκαιρο και στην Ελλάδα. Πριν από λίγο καιρό έγινε γνωστή η είδηση ότι ένας άνδρας που έχασε το σπίτι του σε πλειστηριασμό σκότωσε τον νέο ιδιοκτήτη. Τι συναισθήματα σας γεννούν τέτοιες ειδήσεις;

Διάφορα και αντιφατικά, όπως θλίψη, οργή, ανασφάλεια για το πού πηγαίνουμε και άλλα πολλά… Θα μπορούσα να απαντήσω με μια ατάκα από το Football: «Γενικά είμαι κατά της βίας, η βία είναι κτηνωδία δεν το συζητώ», αλλά για σκεφτείτε έναν 75χρονο που χάνει το σπίτι του, τη ζωή του, τα πάντα. Αυτό είναι ή δεν είναι βία; Υπάρχει κανένας από μας, που να είναι σίγουρος για το πώς θα αντιδρούσε αν ήταν στη θέση του;

Πολιτικοποιημένος γνωρίζω ότι είστε. Κομματικοποιημένος υπήρξατε ποτέ;

Στην εφηβεία μου είχα βρεθεί για κάποιους μήνες στην ΚΝΕ όπως όλοι της γενιάς μου. Από τότε όχι, ποτέ και πουθενά, νομίζω πως θα ένιωθα εγκλωβισμένος μέσα σε ένα κομματικό μηχανισμό.

Πιστεύω ότι με τον χαρακτήρα που έχω, η ένταξη κάπου θα μου στερούσε την ελευθερία να εκφράζω τη γνώμη μου χωρίς να χρειάζεται να σκεφτώ αν είναι σύμφωνη με την κομματική γραμμή.

Να επιστρέψουμε στο «Football»… Με ποιο τρόπο η συμμετοχή του κοινού είναι απαραίτητη για την εξέλιξη της παράστασης; Πώς σπάει ο λεγόμενος «τέταρτος τοίχος»;

Σ’ έναν μονόλογο σαν το «Football» δεν υπάρχει καθόλου τέταρτος τοίχος, ο ηθοποιός μιλάει απευθείας στο κοινό. Απλώς εδώ οι θεατές έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν κάθε στιγμή σε αυτά που λέω και κάνω, και μ’ αυτόν τον τρόπο να επηρεάσουν την εξέλιξη της παράστασης.

Η πάγια θέση του Θανάση Τριαρίδη είναι πως «οι παντοτινοί ένοχοι είμαστε εμείς οι θεατές» και πως «ήρθε η ώρα να πληρώσουμε κάποιο τίμημα». Ποια είναι η δική σας άποψη;

Αυτό το ερώτημα το βάζει όχι μόνο ο Τριαρίδης, αλλά και γενικότερα η Τέχνη σήμερα. Η ιδέα πως ο θεατής έχει ευθύνη για την κοινωνική αδικία, ίσως είναι αυστηρή, αλλά είναι πολύ ειλικρινής και ενδιαφέρουσα, γιατί θεωρεί πως η ανοχή και η αποδοχή όσων συμβαίνουν γύρω μας, είναι συνενοχή.

Και σε ένα βαθμό αυτό μας βασανίζει, αφού όταν είσαι παθητικός θεατής και δεν κάνεις κάτι για να αλλάξεις τα πράγματα, θα κουβαλάς πάντα ένα βάρος στη συνείδησή σου. Μπορεί όμως αυτό το βάρος να γίνει το πρώτο βήμα, όχι για «να πληρώσεις το τίμημα», αλλά για να αλλάξει κάτι μέσα σου, να δεις τη ζωή διαφορετικά, να βγεις απ’ την απάθεια της καθημερινότητας και τελικά να βγεις κερδισμένος.

Το θέατρο είναι για να θέτει ερωτήματα ή να για να δίνει τις απαντήσεις;

Το θέατρο είναι Τέχνη και η Τέχνη οφείλει να θέτει ερωτήματα, όχι να μας δίνει απαντήσεις. Δεν σου λέει τι είναι σωστό και τι λάθος αλλά σε φέρνει αντιμέτωπο με το ερώτημα τι σημαίνει σωστό και τι λάθος ή ακόμα και αν υπάρχει «σωστό» ή «λάθος».

 Πόσα από τα όνειρα και τις προσδοκίες που είχατε ως φοιτητής της δραματικής σχολής έχουν επιτευχθεί και πόσα έχουν ματαιωθεί;

Έγινα ηθοποιός γιατί μου άρεσε να αλλάζω χαρακτήρες πάνω στη σκηνή. Δεν είχα συγκεκριμένα όνειρα ή προσδοκίες, άρα νομίζω ότι καλά πήγε αυτό.

Ο Τριαρίδης μιλάει για τις «μνημονικοποιημένες εικόνες», δηλαδή «τις εικόνες που αποθηκεύονται στην ηλεκτρονική μνήμη των υπολογιστών και μπορούν να αναπαραχθούν επ’ άπειρον». Αυτό μου θυμίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Φοβάστε για τις θέσεις εργασίας που μπορεί να χαθούν στο επάγγελμά σας από τη γιγάντωσή της;

Σίγουρα θα επηρεάσει κάποιες θέσεις εργασίας και σίγουρα θα δούμε κάποια στιγμή και ψηφιακούς ηθοποιούς στην τηλεόραση ή και στον κινηματογράφο, αλλά το θέατρο είναι δύσκολο να αναπαραχθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Σε μια παράσταση ο ηθοποιός είναι ζωντανός, έχει συναισθήματα, καταθέτει ψυχή, κάνει λάθη, δεν είναι ένα τέλειο ολόγραμμα και αυτή είναι η μαγεία του θεάτρου. Αυτή η μαγεία το έκανε να αντέξει τόσες χιλιάδες χρόνια και να αντιμετωπίσει στα ίσα κινηματογράφο, τηλεόραση, βίντεο, υπολογιστές και τώρα αλγόριθμους.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Προς το παρόν βρίσκομαι σε τρεις παραστάσεις: Μετά το Πάσχα θα συνεχιστεί η παράσταση «New Order» του Σέρτζι Πομπερμάγιερ στο θέατρο «Εν Αθήναις», που πήρε παράταση για όλο τον Μάιο. Από τις 25 Απριλίου ανεβαίνει ξανά μια άλλη παράσταση που έχω αγαπήσει πολύ, ο «Τόρνος», του Γιάννη Κεντρωτά, στο θέατρο Olvio. Και την Τετάρτη 30 Απριλίου αρχίζει το …ματς του «Football»!

Το γεγονός ότι βρίσκεστε σε τρεις διαφορετικές δουλειές έχει να κάνει με επαγγελματική ανασφάλεια ή αγάπη για το θέατρο;

Θα έλεγα το δεύτερο. Άλλωστε, οι δυο απ’ αυτές τις θεατρικές δουλειές («Football» και «Τόρνος») είναι επαναλήψεις, όχι καινούργια έργα.

Ποια ήταν η πιο πολύτιμη συμβουλή που σας έδωσαν σε αυτό το επάγγελμα;

«Να είσαι αληθινός». Απλό και πολύτιμο!

INFO

«New Order» του Σέρτζι Πομπερμάγιερ

Από 2 έως 25 Μαΐου κάθε Παρασκευή

στις 19:45 και Κυριακή στις 18:00,

για 8 παραστάσεις

στο Θέατρο Εν Αθήναις (Ιάκχου 19, Γκάζι).

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Συγγραφέας: Σέρτζι Πομπερμάγιερ

Μεταφράστρια: Μαρία Χατζηεμμανουήλ

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καρατζιάς

Πρωτότυπη μουσική σύνθεση / Ηχητικό τοπίο: Μάνος Αντωνιάδης

Σκηνικά: Μιχάλης Παπαδόπουλος

Κοστούμια: Αλεξάνδρα Σιάφκου, Αριστοτέλης Καρανάνος

Σχεδιασμός φωτισμών: Βαγγέλης Μούντριχας

Επιμέλεια κίνησης: Ναταλία Βαγενά

Αφίσα παράστασης : Γιάννης Κεντρωτάς

Βοηθός Σκηνοθέτη: Δήμητρα Κολλά

Βοηθοί Ενδυματολόγου: Αγγελική Αναγνωστοπούλου, Αφροδίτη Ψυχούλη

Βοηθοί Φωτιστή: Αλέξανδρος Θεοφυλάκτου, Άννα Ρεμούνδου

Παραγωγή: ΤΕΑΜ VAULT ΑΜΚΕ

(Μάνος Αντωνιάδης – Δημήτρης Καρατζιάς)

Παίζουν: Ράνια Σχίζα, ΣΗΦΗΣ Πολυζωίδης,

Φώτης Λαζάρου, Έλενα Τυρέα

Προπώληση: more.com

ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΑΜΑΡΥΣΙΑ

INFO

«Τόρνος» του Γιάννη Κεντρωτά

Θέατρο Olvio

Ιερά Οδός 67 & Φαλαισίας 7,

τηλ. 210 34 14 118 (18:00-21:00)

Κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21.15 έως 31 Μαϊου

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο: Γιάννης Κεντρωτάς

Σκηνοθεσία: Μιχάλης Κοιλάκος

Σκηνικά: Άννα Σάπκα

Κοστούμια:

Ιφιγένεια Νταουντάκη

Κίνηση: Μαργαρίτα Τρίκκα

Φωτισμοί: Βασίλης Κλωτσοτήρας

Πρωτότυπη μουσική:

Βασίλης Τζαβάρας

Κατασκευή σκηνικού:

Νίκος Δεντάκης

Γραφιστικά / Σχεδιασμός αφίσας: Γιάννης Κεντρωτάς

Οργάνωση παραγωγής: Δήμητρα Ευθυμιοπούλου

Παραγωγή: 451F PERFORMING ARTS AMKE

Παίζουν (με σειρά εμφάνισης):

Σήφης Πολυζωΐδης, Τάνια Παλαιολόγου, Φοίβος Συμεωνίδης, Ελισσαίος Βλάχος

INFO

«Football» του Θανάση Τριαρίδη

Θέατρο Olvio

Ιερά Οδός 67 & Φαλαισίας 7, τηλ. 210 34 14 118 (18:00-21:00)

Από 30 Απριλίου έως 4 Ιουνίου για μόνο 6 Τετάρτες στις 21.15

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Ερμηνεύει: Σήφης ΠολυζωΙδης

Σκηνοθεσία – σκηνογραφία : Τριαντάφυλλος Δελής

Κίνηση: Πασχαλιά Ακριτίδου

Μουσική: Γιώργος Οικονόμου

Φωτισμός: Δημήτρης Κοκολινάκης

Προπώληση: more.com

ΧΟΡΗΓΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΑΜΑΡΥΣΙΑ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΤΑΣΟΣ ΜΕΡΓΙΑΝΝΗΣ

Πόσοι είναι οι υπόχρεοι υποβολής δήλωσης καθαρισμού του οικοπέδου τους εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου σας για το 2025; Πόσες δηλώσεις έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα;

Οι υπόχρεοι υποβολής δήλωσης καθαρισμού οικοπέδων ήταν κατά την περσινή περίοδο 600 ιδιοκτήτες, που λόγω επικαιροποίησης των στοιχείων κατά την φετινή χρονιά θα ξεπεράσουν τους 700 ιδιοκτήτες. Ο Δήμος έχει στείλει ήδη περί τα 700 γραπτά μηνύματα (sms) σχετικά με το θέμα και γίνεται «ξεσκαρτάρισμα» με βάση το ΑΦΜ.

Πώς σχολιάζετε την κυβερνητική απόφαση για παράταση 45 ημερών στις υποβολές δήλωσης καθαρισμών;

Η απόφαση της κυβέρνησης για παράταση στην καταληκτική ημερομηνία καθαρισμών και αντίστοιχα δηλώσεων, είναι στην σωστή κατεύθυνση, καθότι διανύουμε περίοδο βροχοπτώσεων με ότι εξυπακούεται αυτό.

Πόσες φορές χρειάστηκε να προχωρήσετε σε αυτεπάγγελτους καθαρισμούς ιδιωτικών οικοπέδων την περσινή αντιπυρική περίοδο και πόσα πρόστιμα για ακαθάριστα οικόπεδα επιβάλλατε;

Κατά την περσινή περίοδο χρειάστηκε να προχωρήσουμε σε 143 αυτεπάγγελτους καθαρισμούς οικοπέδων και επιβλήθηκαν -για πρώτη φορά από καταβολής Καλλικρατικού Δήμου- πρόστιμα σε συνολικά 34 περιπτώσεις παρελθόντων ετών.

Σε ποιες ενέργειες έχει προχωρήσει ο Δήμος στο πλαίσιο της προληπτικής δράσης για την αντιπυρική περίοδο του 2025; .

Ο Δήμος κατά την φετινή χρονιά στα πλαίσια της προληπτικής δράσης για την αντιπυρική περίοδο, είναι σε διαδικασία ολοκλήρωσης της προετοιμασίας των 10 επιχειρησιακών οχημάτων που διαθέτει με τον αντίστοιχο εξοπλισμό τους, της συντήρησης των 2 πυροφυλακίων και της συντήρησης και πλήρωσης με νερό των 5 υδατοδεξαμενών ελικοπτέρων και των κλειστού τύπου υδατοδεξαμενών.
Επίσης και για φέτος 2 drones πυρασφάλειας θα βρίσκονται σε διαδικασία 24ωρης επιτήρησης.
Πάντα σε καθημερινή συνεργασία και υπό την εποπτεία του 12ου και 9ου Π.Σ, υλοποιούνται από την αρμόδια υπηρεσία όσα προβλέπονται από το σχέδιο ΙΟΛΑΟΣ 2 και αφορούν τον Δήμο.
Σύντομα θα υπάρξουν εξελίξεις σχετικά και με το Εθελοντικό Κλιμάκιο, το οποίο θα λειτουργήσει πλέον σε νέα βάση. Τον επόμενο μήνα θα έχουμε και την πρόσληψη του εποχικού προσωπικού, πεντάμηνης διάρκειας.
Επίσης υπάρχει όπως και την περσινή περίοδο, παρουσία μας σε όλες τις συσκέψεις για την αντιπυρική περίοδο με τους αρμόδιους φορείς, ενώ τις επόμενες ημέρες θα συγκληθεί το ΤΕΣΟΠΠ (Τοπικό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας) του Δήμου Πεντέλης προκειμένου να συζητηθούν θέματα πρόληψης και επιχειρησιακού συντονισμού που αφορούν την φετινή αντιπυρική περίοδο.

Τι φοβάστε και τι εύχεστε για την φετινή αντιπυρική περίοδο;

Η πυρκαγιά του Αυγούστου του 2024 σε συνδυασμό με την πυρκαγιά του 2022 έκαψαν το μεγαλύτερο μέρος του Πεντελικού όρους. Το εναπομείναν δάσος που αφορά την δυτική πλευρά και ουσιαστικά ανήκει διοικητικά στην Κηφισιά, είναι αυτό που εγκυμονεί πλέον τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Εξυπακούεται ότι τον ίδιο κίνδυνο εγκυμονούν και τα δάση εντός του οικιστικού ιστού, όπως η περιοχή του Αγίου Σύλλα και Προφήτη Ηλία στην Νέα Πεντέλη, το δάσος ΝΙΕΝ – Εξοχών Χοροφυλακής – Παπαδημητρίου, η περιοχή του ρέματος Αγίας Μαρίνας Μελισσίων, κλπ ,στα οποία επικεντρωνόμαστε τόσο ως προς τους καθαρισμούς, αλλά και την φύλαξή τους.
Η ευχή μου δεν μπορεί να είναι άλλη, από το να έχουμε μια περίοδο χωρίς την απώλεια ούτε ενός τετραγωνικού μέτρου δασικής έκτασης και σε αυτήν την κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, αλλά και όλοι οι πολίτες, γιατί το Περιβάλλον δεν είναι υπόθεση ενός!

Η ανακοίνωση της ΕΣΗΕΑ:

«Oι δημοσιογράφοι επιμένουν αγωνιστικά για αξιοπρεπείς αυξήσεις με Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΝΩΣΕΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

ΕΝΩΣΙΣ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΘΡΑΚΗΣ

ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ – ΗΠΕΙΡΟΥ – ΝΗΣΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ-ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑΣ & ΕΥΒΟΙΑΣ

ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ

Oι δημοσιογράφοι επιμένουν αγωνιστικά

για αξιοπρεπείς αυξήσεις

με Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας

Τα Διοικητικά Συμβούλια της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συντακτών (ΠΟΕΣΥ) και των δημοσιογραφικών Ενώσεων – μελών της (ΕΣΗΕΑ, ΕΣΗΕΜΘ, ΕΣΗΕΠΗΝ, ΕΣΗΕΘΣτΕΕ και ΕΣΠΗΤ), συναποφασίσαμε την πραγματοποίηση νέας εικοσιτετράωρης απεργίας για όλους τους δημοσιογράφους, σε όλα τα ΜΜΕ της χώρας, από τις 5 το πρωί της Τρίτης 8 Απριλίου μέχρι τις 5 το πρωί της Τετάρτης 9 Απριλίου. Η τρίτη κατά σειρά απεργία γίνεται μία ημέρα πριν από τη Γενική απεργία που έχουν προκηρύξει για τις 9 Απριλίου τα συνδικάτα του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα της χώρας, με αιχμή την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Αίτημα που αποκτά πανελλαδικό χαρακτήρα.

Η ΠΟΕΣΥ και οι Ενώσεις Συντακτών, διεκδικούμε για τους δημοσιογράφους μέλη μας, αυξήσεις και αξιοπρεπείς μισθούς και γι’ αυτό συντονίζουμε τον αγωνιστικό βηματισμό μας με τη ΓΣΕΕ και τις μεγάλες Ομοσπονδίες του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα των οποίων τις κινητοποιήσεις θα καλύψουμε δημοσιογραφικά στις 9 Απριλίου, από όποιο Μέσο κι αν εργαζόμαστε. Την ώρα που οι Ενώσεις – μέλη της ΠΟΕΣΥ συνεχίζουμε με κάθε τρόπο την προσπάθεια να καταλήξουν οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με τις εργοδοτικές Ενώσεις σε απτά και ωφέλιμα αποτελέσματα για τον κλάδο, δηλώνουμε ανυποχώρητοι στη διεκδίκηση των 11+1 αιτημάτων του κλάδου.

Ουσιαστικές και γόνιμες συλλογικές διαπραγματεύσεις με στόχο να μπει ένα τέλος στην ομηρία των ατομικών συμβάσεων εργασίας
Εισαγωγικό μισθό 1.250 ευρώ σε όλα τα ΜΜΕ
Αυξήσεις 10% με βάση τις τελευταίες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας
Κατοχύρωση των αμοιβών για την εργασία τα Σαββατοκύριακα (+25% και ρεπό για το Σάββατο και 100% για την Κυριακή) και αύξηση των αποζημιώσεων για αποστολές εκτός έδρας
Ημερήσια αποζημίωση 350 ευρώ για αποστολές σε εμπόλεμες περιοχές και 250 ευρώ για τις περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές
Ενσωμάτωση των θεσμικών μας αιτημάτων στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας – Ενσωμάτωση των Αρχών Δεοντολογίας στις συμβάσεις – Συμφωνία για anti-Slapps ρυθμίσεις-Δεσμευτικοί κανόνες για την χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ενημέρωση
Δίκαιη αμοιβή για τα πνευματικά δικαιώματα των δημοσιογράφων στον έντυπο Τύπο, τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς και τις ιστοσελίδες
8.Έκτακτη οικονομική βοήθεια για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, κατ’ αναλογία με τα δημόσια ΜΜΕ

9.Προώθηση μέτρων για την καταπολέμηση της κερδοσκοπικής ακρίβειας σε είδη διατροφής, στην ενέργεια, τα ενοίκια

10. Άρση των περιορισμών για την μονομερή προσφυγή στη διαδικασία της διαιτησίας

11. Μέτρα στήριξης του έντυπου Τύπου για να διασωθούν οι θέσεις εργασίας – φρένο στην υπερσυγκέντρωση του Τύπου και διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ

+ Άρση των περιορισμών για την υπογραφή ενιαίας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας για τα δημόσια ΜΜΕ, με θεσμικούς και οικονομικούς όρους. Η ΣΣΕ στα ΜΜΕ του Δημοσίου και η ΚΥΑ για τις αποδοχές των δημοσιογράφων, ως ένα βαθμό, στήριξαν τους συναδέλφους την περίοδο της κρίσης. Σήμερα επιβάλλεται η αύξηση, με εισαγωγικό μισθό πρώτης διετίας, στα 1.250 ευρώ, ώστε να συμπαρασύρει και τα υπάρχοντα κλιμάκια – Επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στα δημόσια ΜΜΕ και της 13ης και 14ης σύνταξης, καθώς και άμεση καταβολή των αναδρομικών στους συνταξιούχους – να μπει τέλος στο καταχρηστικό καθεστώς των συμβάσεων έργου στο δημόσιο.

Καλούμε τις εργοδοτικές ενώσεις να εγκαταλείψουν την αδιαλλαξία και να συνεργαστούν ουσιαστικά, ώστε να ρυθμιστεί επιτέλους, ύστερα από 15 ολόκληρα χρόνια, το αποδιαρθρωμένο εργασιακό τοπίο στα ΜΜΕ που κρατάει σε ομηρία τους δημοσιογράφους και την ελευθερία του Τύπου.

Καλούμε τις συναδέλφισσες και τους συναδέλφους να συμμετάσχουν μαζικά στην 24ωρη απεργία της 8ης Απριλίου, με την πεποίθηση πως ο αγώνας για αξιοπρεπείς μισθούς με αυξήσεις που θα κατοχυρώνονται θεσμικά από συλλογικές συμβάσεις εργασίας θα έχει αποτέλεσμα γιατί έχουμε το δίκιο με το μέρος μας.

Τα Διοικητικά Συμβούλια

της Ομοσπονδίας

και των Ενώσεων Συντακτών»