Το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος έφερε μια νέα τροπολογία με σκοπό να ενσωματώσει ή να προσαρμόσει την πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας από τον Φεβρουάριου 2025 σχετικά με την αντισυνταγματική νομοθέτηση και εφαρμογή των 4 άρθρων (10,15,19.25) με μπόνους και κίνητρα δόμησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (Ν.Ο.Κ.), του Νόμου 4067 του 2012.

Η νέα παρέμβαση αποσκοπεί να αποσαφηνίσει το πεδίο και δημιουργεί 2 ταχύτητες νικητών και χαμένων, και λοιπές επιπτώσεις στην οικοδομική δραστηριότητα, σε ένα διαρκές πολεοδομικό αλλαλούμ. Όταν όμως η αλόγιστη εφαρμογή τους δεν ισορροπήθηκε εδώ και 13 έτη, με περιορισμό της σωρευτικής χρήσης των 4 άρθρων με μπόνους δόμησης, με αποτέλεσμα την οικοδομική απληστία με κατασκευή υπερβολικών κτιρίων σε ύψος και δόμησης για τα δεδομένα κάθε περιοχής.

Ας δούμε συνοπτικά τις περιλαμβάνει η νέα τροπολογία στο πνεύμα των πρόσφατων αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις άδειες δόμησης με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (Ν.Ο.Κ

1^ον. Οι Άδειες Δόμησης που δεν κάνουν χρήση των άρθρων με μπόνους δόμησης του Ν.Ο.Κ. εκδίδονται και υλοποιούνται κανονικά και ισχύει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός για όλα τα υπόλοιπα άρθρα πλην αυτών με τα μπόνους που κρίθηκαν αντισυνταγματικά προς τον τρόπο νομοθέτησης τους.

2^ον. Οι Άδειες Δόμησης που κάνουν χρήση των άρθρων με μπόνους δόμησης του Ν.Ο.Κ αποδεδειγμένα έχουν κάνει έναρξη εργασιών μέχρι την ημερομηνία 11/12/2024 είναι εξασφαλισμένη η εγκυρότητα και υλοποίηση τους. Ο τρόπος απόδειξης θα καθοριστεί με Νέο Προεδρικό Διάταγμα.

3^ον. Οι Άδειες Δόμησης που κάνουν χρήση των άρθρων με μπόνους δόμησης του Ν.Ο.Κ δεν έχουν κάνει έναρξη εργασιών μέχρι την ημερομηνία 11/12/2024 οφείλουν άμεσα να αναθεωρηθούν χωρίς χρήση των μπόνους δόμησης και να υποστούν σοβαρή οικονομική ζημία και απώλειες. Δεν θα χρεωθούν νέα τέλη και εισφορές για την έκδοση αδείας και θα έχουν προτεραιότητα στις πολεοδομίες.

4^ον. Οι ειδικές περιπτώσεις των έργων και αδειών δόμησης με μπόνους που αντιμετωπίζουν αιτήσεις ακύρωσης ή έχουν ήδη ακυρωθεί ή έχουν άδειες που δεν ξεκίνησαν οικοδομικές εργασίες έως και την 11η Δεκεμβρίου του 2024, αλλά είναι ενταγμένες ή θα ενταχθούν σε χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, ΤΑΑ) εξασφαλίζονται επίσης με την νέα τροπολογία με την χρήση ενός νέου εργαλείου, το νέο περιβαλλοντικό ισοδύναμο τέλος.

5^ον. Ξεκαθαρίζει ό,τι η οικοδομική δραστηριότητα συνεχίζει χωρίς χρήση των άρθρων του μπονους δόμησης και ότι αυτά μπορούν, και σύμφωνα με απόφαση του Σ.τ.Ε. , να νομοθετηθούν, σε τοπικό επίπεδο μέσω των νέων Πολεοδομικών Σχεδίων ανά περιοχή.

Τι είναι όμως το περιβαλλοντικό ισοδύναμo; Σύμφωνα με την τροπολογία είναι ένα τέλος που έχει διπλή υπόσταση: α) την καταβολή στον αρμόδιο Δήμο και β) στοχευμένες παρεμβάσεις για την αναβάθμιση της Δημοτικής Ενότητας ή του Δήμου, όπου κατασκευάζεται μια οικοδομή με κίνητρα και προσαυξήσεις που καταβάλλει το τέλος. Η χρήση από τους Δήμους του συγκεκριμένου τέλους είναι για ειδικές χρήσεις όπως Δημιουργία χώρων πρασίνου και κοινόχρηστων χώρων, Αναπλάσεις περιοχών με έντονη δόμηση, Αστικές υποδομές ή αναβαθμίσεις (πεζοδρομήσεις, φωτισμός, υλικό αστικής επίπλωσης κ.ά.) κλπ.

Τα μέτρα αυτά εξειδικεύονται σε Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ). Για να μπορεί να γίνει χρήση των κινήτρων και των προσαυξήσεων του ΝΟΚ, θα πρέπει να πληρωθεί το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και να έχει εγκριθεί το ΕΣΠΙΑΠ. Επίσης η αναλυτική εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου θα γίνει με το Νέο Προεδρικό Διάταγμα.

Συνεπώς από την ως ανωτέρω επιγραμματική ανάλυση η νέα τροπολογία του ΥΠΕΝ σχετικά με το ζήτημα των άρθρων με μπόνους δόμησης του Ν.Ο.Κ. δημιουργεί 2 ταχύτητες βάσει την έναρξη ή μη εργασιών μέχρι την 11/12/2024 σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η 2^η ταχύτητα θα υποστεί μεγάλη ζημία και θα πρέπει να αναθεωρηθεί με μεγάλη απώλεια δόμησης και αξίας. Επίσης επιδιώκεται διάσωση των οικοδομών με προσφυγές ή χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης.

Όμως η παρέμβαση είναι ημιτελής αφού για να ολοκληρωθεί να μπορεί να εφαρμοστεί πρέπει να εκδοθεί η νέα νομοθεσία, Προεδρικό Διάταγμα, για την αποσαφήνιση της έννοιας και διαδικασιών της «έναρξης του έργου» και την υλοποίησης το Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου. Και νέα νομοθεσία στην Ελλάδα οδηγεί σε καθυστερήσεις και σε διατήρηση της αβεβαιότητας, ανασφάλειας δικαίου και παγώματος της δόμησης στη χώρα. Αποτέλεσμα αυτή της διαχρονικής αδυναμίας σωστής νομοθέτησης και καθυστερήσεων της Πολιτείας και των κυβερνήσεων είναι η αδυναμία της βιώσιμης ανάπτυξης και της υλοποίησης επενδύσεων, ο περιορισμός της νέας δόμησης και προφανώς της νέα προσφοράς, και τελικά της αξίας της γης.

Είναι ένα ακόμη «επεισόδιο» στην διαχρονική ανασφάλεια δικαίου και αβεβαιότητα πολεοδομικής νομοθεσίας και πολεοδομικού σχεδιασμού στην Ελλάδα, που μαζί με την διαχρονικά ανεπαρκή λειτουργία των υπηρεσιών δόμησης, που οι κυβερνήσεις δεν έχουν κάνει τίποτα για τον εκσυγχρονισμό, στελέχωση και σύγχρονη οργάνωση τους!

Κατά τα αλλά, εθνικός στόχος είναι η βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας, αλλά το αποτέλεσμα πάλι μια διαχρονικά άναρχη ανάπτυξη, μη βιώσιμη, χωρίς ξεκάθαρους διαχρονικούς κανόνες απλής λογικής, δημιουργώντας ξανά άδικα νικητές και χαμένους, με πρώτο και κύριο χαμένο την ίδια την ισορροπημένη ανάπτυξη της Ελλάδα. Τα πολεοδομικά σχέδια δεν υπάρχουν επί πολλές δεκαετίες, η περιφερειακή ανάπτυξη ακόμη ανύπαρκτη, το στεγαστικό άλυτο. Αναμφίβολα είναι συγκλονιστική η ανεπάρκεια σωστής νομοθέτησης σαφούς λειτουργικού πολεοδομικού πλαισίου, που αναδεικνύει την διαχρονική ανεπάρκεια των πολιτικών και διοικητικών υπευθύνων στα αρμόδια υπουργεία.

“Ἐν τῇ Ἱ.Μονή Σινᾶ τῇ 11ῃ Ἰoυνίου 2025

Πρὸς τοὺς μετέχοντες στὴν Διεθνῆ Πρωτοβουλία γιὰ τὴν διαφύλαξι τοῦ Διεθνοῦς Status Quo τῆς UNESCO τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Θεοβαδίστου Ὄρους Σινᾶ, τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης,

Ὡς Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Θεοβαδίστου Ὄρους Σινᾶ καὶ Ἁγίας Αἰκατερίνης, μὲ ὅλους τοὺς Πατέρες της ἀπὸ κοινοῦ, εὐχαριστοῦμε καὶ ἐπευλογοῦμε ὅλους γιὰ τὴν συγκίνησι ποὺ μᾶς ἔφερε τό ἄκουσμα τῆς διεθνοῦς πρωτοβουλίας γιὰ συλλογὴ ὑπογραφῶν μὲ αἴτημα νὰ μὴν ἀλλάξῃ ἡ ἐπὶ τοὐλάχιστον 1800 ἔτη ἀδιάκοπη παράδοσι τοῦ ἀσκητικοῦ μας βίου∙ τῆς προσευχῆς καὶ τῆς διακονίας μας στοὺς πρόποδες τῆς Θεοβαδίστου Ἁγίας Κορυφῆς τοῦ ὄρους Χωρήβ, ἐδῶ ποὺ ἱστορεῖται ὅτι ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 3ου μ.Χ. αἰῶνος προσέφευγαν ἀπὸ τοὺς διωγμοὺς οἱ πρῶτοι μοναχοὶ γύρω ἀπὸ τοὺς χώρους τῆς Ἁγίας Βάτου καὶ τοῦ Φρέατος τοῦ Μωυσέως.

Μόνον ὡς δωρεὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος βλέπουμε τὴν πρωτοβουλία σας, ὅπως ἐξ αἴφνης τὴν εἴδαμε τὴν Κυριακὴ νὰ παρουσιάζεται στὴν ἑορτὴ τῆς Ἁγίας Πεντηκοστῆς, ὅταν τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἐφώτισε ταυτοχρόνως τοὺς 12 Ἀποστόλους καὶ ἔκτοτε ἄρχισε ἡ ἐπὶ γῆς διακονία τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Στὸ Σινᾶ ὁ Μωυσῆς 40 ἔτη πέρασε παρὰ τοὺς πρόποδες τοῦ ὄρους Χωρήβ, ὅπου πρὸ τῆς Ἁγίας Βάτου ἔζησε τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου μας. Ἀργότερα ἀπό τὴν Ἁγία Κορυφὴ παρέλαβε αὐτοπροσώπως τὸν Νόμο τοῦ Θεοῦ.

Παρομοίως ἐπὶ τρία χρόνια ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τῶν Ἐθνῶν, προσέφυγε στὸν ἴδιο Βιβλικό “οἶκο τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὄρους Σινᾶ”, ὕστερα ἀπὸ τὴν μεταβολή του ἀπὸ διώκτη, σὲ διάκονό τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τότε ποὺ ὁ Θεὸς τοῦ ἐμφανίσθηκε στὸν δρόμο του πρὸς τὴν Δαμασκό∙ ἐκεῖνος δὲ τότε πρὶν ἐπιστρέψει στὴν Ἱερουσαλήμ, “κατέβηκε” στὸ “ὄρος τοῦ Σινᾶ τῆς Ἀραβίας” καὶ μετὰ τὴν τριετία γύρισε γιὰ νὰ συναντήσῃ τοὺς Ἀποστόλους τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Τὴν φιλανθρωπία του ὁ Θεὸς ἔδειξε τρίτη φορά ὅταν, ὅπως ἱστορικῶς πολλαπλῶς διασταυρώνεται, ὁ Μωάμεθ μετὰ τὸ 1ο δεκαπενθήμερο τοῦ Ἰουνίου τοῦ 623, [τὴν ἴδια περίοδο τοῦ 1ου μηνὸς (Muḥarram) τοῦ 2ου ἔτους τῆς Ἐγείρας] ἀνέβηκε ὡς προσκυνητὴς στὴν Ἁγία Κορφὴ μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς Μαθητές του καὶ κατεβαίνοντας μετὰ παρέδωσε τὴν Διαθήκη τοῦ Θεοῦ τοῦ Σινᾶ στοὺς τότε προκατόχους μας Πατέρες, σὲ καιρούς ποὺ ἐκεῖ ἤδη συμπλήρωναν παράδοσι ἀσκήσεως πλέον τῶν 400 χρόνων, ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ Φρουρίου τοῦ Ἰουστινιανοῦ, τοῦ κτήτορος καὶ τῆς Ἁγίας Σοφίας.

Τὸ προσαγορευόμενο ὡς “Ἀχτιναμές” γράμμα ποὺ τότε παρέλαβαν οἱ Σιναῗτες Πατέρες περιλάμβανε τὸ προσωπικὸ θέλημα τοῦ Βιβλικοῦ “Θεοῦ τοῦ Σινᾶ” πρὸς ὅλους τοὺς ἄρχοντες καὶ τὸ ἔθνος τοῦ Μωάμεθ, ὡς νόμο τῆς ἐπίγειας προστασίας τοῦ ἀσκητικοῦ βίου τῶν Σιναϊτῶν Πατέρων στὸν βιβλικό Του “οἶκο“, καὶ κατ ́ ἐπέκτασιν ὅλων τῶν Χριστιανῶν. Αὐτὸ τὸ θέλημά του ὁ Θεὸς (“عهد/ʿΑhd”) τὸ διεμόρφωσε μὲ μία σειρά ἐντολῶν σεβασμοῦ τῶν Χριστιανῶν ἀπὸ τὸ ἔθνος τοῦ Μωάμεθ, ὡς ἔμπρακτο τεκμήριο τηρήσεώς τοῦ Θελήματός Του (“ميثاق/ Mīthāq,”) ἕως συντελείας τοῦ κόσμου.

Τὸ 737 μ.Χ. ο Ὀμὰρ Κατάμπ, ὁ 2ος μετὰ Μωάμεθ Χαλίφης, ἐπικύρωσε τὸν Ἀχτιναμὲ καθὼς τὸν ἐξειδίκευσε γιὰ τὴν προστασία τῶν Χριστιανῶν καὶ τῶν προσκυνημάτων τους στὰ Ἱεροσόλυμα. Τὴν κληρονομία τῶν Σουνιτῶν Χαλιφῶν ὡς πρὸς τὴν τήρησι τῶν ἐντολῶν τοῦ Ἀχτιναμὲ, τὸ 1904 ὁλοκλήρωσε ὁ Αβδοὺλ Χαμίτ ΙΙ ὅταν διὰ τοῦ Ἀχτιναμὲ ἐπικύρωσε τὴν ἐκλογὴ τοῦ Πορφυρίου τοῦ Β ́, τρίτου προκατόχου μου. Ὁ φιλάνθρωπος Θεός πάντοτε εὐλογεῖ ὅσους στηρίζουν τό Θέλημά του.

Παρακαλοῦμε τὴν συστράτευσί σας στὸν τίμιο, δίκαιο καὶ ἀνυποχώρητο ἀγῶνα μας ποὺ εἶναι ἀγὼν γιὰ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀλήθεια.

† Δαμιανὸς
Ἀρχιεπίσκοπος Σινᾶ, Φαράν καὶ Ραϊθῶ
ἐκ μέρους καὶ ὅλων τῶν Σιναϊτῶν Πατέρων”

Η ΣΥΛΛΟΓΗ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΟ: avaaz.org

Γράφει ο

Με μεγάλη χαρά και τιµή προσκλήθηκα στο διεθνές συνέδριο στη πόλη Κράλιεβο της Σερβίας 5-6 Ιουνίου 2025, εκ του Ινστιτούτου Πολιτισµού, σε συνεργασία µε το Πανεπιστήµιο Πρίζρεν από την Κοσόβσκα Μιτρόβιτσα. Όπου πράγµατι οφείλουµε ως λαοί των Βαλκανίων τόσο η Σερβία όσο και η Ελλάδα, να έχουµε στενή επιστηµονική και διπλωµατική συνεργασία, γιατί αυτό µας θυµίζει και διδάσκει την κοινή µας ιστορία, των δυο λαών µας.

Όπως τονίζω σε οµιλίες µου, κατάγοµαι από την Πελοπόννησο και από την Αχαΐα, για την οποία ο Όµηρος καλεί όλους τους Έλληνες ως Αχαιούς, την οποία τον 8ο αιώνα είχαν κυριεύσει οι Σλάβοι. Και αργότερα έγινε η ήπια συνένωση των δυο λαών, ώστε ο συγγραφέας Σπυρίδων Ζαµπέλιος κατά τον 19ο αιώνα να γράφει ότι αυτή η ένωση του σλαβικού και ελληνικού στοιχείου µέσω της Ορθοδοξίας, έδωσε την πρωταρχική ενέργεια και δύναµη για την Ελευθερία του 1821 και αποτίναξη στον Μωριά του τουρκικού ζυγού. Γι αυτό οφείλουµε να µην ξεχνούµε τους πνευµατικούς δεσµούς µας αλλά και την παραδοσιακή διπλωµατική φιλία.

Το θέµα της εισήγησης µου ήταν ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΝΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: “NULLUM CRIMEN, NULLA POENA SINE LEGE”, που έχει ακόµη και σήµερα ιδιαίτερο βάρος και επικαιρότητα.

Ο νοµοθέτης προέρχεται από τη Μεγάλη Ελλάδα και είναι γνωστός στο Ποινικό Δίκαιο για τις σύγχρονες θέσεις του. Ο Διόδωρος Σικελιώτης σηµειώνει ότι ήταν ευγενής και µορφωµένος άνθρωπος ως µαθητής του φιλόσοφου Πυθαγόρα. Ο Στράβωνας αναφέρει ότι ο Ζάλευκος συγκέντρωσε ό,τι καλύτερο µπορούσε από τους νόµους της Κρήτης και από τους Λάκωνες, καθώς και από τους Αρεοπαγίτες. Διατύπωσε την απαγόρευση των καινοτοµιών στους νόµους και την αρχή της ανταπόδοσης (talio). Ο αρχαιοελληνικός νοµικός όρος ευ-νοµία, δηλαδή η θέσπιση καλών νόµων, προστάτευε τις αξίες της ανθρώπινης ζωής.

Σήµερα, αρκετοί νόµοι προέρχονται αυθαίρετα από τη νοµοθετική εξουσία για ψήφιση χωρίς τη «συστατική έκθεση». Καθιέρωσε το «προοίµιο» του νόµου, για το οποίο µας λέει και ο Πλάτωνας, ότι οι νόµοι πρέπει πάντα να είναι. Ο Αριστοτέλης στο έργο του «Πολιτικά», αναφέρει ότι πριν νοµοθετήσει, ήθελε και ταξίδεψε για να µελετήσει και τις νοµοθεσίες άλλων πόλεων, µε τη «Συγκριτική» µέθοδο νοµοθέτησης, την οποία πρώτος µας δίδαξε ο Λυκούργος, προσαρµόζοντας τους νόµους στα πολιτισµικά και κοινωνικά δεδοµένα, στη νοοτροπία και την ιστορία του λαού της.

Σήµερα δεν είναι πολύ χρήσιµο και απαραίτητο να µελετήσουµε τους αρχαίους νοµοθέτες όπως ο Ζάλευκος, οι οποίοι µε το παράδειγµά τους και τη θυσία τους διατύπωσαν τη σοβαρότητα και την ευθύνη που έχει κάθε νοµοθέτης οποιασδήποτε χώρας όταν νοµοθετεί για το καλό του κράτους του. Δεν θα έπρεπε η ποινική νοµοθεσία να προβληµατίζεται, σύµφωνα µε τους αρχαίους νοµοθέτες, να θεσπίζει νόµους κατάλληλους όχι µόνο για την τιµωρία, αλλά και για την πρόληψη νέων εγκληµάτων;

Το σύγχρονο ευρωπαϊκό δίκαιο και η σύγχρονη ποινική επιστήµη οφείλουν να συµπεριλάβουν στις νέες τους επιταγές και το παιδαγωγικό στοιχείο της κρίσης, ως θεραπευτικό µέσο για τον καταδικασµένο. Όταν το ανθρώπινο στοιχείο κυριαρχεί, ο άνθρωπος αναγνωρίζει τον σκοπό της ύπαρξής του, τότε αυτός, όπως και η κοινωνία και το σύγχρονο κράτος δικαίου, τότε µόνο προάγονται!

Παρακολουθώ καθηµερινά στα τηλεοπτικά κανάλια – δυστυχώς ή ευτυχώς – τις αντιδικίες, τους τσακωµούς, την αγενή συµπεριφορά καµιά φορά κι εν γένει τα λόγια κι έργα των δύο κοµµατικών πλευρών.

Αφενός της κυβέρνησης κι αφετέρου της αντιπολίτευσης. Τι βλέπω; Βλέπω τον πρωθυπουργό, την κυβέρνηση και τις διάφορες κρατικές υπηρεσίες να κάνουν πράξεις – έργα, νοµοσχέδια, νόµους, αποφάσεις, εγκυκλίους, συµβάσεις κλπ. Πιο συγκεκριµένα, εξωτερική πολιτική, αµυντική πολιτική, επενδύσεις – το 2023 έγιναν 11 δισ. – δηµόσια έργα, κατασκευές και πολλά άλλα.

Κι από την άλλη, η αντιπολίτευση κάνει δύο πράγµατα, στα λόγια όµως:

Το ένα: Αντιπολίτευση, άρνηση σε καθετί που κάνει η κυβέρνηση.

Το δεύτερον: Σχόλια για τους κυβερνητικούς χειρισµούς, τι κάνουν, γιατί πηγαίνουν εδώ, γατί πηγαίνουν εκεί, γιατί κάνουν αυτό, γιατί κάνουν το άλλο και γιατί είπαν την τάδε λέξη.

Δηλαδή σκέτο κουτσοµπολιό.

Περιµένει έτσι η αντιπολίτευση να κατεβάσει τα εκλογικά ποσοστά του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δηµοκρατίας; Μάλλον θα ανεβάσει τα ποσοστά της Νέας Δηµοκρατίας.

Γράφει ο 

Αγαπητοί φίλοι, αγαπητοί συμμαθητές, καθηγητές και αγαπημένοι μας απόφοιτοι

Στεκόμαστε σήμερα εδώ, στο Γυμνάσιο Αμαρουσίου, για να γιορτάσουμε έναν αιώνα ζωής. Εκατό χρόνια ιστορίας, μόρφωσης, προκλήσεων και ελπίδας. Και σε αυτή τη διαδρομή, καμία γενιά δεν ξεχωρίζει τόσο δυνατά όσο αυτή του 1961 – η γενιά που γεννήθηκε μες στον Πόλεμο και ανδρώθηκε μες στον Εμφύλιο.

Εμείς, οι απόφοιτοι του ’61, δεν ήρθαμε απλώς να παρακολουθήσουμε μαθήματα. Ήρθαμε να φτιάξουμε χαρακτήρα, να αναμετρηθούμε με τη σκληρή εποχή μας και -κυρίως- να φέρουμε μέσα στην τάξη όλη τη σοφία και τη δυσκολία του σπιτιού και της γειτονιάς. Φτωχά σπίτια, μανάδες που μαγείρευαν με δελτίο, πατεράδες που γύριζαν λαβωμένοι -σωματικά ή ψυχικά- απ’ τα βουνά.

Κι όμως, μέσα σε αυτές τις συνθήκες, κρατηθήκαμε όρθιοι. Χτίσαμε φιλίες, γελάσαμε, πειράξαμε, ονειρευτήκαμε. Κι εδώ, στο Γυμνάσιο Αμαρουσίου, βρήκαμε μια οικογένεια δεύτερη. Όχι πάντα γλυκιά – κι ας το παραδεχτούμε. Οι καθηγητές μας τότε ήταν αυστηροί. Μερικές φορές άδικοι, ίσως και σκληροί. Και ναι, όπως έχουμε πει μεταξύ μας με χιούμορ και λίγη πικρία, «θέλαμε να τους μισούμε».

Μα όσο περνάνε τα χρόνια, η μνήμη μαλακώνει. Κι αυτό που τότε φαινόταν αυστηρό, τώρα μοιάζει με φροντίδα. Ίσως όχι πάντα σωστά εκφρασμένη, αλλά με την αγωνία ενός ανθρώπου που ήθελε να μας δώσει τα εφόδια να σταθούμε στη ζωή. Μας έμαθαν να μιλάμε σωστά, να γράφουμε με ψυχή, να σκεφτόμαστε. Και μέσα απ’ τη δική τους αυστηρότητα, μάθαμε να παλεύουμε, να μη μας χαρίζεται τίποτα.

Εμείς, οι απόφοιτοι του ’61, ήμασταν οι πρώτοι που χτίσαμε γερά θεμέλια για τις επόμενες γενιές. Πήγαμε σε πανεπιστήμια, σε δουλειές, κάναμε οικογένειες, ταξιδέψαμε, ανοίξαμε τον δρόμο. Και πάντα κουβαλούσαμε μέσα μας το σχολείο μας – όχι ως κτίριο, αλλά ως μνήμη, ως τόπο δημιουργίας.

Εκατό χρόνια Γυμνάσιο Αμαρουσίου…

Δεν είναι μόνο η ιστορία ενός σχολείου. Είναι η ιστορία της Ελλάδας. Από τα χρόνια πριν και μετά τον Β’ Παγκόσμιο, τον Εμφύλιο, τη Μεταπολίτευση, τις κρίσεις και τις ελπίδες. Κι εμείς, μια γενιά που έζησε πολλά, είμαστε ζωντανά παραδείγματα, πώς η Παιδεία μπορεί να φτιάξει χαρακτήρες ακόμα και μέσα σε δύσκολες εποχές.

Το σχολείο μας σήμερα, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 100 χρόνων λειτουργίας του, τιμά εμάς τους αποφοίτους του. Όχι γιατί περάσαμε απλώς από αυτό το σχολείο, αλλά γιατί μείναμε άνθρωποι μέσα σε όλα.

Γιατί δείξαμε στις επόμενες γενιές πως ακόμα κι όταν η εποχή δεν ήταν με το μέρος μας, μπορέσαμε να σταθούμε με αξιοπρέπεια και χιούμορ – ακόμα κι απέναντι στους δασκάλους μας.

Και ίσως τελικά, η σχέση μας με τους καθηγητές μας να ήταν όπως και η σχέση μας με την ίδια τη ζωή: δύσκολη, απαιτητική, αλλά γεμάτη αξία. Μια σχέση που την καταλαβαίνεις καλύτερα όταν μεγαλώσεις. Και τότε, αντί να τη μισήσεις, τη θυμάσαι με τρυφερότητα.

Χρόνια πολλά στο σχολείο μας!

Τιμή στους αποφοίτους του ’61. Και ας είναι αυτή η επέτειος μια υπενθύμιση πως, όσο υπάρχει Παιδεία, υπάρχει και ελπίδα.

Σας ευχαριστώ

Εκ μέρους των αποφοίτων του 1961

100 Χρόνια Γυμνάσιο Αμαρουσίου

Η Τάξη των Αποφοίτων του 1961 τιμά με ευγνωμοσύνη τους δασκάλους της:

• Ηλία Παπαδόπουλο – θεολόγο, διευθυντή
• Γιάννη Κορκόκιο – φιλόλογο
• Νίκο Κουρβέλο – μαθηματικό
• Νίκο Φθενάκη – φυσικό

και όλους όσοι συνέβαλαν στην εκπαίδευσή μας

Με σεβασμό και ευγνωμοσύνη

Οι απόφοιτοι του 1961

Γράφει o 

MaLD, MaSMA

Ιδρυτικό Μέλος & Προεδρεύων της Διοικούσας Επιτροπής Συλλόγου Αποφοίτων 1ου ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΓΕΛ

Καθηγητής Ναυτιλιακής – Ναυτικής Ασφαλείας Πανεπιστημίου Αδριατικής

Επισκέπτης Καθηγητής ΣΔΕΠΝ

Πριν από δυόμισι μήνες με την καλή φίλη και συμμαθήτρια Φανή Λέκκα, δημοτική σύμβουλο και εντεταλμένη του Γραφείου Εθελοντισμού και Νέας Γενιάς, απόφοιτοι και οι δύο του ’85, ξεκινήσαμε για το Σχολείο με σκοπό να προσφέρω εγώ, εκ θέσεως, ως καθηγητή ΣΔΕΠΝ και επιστημονικού συμβούλου της ΥΙΝ, τα πονήματα της Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού για τη βιβλιοθήκη του Σχολείου μας. Τα βιβλία και οι σειρές αφορούν τη Ναυτική Ιστορία και Παράδοση, Τεχνολογία και Τέχνες. Τα περισσότερα βραβευμένα από την Ακαδημία Αθηνών και άλλους εγκρίτους φορείς και Οργανισμούς Πολιτισμού.

Στο Σχολείο ενημερωθήκαμε από τη διευθύνουσα κυρία Β. Δεριζιώτη ότι προετοιμαζόταν για την 11η Ιουνίου 2025 και ώρα 19:30, η πραγματοποιηθείσα εκδήλωση. Στην πρώτη μας αυτή συνάντηση γνωρίσαμε και την υπεύθυνη καθηγήτρια, μεταπτυχιακή φιλόλογο κυρία Κάτια Βορρέ, που μας ενημέρωσε ενδελεχώς για τον σχεδιασμό και τα προβλήματα της εν λόγω εκδήλωσης… Αντιληφθήκαμε ότι οφείλαμε να συνδράμουμε και να συνεπικουρήσουμε με κάθε δυνατό τρόπο… Ήταν η αφετηρία ενός γοητευτικά πανέμορφου ταξιδιού με ιδιαίτερες αντιξοότητες. Στην επόμενη εκ του σύνεγγυς συνάντηση, η κυρία Βορρέ με εμπλέκει, γνωρίζοντάς με, με τους μαθητές, μέλη του Ομίλου «Λόγου και Τέχνης», που μου ζητούν να τιμήσουν το Πολεμικό Ναυτικό στην επετειακή εκδήλωσή τους, γιατί είχαν ανακαλύψει και ήδη, τεκμηριώσει την κοινωφελή φιλεκπαιδευτική δράση και προσφορά του, επί 80 έτη (1945-2025). Εντυπωσιάστηκα, ενθουσιάστηκα και φυσικά συγκινήθηκα βαθιά! Αμέσως ενημέρωσα τον αρχηγό ΓΕΝ αντιναύαρχο Δημήτριο – Ελευθέριο Κατάρα ΠΝ, δια του αρχιεπιστολέως του, υποναυάρχου Κωνσταντίνου Κοντογιαννάκου ΠΝ. Όλα τα εμπλεκόμενα υφιστάμενα κλιμάκια (ΓΕΝ/ΔΕΔΗΣ, ΥΙΝ) τέθηκαν στη διάθεση του Σχολείου και τις ανάγκες του. Το Δεκαπενταμελές του Σχολείου, εκφράζοντας το αίτημα της Γενικής Συνέλευσης των μαθητών, ζήτησε τη Φιλαρμονική του ΠΝ μας. Ο αρχηγός μας άμεσα ανταποκρίθηκε στο αίτημα των μαθητών. Αξίζει να σημειωθεί ότι για πρώτη φορά εμφανίζεται σε εορταστική εκδήλωση δευτεροβάθμιου δημοσίου ιδρύματος πανελλαδικά και φυσικά για πρώτη φορά ήλθε και στο Μαρούσι…

Είχαμε λοιπόν την άμεση ανταπόκριση του Πολεμικού Ναυτικού, πολύ ενωρίς, ένα μήνα πριν την επετειακή εορταστική εκδήλωση, γεγονός που μας ενθουσίασε όλους τους εμπλεκόμενους. Συγκροτείται η Ομάδα Έργου με επικεφαλής τη διευθύνουσα του Λυκείου Β. Δεριζιώτη, την υπεύθυνη καθηγήτρια Κ. Βορρέ, επιφορτισμένη με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση, την πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων Χρ. Σταμούλη, τη γραμματέα Ειρ. Αμπατζίογλου, τη δημοτική σύμβουλο Φ. Λέκκα, εντεταλμένη του Γραφείου Νέας Γενιάς και Εθελοντισμού, τη μουσικό καθηγήτρια Π. Σούπου και τον υποφαινόμενο και συντάκτη του παρόντος. Ταυτοχρόνως ιδρύεται ο Σύλλογος Αποφοίτων του 1ου Πειραματικού ΓΕΛ Αμαρουσίου, κατόπιν μέριμνας και νομικής συμβουλευτικής της Χρ. Σταμούλη. Η Φ. Λέκκα αποπερατώνει την τοιχογραφία (graffiti Art), η Ειρ. Αμπατζίογλου ασχολείται με την επιμελητειακή υποστήριξη, η Π. Σούπου μεριμνά για τη μουσική κάλυψη σε πλήρη και αγαστή συνεργασία με τον αρχιμουσικό, πλωτάρχη (Ε) Ευστράτιο Σίτσα. Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου πραγματοποιούνται επαφές με τα κλιμάκια του Δήμου Αμαρουσίου, αιρετούς και υπηρεσιακούς λειτουργούς και με την ουσιαστική συμβολή της Φ. Λέκκα που πίεζε στα πλαίσια της θεμιτότητας και δεοντολογίας και του πολιτικά ορθού. Καμία ανταπόκριση… Ειδικά από τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού. Περιμένουμε το ΠΝ και τον σχηματισμό της Φιλαρμονικής του και δεν έχουμε υποδομές, ενώ η εκδήλωση, τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου…

Αποφασίζουμε, η ομάδα έργου του Σχολείου, να αποστείλουμε πρόσκληση – ενημερωτική επιστολή προς τον δήμαρχο για την επετειακή εκδήλωση με καταγεγραμμένα τα αιτήματα όπως και μια δική μου, που του ζητώ μια δεκάλεπτη ενημερωτική συνάντηση. Η απάντηση του δημάρχου ήταν άμεση και κατά τη διαμειφθείσα σύσκεψη στο γραφείο του επιλύθηκαν με ευθυκρισία και δική του πρωτοβουλία τα περισσότερα και βασικά ζητήματα, εντέλλοντας τους υπεύθυνους αντιδήμαρχους να συνδράμουν και να συνεπικουρήσουν σε ότι ζητήσαμε. Εκείνη τη στιγμή αισθάνθηκα υπερήφανος για τον πρεσβύτερο απόφοιτο και συμμαθητή μου και πρώτο πολίτη της πόλης. Όταν δε, παρατήρησα τα χαρακτηριστικά και την έκφραση αγένειας και ταυτόχρονα απόλυτης ασέβειας ενός συγκεκριμένου αντιδήμαρχου προς το πρόσωπο του δημάρχου, όπως και δύο, τρεις άλλους, εξοργίσθηκα! Δεν γνώριζα τον δήμαρχο και παλαιότερο συμμαθητή, εκ του σύνεγγυς. Τον οποίο, εκ της ουσιαστικής και καταλυτικής παρέμβασής του θα τιμώ και θα σέβομαι, διαχρονικά. Δεν είμαι Μαρουσιώτης αλλά φιλοξενήθηκα στην πόλη, επί δεκαοκτώ συναπτά έτη, από τα ωραιότερα και πιο ανέμελα της ζωής μου. Αυτά, τα εφηβικά και της πρώιμης νεότητάς μου….

Εν κατακλείδι, στην εκδήλωση που έγινε για τα παιδιά και το ιστορικό Σχολείο μας… Που το Ναυτικό ήρθε και συμμετείχε για τα παιδιά και το ιστορικό Σχολείο μας… Βεβαίως, είναι θεμιτό, δεοντολογικό και πολιτικά ορθό να μιλήσει ο δήμαρχος, άλλωστε είναι ο αμφιτρύων της εκδήλωσης. Η παρέμβασή του δε, στην παράκληση της Χρ. Σταμούλη για τα κτηριακά, καταλυτική και, δημιουργικά, πολιτικά παραγωγική! Επίσης αποδόθηκε ο λόγος ως οφειλόταν, εκ του προγράμματος και του πρωτοκόλλου, στους πολιτικούς προσκεκλημένους, την υπουργό Νίκη Κεραμέως, ενημερωμένη και εμπεριστατωμένη όπως πάντα. Την αντιπεριφερειάρχη Βόρειου Τομέα Λουκία Κεφαλογιάννη και τους υπηρεσιακούς προϊστάμενους λειτουργούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και σε όσους προέβλεπε το πρόγραμμα, αλλά και οι παρεκκλίσεις του πρωτοκόλλου… Έως εκεί όλα ορθά και καλώς έχοντα. Το να σηκωθούν να πάρουν τον λόγο, ολίγον «πραξικοπηματικά» αντιδήμαρχοι που ήταν διακείμενοι αρνητικά στην εκδήλωση ή «τουρίστες» συμπολιτευόμενοι δημοτικοί σύμβουλοι, απλά για να «φανούν», ήταν άνευ ουσίας και λόγου… Ουσιαστικά, στερώντας το τρίλεπτο του εκπροσώπου του ΠΝ που θα αναφερόταν στο διαρκές πρόγραμμα, εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και επαγγελματικού προσανατολισμού για τα παιδιά των Γυμνασίων – Λυκείων της πόλης, σε συνεργασία με το 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο Λύκειο, ήταν τεράστιο ατόπημα, φέρνοντας, σε πολύ δύσκολη και δυσμενή θέση την εξαίρετη αντιδήμαρχο Κατερίνα Βουρλάκη, συντονίστρια και παρουσιάστρια της καθ’ όλα τα υπόλοιπα, επιτυχημένης αυτής εκδήλωσης.

Οφείλω να επισημειώσω και να επισημάνω ότι όσοι ευθύνεστε για την ανατροπή του προγράμματος, στερήσατε από τα παιδιά δύο μουσικές θεματικές ενότητες της Φιλαρμονικής του Ναυτικού, έκπληξη γι’ αυτά… Και ότι εκθέσατε τον δήμαρχό σας, τον οποίο όλοι μας τιμούμε γιατί είναι συμμαθητής και συναπόφοιτος. Που με αλληλεγγύη και πραγματικό ενδιαφέρον, προσέτρεξε ανταποκρινόμενος στα αιτήματα και τις απαιτήσεις μας, για την επετειακή εκδήλωση.

Ως Σύλλογος Αποφοίτων τιμούμε τον δήμαρχο και ως επίτιμο μέλος και παλαιό συμμαθητή μας· πάντα θα δικαιούται βήμα στις εκδηλώσεις μας! Αλλά θα αποτρέπουμε κάθε αυθαίρετη πράξη καπήλευσης που θα αμαυρώνει τις σπουδαίες εκδηλώσεις μας, από τούδε και στο εξής.

ΕΠΕΑΠΤΕΡΟΕΝΤΑ

Γράφει ο Άγγελος Πολύδωρος

Ως «ένα από τα highlights του 5ου Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ», χαρακτηρίστηκε ο κύριος με την αθλητική φανέλα που ανέβηκε στο βήμα να μιλήσει -και είπε πολύ σοβαρά πράγματα- αλλά κανείς δεν έδωσε σημασία εκτός από τη φανέλα του, με στάμπα ένα πούμα κοντά στην αριστερή τιράντα, συμβολίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι έτοιμος να εκτιναχθεί προς τα εμπρός με δύναμη, όπως ένα πούμα που πιάνει ταχύτητες 80 με 90 χλμ/ώρα.

Η αθλητική φανέλα υπάγεται στο lifestyle του κόμματος, του οποίου οι αρχηγοί δεν φορούν γραβάτα (πλην Κασελάκη, που φορούσε απ’ όλα), οπότε οι υπόλοιποι δικαιούνται αθλητικά και T-shirts και κακώς αποδόθηκε στην έλλειψη οργάνωσης, που προκάλεσε ζέστη στο κλειστό του Περιστερίου. Ποια οργάνωση; Απλά, τα air condition δεν ανταποκρίνονταν στις ανάγκες του τεράστιου όγκου των συνέδρων.

Όπως επίσης ήταν τυχαίο και το ότι δεν υπήρχε δυνατότητα πρόσβασης στο βήμα των ανθρώπων με ειδικές ανάγκες και κακώς έριξε τη μπηχτή ένας σύνεδρος, λέγοντας: «Αν κρίναμε την επιτυχία του συνεδρίου από τη δυνατότητα που προσφέρει σε ΑμεΑ να ανέβουν στο βήμα, έχουμε αποτύχει».

Οφείλω να τονίσω δε, το highlight από την ομιλία του προέδρου Φάμελλου, που φρόντισε να ρίξει και αυτός τη δική του μπηχτή στον Αλέξη Τσίπρα, λέγοντας: «Όσο συντηρείται μια συζήτηση που δεν καταλήγει πουθενά, θα φθειρόμαστε όλοι μας». Πόση φθορά μπορούσε να αντέξει πια; Εδώ μιλάμε πλέον, για ντέρμπι μεταξύ των συνεδρίων του ΣΥΡΙΖΑ και του Κινήματος Δημοκρατίας, με στόχο την κατάκτηση του 3% στις επόμενες εκλογές.

Το άλλο highlight δε, ήταν ο σύνεδρος που αναρωτήθηκε: «Δεν το λέει κανείς; Δεν ξέρω γιατί; Φοβόμαστε να πούμε αλήθειες; Ο κατώτερος μισθός θα έπρεπε να είναι 3.500 ευρώ». Αυτό κι αν ήταν «ορόσημο δυναμικής επανεκκίνησης και ορμητικής επανάκαμψης του κόμματος στο πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι». Το να ζητάς 3.500 € με την πρόσληψή σου σε μια επιχείρηση!

Για να μιλήσουμε σοβαρά τώρα, πιστεύω ότι όλους τους είχε επηρεάσει το γεγονός ότι το κλειστό του Περιστερίου ονομάζεται «Ανδρέας Παπανδρέου» και νόμιζαν ότι βρίσκονταν στη δεκαετία του ’80. Κάτι το «φάντασμα» του Ανδρέα, κάτι το «φάντασμα» του Αλέξη με την προοπτική της δημιουργίας νέου κόμματος, κλονίστηκαν οι άνθρωποι. Τη ζέστη, την απέκλεισα στην αρχή, για να είμαι αντικειμενικός.

Γράφει ο

Παναγιώτης Τζανίκος

Πρώην δήμαρχος Αμαρουσίου

Απόφοιτος 1ου Γυμνασίου

Πριν λίγες μέρες γιορτάστηκε η συμπλήρωση των 100 χρόνων από την ίδρυση του ιστορικού για την πόλη μας 1ου Γυμνασίου και Λυκείου Αμαρουσίου.

Γενιές ολόκληρες, χιλιάδες παιδιά περάσαμε τα καλύτερα μας χρόνια σε αυτόν τον χώρο. Ένα από τα παιδιά αυτά ήμουν κι εγώ και με νοσταλγία αναπολώ αυτά τα χρόνια. Με σεβασμό και ευγνωμοσύνη, θυμάμαι τους καθηγητές μας. Στέλνω την αγάπη μου στους συμμαθητές μου. Αυτό το σχολείο ήταν τόσο σημαντικό για μένα.

Στις σημαντικές επετείους θυμόμαστε το παρελθόν και ευχόμαστε για το μέλλον. Εύχομαι κι εγώ, το Πειραματικό Γυμνάσιο και Λύκειο να συνεχίσει τις επιτυχίες και την πορεία που είχε και το 1ο Γυμνάσιο του Αμαρουσίου, στα χρόνια που πέρασαν.

Μόνο που το δικό μας σχολείο, το 1ο Γυμνάσιο και Λύκειο Αμαρουσίου, έχει αλλάξει ρόλο και δεν θα συνεχίσει να είναι σχολείο αμιγώς του Αμαρουσίου. Η μετατροπή του σε «Πειραματικό» το μετέτρεψε αυτόματα σε σχολείο όλης της Αττικής, αφού το 95% των μαθητών του δεν είναι από την πόλη μας, αλλά από όλη την Αττική.

Από το παλαιό σχολείο μας μένουν μόνο τα κτήρια· αλλά το σχολείο, πέρα από τα κτήρια, είναι οι καθηγητές, οι μαθητές, η γειτονιά και η πόλη μας.

Ποιες όμως ήταν οι συνέπειες της μετατροπής του σχολείου μας σε «Πειραματικό»;

Πάνω από όλα στέρησε ολόκληρες γειτονιές της πόλης μας (Κέντρο, Άγιος Νικόλαος, ΚΑΤ) από μια βασική υποδομή τους, όπως είναι αυτή της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αφού ελάχιστα παιδιά από τις γειτονιές αυτές μπορούν να πηγαίνουν στο Πειραματικό Σχολείο.

Συνέπεια του προηγουμένου είναι ότι άλλα Γυμνάσια/Λύκεια της πόλης μας είδαν απότομα τον αριθμό των μαθητών τους να αυξάνεται σημαντικά, γιατί πρέπει να απορροφήσουν τους μαθητές που κανονικά θα φοιτούσαν στο 1ο Γυμνάσιο. Δεν είμαι βέβαιος ότι για τα σχολεία αυτά είχαν γίνει οι κατάλληλες προβλέψεις σε διδακτικό προσωπικό, αλλά και σε υποδομές, ώστε να αντιμετωπιστούν οι νέες καταστάσεις.

Τα παιδιά που κανονικά θα έπρεπε να φοιτήσουν στο σχολείο μας, είναι τα παιδιά που θα αποφοιτήσουν από τα γειτονικά Δημοτικά Σχολεία. Είχαν ήδη δημιουργήσει τις παρέες τους, οι γονείς τους είχαν ρυθμίσει τα θέματα μεταφοράς τους και γενικά είχε δημιουργηθεί μια ισορροπία στις καθημερνές τους συνήθειες

Η συνολική διαμόρφωση ενός παιδιού διαμορφώνεται σε ένα τρίγωνο που έχει κορυφές: την οικογένεια, το σχολείο και τη γειτονιά. Το τρίγωνο αυτό διασπάστηκε, αφού το σχολείο διαχωρίστηκε και διασπάστηκε από τη γειτονιά.

Ιστορικά θα πρέπει να πούμε ότι η πόλη μας αντιμετώπισε μια ιδιαίτερα μεγάλη πληθυσμιακή αύξηση στις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Η αύξηση αυτή δημιούργησε τεράστιες ανάγκες σε υποδομές εκπαίδευσης και τα περισσότερα από τα σχολεία μας ήταν αναγκασμένα να λειτουργούν σε δυο βάρδιες.

Με συντονισμένες δράσεις των Συλλόγων Γονέων, του Δήμου και της Πολιτείας, η κατάσταση αυτή άρχισε να βελτιώνεται από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και εξαλείφθηκε πλήρως στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Έτσι δημιουργήθηκε μια ισορροπία μεταξύ των αναγκών κάθε γειτονιάς και των σχολικών υποδομών που είχαν δημιουργηθεί.

Σήμερα η ισορροπία αυτή, που αποτελούσε ένα παράγοντα ποιότητας ζωής για τους κάτοικους της πόλης μας, ανετράπη, τουλάχιστον για κάποιες γειτονιές.

Οι σκέψεις αυτές δεν γράφονται από τοπικιστικές αντιλήψεις ή από μια υπερεκτίμηση των οποίων προβλημάτων αντιμετωπίζουν σήμερα οι γονείς των περιοχών αυτών. Γράφονται γιατί η διάσπαση του σχολείου από τη γειτονιά θα φέρει τεράστια προβλήματα στα παιδιά που επηρεάζονται από τις νέες καταστάσεις.

Οι πόλεις σπάνια παραμένουν ίδιες στην πάροδο του χρόνου. Συνεχώς εξελίσσονται και σχηματοποιούνται από τον άνθρωπο και το ευρύτερο περιβάλλον. Επηρεάζονται από μια μεγάλη σειρά παραγόντων όπως είναι οι οικονομικές συνθήκες, οι πολιτιστικές παραβάσεις, οι περιβαλλοντικές και κλιματικές μεταβολές και η εμφάνιση νέων τεχνολογιών και αντίστοιχων καινοτομιών.

Έχω μπροστά μου τρεις φωτογραφίες. Στην πρώτη παίζω με τους φίλους μου σε μια ελεύθερη αλάνα, στη δεύτερη τα παιδιά μου παίζουν με άλλα παιδιά σε μια παιδική χαρά, στην τρίτη τα εγγόνια μου παίζουν σε μια καλύτερη παιδική χαρά, όμως τώρα παίζουν με την επιτήρηση των γονιών τους. Αυτές οι τρεις φωτογραφίες δείχνουν με τον καλύτερο τρόπο τις μεταβολές της πόλης μας στα τελευταία πενήντα χρόνια.

Το ίδιο έχει συμβεί λίγο-πολύ σε όλες τις πόλεις.

Αν είχαμε μια αντίστοιχη φωτογραφία λίγες ώρες πριν, θα βλέπαμε τα ίδια παιδιά κάθε φωτογραφίας σε μια αίθουσα διδασκαλίας ή στο διάλειμμα του σχολείου.

Ένα στοιχείο παρέμεινε σταθερό στη χρονική αυτή εξέλιξη. Οι παρέες των παιδιών που ξεκινάνε από τη γειτονιά, ενισχύονται στο σχολείο τους, συνεχίζονται και στη μετά τα μαθητικά τους χρόνια ζωή τους και συνολικά συνδιαμορφώνουν χαρακτήρες. Αυτό το στοιχείο της παρέας είναι που επηρεάζεται όταν διασπάται η σχέση σχολείου και γειτονιάς.

Στα επόμενα χρονιά θα υπάρξει μια αυξημένη χρήση της τεχνολογίας στις διάφορες εκφάνσεις της καθημερινής μας ζωής. Το «ψηφιακό» θα τείνει να εκτοπίζει κάθε τι «φυσικό». Ας προσέξουμε, μήπως η «φυσική» παρέα που είχαμε συνηθίσει εμείς ως παιδιά υποκατασταθεί στα νέα αυτά παιδιά από την «ψηφιακή» παρέα μέσω του υπολογιστή τους.

Σε ότι αφορά τους εμπνευστές τέτοιων νεωτερισμών καλό θα ήταν να μελετούν βαθύτερα και να αναλύουν εκτενέστερα κάποια θέματα πριν λάβουν οριστικές αποφάσεις.

Όντας φανατικός υποστηρικτής της δημόσιας εκπαίδευσης, τρέμω μήπως δούμε και κάποιους άλλους νεωτερισμούς που θα φέρουν και νέα προβλήματα, όχι μόνο στην πόλη μας αλλά στη δημόσια εκπαίδευση γενικότερα.

Η τεχνολογία, οι διαδραστικοί πίνακες, η ψηφιοποίηση και άλλα παρόμοια είναι σημαντικά πράγματα αλλά κάποιες ανθρώπινες ιδιότητες και ανάγκες των παιδιών, δεν υποκαθίστανται.

Γράφει η

Ρίκα Χρυσανθοπούλου
Διηγηµατογράφος

Eξω απ’ το χωριό της γιαγιάς, πλάι στο ποτάµι στεκόταν αµίλητο το σπίτι, στηριγµένο µε την πλάτη σ’ ένα θεόρατο βράχο. Σαν µια ψυχή που κάποτε υπήρξε κι απόµεινε ξέπνοη στην άκρη.

Ιστορίες λέγονταν γι’ αυτό από τότε που ήµουν παιδί. Κανείς δεν πατούσε. Στοιχειωµένο το λέγανε οι ντόπιοι και ψιθυρίζονταν διάφορες εκδοχές γι’ αυτό. Στριγκλιές ακούγονταν τάχα τη νύχτα, έλεγαν οι περαστικοί κι άλλοτε µια γυναικεία φωνή που γλυκοτραγουδούσε.

Τα βήµατά µου µε οδήγησαν εκεί. Ήθελα να φτάσω στο ποτάµι. Δεν οµολογούσα όµως, ούτε στον ίδιο τον εαυτό µου, ότι ήταν το στοιχειωµένο σπίτι που ήθελα να δω, να εξερευνήσω.

Ο ήλιος ζέσταινε το κεφάλι και τους ώµους µου. Κάθισα δίπλα στο ποτάµι ν’ αφουγκραστώ, να αισθανθώ, χωρίς να ξέρω στ’ αλήθεια τι ζητούσα, τι πρόσµενα να συµβεί καθώς το περιεργαζόµουν.

Τα µάτια µου παρατήρησαν µε περιέργεια, µια οργισµένη µπουκαµβίλια που είχε ανέβει φουντωτή, νωχελικά µε τα χρόνια, και είχε σκεπάσει όλη την οροφή του. Κατακόκκινη σαν αίµα. Πυκνή κι αδιαπέραστη. Σαν να γραπώθηκε και να στερεώθηκε πάνω στα κεραµίδια του. Θαρρείς πως σκέπασε τη στέγη του και σκίασε τα µυστικά του.

Πέτρινοι οι στιβαροί τοίχοι του. Σπασµένο το ξύλινο εξώφυλλό του. Ούτε κουρέλι δεν κρεµόταν στο άνοιγµα και τίποτε δεν εµπόδιζε να δω τη σκοτεινιά του εσωτερικού.

Η προκατάληψη δεν µε άφηνε να πλησιάσω. Βαρίδια τα πόδια µου. Ακόµη κι αυτή η σιωπή της φύσης γύρω µου, κουδούνιζε στο µυαλό µου ίδια προειδοποίηση. “Μείνε µακριά!” Μόνον ο αιώνιος ήχος του ποταµού κελάρυζε τριγύρω για να νικάει το φόβο µου.

Οι παππούδες του χωριού έλεγαν πως έµενε εκεί κάποτε µια όµορφη κοπέλα που έλουζε στο ποτάµι τα ξανθά της τα µαλλιά, πως ήρθαν -λέει- προξενιά να την πάρουν σ’ άλλο χωριό κι έκτοτε χάθηκε χωρίς να φτάσει στον προορισµό της. Ποτέ δεν την ξανάδε κανείς.

Άλλοι πάλι, πως όταν η κοπέλα έφυγε, έµεινε η µάνα της πίσω και τρελάθηκε από τον καηµό της γιατί δεν την ξανάδε. Ώσπου µια νύχτα έπεσε στο ποτάµι και πνίγηκε.

Μα ορισµένοι σοφότεροι, διαφωνούσαν µε όλα. “Έρωτας και φευγιό”, αυτό υποστήριζαν και πως το σπίτι δεν ήταν στοιχειωµένο. “Γιατί, ποιός πιστεύει στα στοιχειά στην εποχή µας;”

Το µόνο σίγουρο ήταν πως για πολλές δεκαετίες, κανείς δεν πάτησε το πόδι του µέσα στους πέτρινους τοίχους. Κι αυτό µε µάγευε. Με µαγνήτιζε. Ήθελα να µπω, να δω, να αφουγκραστώ και να συµπεράνω.

Άκουσα τα βήµατά µου να πατούν πάνω στην ξύλινη γκρεµισµένη αυλόπορτα, σαν νάταν τα βήµατα κάποιου άλλου. Κοίταξα από το παράθυρο στο σκοτεινό δωµατιάκι πλάι στη σφαλισµένη είσοδο. Φαινόταν ένα κρεβάτι στρωµένο, µα σκεπασµένο µε σκόνη, αράχνες και κάποιους σοβάδες της οροφής. Οι ρίζες της µπουκαµβίλιας, ορµητικές, έπλεκαν στο ταβάνι το δικό τους δίχτυ.

Πάτησα στο πρεβάζι και πήδηξα στο εσωτερικό. Μια διαλυµένη ψάθινη καρέκλα πλάι στο παράθυρο. Δεν ένοιωθα φόβο πια. Προχώρησα δεξιά προς την είσοδο. Στ’ αριστερά µου είδα ένα µικρό ξύλινο τραπέζι µε δυο ψάθινες καρέκλες. Δυο πιάτα αφηµένα σαν να έφυγαν οι οµοτράπεζοι χωρίς να τα µαζέψουν. Κι ανάµεσά τους ένα χαρτί διπλωµένο, ένα γράµµα.

Άνοιξα µε σεβασµό το κιτρινισµένο χαρτί, σαν ν’ άνοιγα κάτι ιερό που δεν µου ανήκε και διάβασα προσεκτικά τις λίγες αράδες, µε τα στραπατσαρισµένα κακότεχνα γράµµατα.

“Κυρ-Ανέστη,

σου γράφω, γιατί µόνο εσύ θα νοιαστείς να µάθεις τι γίνηκα. Σάµπως νοιάστηκε κανείς άλλος αφ’ ότου χάθηκε η µάνα µου; Ο θειός µου κανόνισε να πάω ψυχοκόρη στην Αθήνα. Σ’ αυτόν θα πηγαίνουν τα λεφτά για την προίκα µου. Θάχω -λέει- καλή τύχη, αρκεί να δουλέψω σκληρά. Χαιρετώ το χωριό µου κι εσένα. Κι ευκήσου να γυρίσω µεγάλη και τρανή.

Αθηνούλα. 1928 Μάρτιος”

Έµεινα ασάλευτη στο µουχλιασµένο αέρα, διαβάζοντας ένα γράµµα που ποτέ κανείς δεν είχε ανοίξει. Μάλλον ο κυρ-Ανέστης δεν φάνηκε για να το πάρει.

Οι σκέψεις µου χείµαρρος µε κυρίεψαν. Για τα στοιχειά και τις προκαταλήψεις. Για µια βασανισµένη ψυχούλα που δεν γύρισε ποτέ ξανά πίσω.

Ποιός ξέρει πόσες φορές να νοστάλγησε το σπιτάκι δίπλα στο ποτάµι, το χωριό της, ακόµη και τη µοναξιά της φύσης, το κελάρυσµα του νερού.

Πόσες ψυχοκόρες, ανυπεράσπιστες, βασανισµένες δεν είχαν την τύχη της. Μπορεί η ίδια η ψυχή της, τα όνειρά της, να έγιναν µπουκαµβίλια, που αγκιστρώθηκε αγκαλιάζοντας το σπιτάκι της µαζί µε τις αναµνήσεις.

Ποιός ξέρει τι τύχη είχε το κορίτσι του χωριού που λουζόταν στο ποτάµι ολοµόναχο, κι έγινε νεράιδα και στοιχειό στο µυαλό των ανθρώπων, χωρίς κανείς να ψάξει, να νοιαστεί, να ρωτήσει γι’ αυτήν ξανά. Σαν µια ψυχή που κάποτε υπήρξε κι απόµεινε ξέπνοη στην άκρη.

Άφησα στη θέση του το γράµµα, φόρο τιµής γι’ αυτήν που το έγραψε και για τον κυρ-Ανέστη που δεν πέρασε ποτέ να το πάρει και σίγουρα είναι πια µακαρίτης.

Φεύγοντας, υποσχέθηκα στον εαυτό µου, να κρατήσω κρυφά στην ψυχή µου όσα διάβασα και συχνά ν’ ανάβω ένα κερί στο εκκλησάκι του χωριού, για την άτυχη Αθηνούλα. Την ξεχασµένη µοναχική ψυχή, που στο µυαλό µου έγινε θεόρατη κόκκινη, αγκαθωτή µπουκαµβίλια.

Σαν µια ψυχή που κάποτε υπήρξε και θέλει να υπάρχει ακόµη.

Γράφει ο

Ναπολέων Λιναρδάτος

Yπάρχει έστω και ένα καίριο θέμα για το οποίο η πολιτική µας τάξη δεν έχει πέσει έξω; Υπάρχει έστω και µία σηµαντική πρόβλεψη που έχουν κάνει που να έχει βγει αληθινή; Η απόσταση που χωρίζει την πραγµατικότητα και τις κοσµοθεωρίες τους είναι κολοσσιαία και αντικατοπτρίζεται στη σκληρή οικονοµική και γεωπολιτική υποβάθµιση της Ελλάδας.

Έξι χρόνια τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει εφαρµόσει τη στρατηγική του «καλού παιδιού», του πλήρως υπάκουου προς τις Βρυξέλλες θελήµατα. Το γεωπολιτικό δόγµα δουλοπρέπειας/χλαπάτσας των Βρυξελλών, όχι απλά δεν έχει αποδώσει τίποτε, αλλά έχει µετατρέψει την Ελλάδα στο Νο 1 καρπαζοεισπράκτορα των Βαλκανίων.

Το δόγµα χλαπάτσας των Βρυξελλών αντί να µας εντάξει στον πυρήνα της Ευρώπης, απλά στους έξω επιβεβαιώνει το στερεότυπο του δουλοπρεπούς και γλοιώδη Βαλκάνιου ζήτουλα. Ποιος το να το πιστέψει πως µια χώρα του «ναι σε όλα» δεν τη σέβεται και δεν την υπολογίζει κανείς. Εντάξει, στο ΕΛΙΑΜΕΠ, τη δεξαµενή σκέψης των δεισιδαιµονιών περί εξωτερικής πολιτικής, τα πιστεύουν όλα αυτά, ρώτησέ τους όµως να απαριθµήσουν τις επιτυχίες της εξωτερικής πολιτικής που ευαγγελίζονται επί δεκαετίες τώρα και θα ακούσεις µόνο τον ήχο της αναπνοής σου.

«Κλειδώνει» η συµµετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάµυνα» (Καθηµερινή, 21/5/2025). «Παρά τις ενστάσεις της Αθήνας -και της Λευκωσίας- “κλειδώνει“ η συµµετοχή της Τουρκίας στα νέα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράµµατα». Μα για δεκαετίες τώρα δεν µας λένε ότι η ένταξή µας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα θωρακίσει την Ελλάδα, µιας και τα δικά µας σύνορα θα είναι πλέον σύνορα της Ευρώπης; Τι έγινε εδώ; Πώς το εξηγεί το πολιτικό µας κατακτηµένο ότι ο Έλληνας φορολογούµενος θα γίνει λίαν συντόµως χρηµατοδότης της τουρκικής πολεµικής µηχανής; Ξέρετε, αυτή η χώρα που µας απειλεί µε πόλεµο ανά πεντάλεπτο. Που κατέχει τη µισή Κύπρο, που έχει εισβάλει σε δυο τρεις χώρες τον τελευταίο χρόνο.

Ξέρω όµως την απάντηση. Και η απάντηση πάντα είναι «περισσότερη Ευρώπη». Περισσότερη οµοσπονδοποίηση.

Εδώ να σηµειώσουµε πως ο ‘Έλληνας φορολογούµενος έγινε χρηµατοδότης της τουρκικής πολεµικής µηχανής «καθώς οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν από την Ε.Ε. µε ειδική πλειοψηφία και όχι οµοφωνία» (Καθηµερινή, 21/5/2025).

Τελικά αυτό το «περισσότερη Ευρώπη, λύση για όλα» ίσως να µην έχει αναµενόµενα οφέλη. Ίσως η συντριπτική πλειονότητα των ευρωβουλευτών της ΝΔ που το 2023 ψήφισαν στο Ευρωκοινοβούλιο για την κατάργηση του βέτο από τις χώρες – µέλη, να µην είχαν αναλογιστεί τις συνέπειες των πράξεών τους.

Ίσως λέω, γιατί όπως όλοι ξέρουµε αυτοί οι άνθρωποι σπάνια πέφτουν έξω.